Ngày 30/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 351/2025/NĐ-CP quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026–2030, trong đó có điều chỉnh mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn. Đây là căn cứ quan trọng để xác định mức thu nhập làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) tự nguyện thấp nhất.
Theo Nghị định 351/2025/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 15/02/2026, chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn được nâng lên 2.200.000 đồng/người/tháng, thay cho mức 1.500.000 đồng/người/tháng trước đây.
Trong khi đó, khoản 2 Điều 31 Luật BHXH năm 2024 quy định thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Theo nguyên tắc này, mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất sẽ tăng theo chuẩn hộ nghèo mới. Tuy nhiên, Nghị định 351/2025/NĐ-CP cũng nêu rõ, tiếp tục thực hiện chuẩn nghèo đa chiều giai đoạn 2022–2025 theo quy định tại Nghị định 07/2021/NĐ-CP từ ngày 01/01/2026 đến hết ngày 31/12/2026.
Do đó, trong năm 2026, chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn vẫn được áp dụng ở mức 1.500.000 đồng/người/tháng. Điều này đồng nghĩa với việc thu nhập làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất trong năm 2026 không thay đổi, vẫn là 1.500.000 đồng/tháng.
Theo công thức tính, mức đóng BHXH tự nguyện thấp nhất hiện nay là:
22% x 1.500.000 đồng = 330.000 đồng/tháng.
Tuy nhiên, người tham gia BHXH tự nguyện không phải đóng toàn bộ số tiền này, do được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm trên mức đóng thấp nhất, cụ thể:
50% (165.000 đồng/tháng) đối với người thuộc hộ nghèo, người sinh sống tại xã đảo, đặc khu theo quy định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ;
40% (132.000 đồng/tháng) đối với người thuộc hộ cận nghèo;
30% (99.000 đồng/tháng) đối với người là người dân tộc thiểu số;
20% (66.000 đồng/tháng) đối với các đối tượng tham gia khác.
Ngoài phần hỗ trợ chung của Nhà nước, hiện nay nhiều tỉnh, thành phố còn ban hành chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương nhằm khuyến khích người dân tham gia BHXH tự nguyện.
Nhờ các chính sách hỗ trợ này, người tham gia chỉ cần đóng phần chi phí còn lại khá nhỏ mỗi tháng nhưng vẫn được tích lũy thời gian đóng, tạo điều kiện đủ điều kiện hưởng lương hưu và các quyền lợi an sinh xã hội lâu dài theo quy định.
