Ngày 25/8, Sở Y tế bang Pennsylvania cho biết cả hai trường hợp tử vong đều là người dân chưa tiêm vaccine, sinh sống tại hạt Lancaster. Cơ quan này không công bố thêm thông tin vì lý do bảo mật riêng tư.
Đây cũng là những ca tử vong do sởi đầu tiên được ghi nhận tại Pennsylvania trong 35 năm qua.
Hai trường hợp trên được công bố khoảng hai tuần sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ban hành một sắc lệnh hành pháp chỉ trích vaccine phối hợp phòng sởi, quai bị và rubella (MMR), vốn có khả năng bảo vệ 97% trước bệnh sởi, đồng thời yêu cầu tách loại vaccine đã được sử dụng lâu năm này thành ba mũi tiêm riêng biệt.
Trái với các bằng chứng khoa học và kết quả của nhiều thập kỷ sử dụng vaccine an toàn, hiệu quả, ông Trump cho rằng ba thành phần trong vaccine MMR khi được kết hợp với nhau “có khả năng gây tử vong”.
Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ (HHS) cùng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh Mỹ (CDC) đã gửi lời chia buồn tới gia đình các nạn nhân. HHS cho biết CDC đang phối hợp chặt chẽ với cơ quan y tế cấp bang và địa phương.
Người phát ngôn HHS Emily Hilliard khẳng định vaccine MMR là biện pháp bảo vệ hiệu quả nhất trước bệnh sởi, đồng thời giúp ngăn chặn dịch bệnh lây lan.
Trong nhiều thập kỷ, Bộ trưởng Y tế Mỹ Robert F. Kennedy Jr. cho rằng vaccine MMR và một số loại vaccine khác có liên quan đến nguy cơ mắc chứng tự kỷ. Tuy nhiên, giới khoa học khẳng định giả thuyết này đã bị bác bỏ hoàn toàn qua các nghiên cứu được tiến hành trong nhiều năm với hàng triệu trẻ em.
Thống đốc bang Pennsylvania Josh Shapiro cho biết ông đã từ chối đề nghị hỗ trợ của liên bang do ông Kennedy đưa ra ngày 25/8 nhằm ứng phó đợt bùng phát dịch sởi tại bang này.
“Tôi đã nói rất rõ rằng những hành động và phát ngôn từ chính quyền này đang gây tác động tiêu cực tới cộng đồng”, ông Shapiro phát biểu tại một cuộc họp báo.
Trước khi đảm nhiệm cương vị trong chính quyền Tổng thống Trump, ông Kennedy là một nhà hoạt động phản đối vaccine lâu năm. Hiện ông giám sát một loạt nghiên cứu của HHS về độ an toàn của vaccine, trong đó có việc xem xét liệu vaccine có liên quan đến chứng tự kỷ hay không.
Theo các chuyên gia, những tuyên bố và chính sách của Tổng thống Trump và Bộ trưởng Kennedy đã gây hoang mang, làm gia tăng sự thiếu tin tưởng đối với vaccine, qua đó góp phần khiến một căn bệnh có thể phòng ngừa bằng tiêm chủng tái xuất hiện. Trên thực tế, Mỹ từng thanh toán bệnh sởi từ hơn 20 năm trước.
Thành quả y tế công cộng bị đảo ngược
Năm 2025, hai trẻ em chưa được tiêm vaccine tại bang Texas đã tử vong do bệnh sởi. Đây là những ca tử vong do sởi đầu tiên tại Mỹ trong hơn một thập kỷ, đánh dấu sự đảo ngược đáng lo ngại đối với một trong những thành tựu y tế công cộng quan trọng của nước này.
Bà Angela Dunn, cựu chuyên gia dịch tễ học bang Utah và nguyên lãnh đạo một đơn vị ứng phó bệnh truyền nhiễm thuộc CDC, cho rằng việc người dân một lần nữa tử vong vì căn bệnh có thể phòng ngừa bằng vaccine là một thảm kịch không thể chấp nhận.
Theo bà Dunn, biện pháp ngăn chặn bệnh sởi lây lan đã được xác định rõ, đó là giúp những cộng đồng dễ bị tổn thương nhất hiểu rằng vaccine an toàn.
Pennsylvania là một trong những bang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất trong năm nay, với 393 ca mắc sởi được ghi nhận tại 28 hạt. Riêng hạt Lancaster, thuộc khu vực đông nam bang, ghi nhận 185 ca mắc.
Theo số liệu của CDC tính đến ngày 20/8, Mỹ ghi nhận 2.777 ca mắc sởi được xác nhận từ đầu năm. Đây là căn bệnh từng được thanh toán phần lớn tại nước này. Sự gia tăng số ca mắc phản ánh tỷ lệ tiêm chủng suy giảm và những chính sách được triển khai dưới thời Bộ trưởng Kennedy, người đã phổ biến thông tin sai lệch về độ an toàn của vaccine trong nhiều thập kỷ.
Tháng 1/2026, ông Kennedy công bố lịch tiêm chủng tinh giản dành cho trẻ em, giảm số loại vaccine được khuyến nghị từ 17 xuống còn 11, nhưng vẫn giữ vaccine MMR.
Những thay đổi này đã bị một thẩm phán liên bang ngăn chặn vào tháng 3. Sắc lệnh hành pháp của Tổng thống Trump ban hành trong tháng 8 cũng yêu cầu thực hiện những điều chỉnh tương tự, song chính quyền vẫn phải tuân thủ phán quyết của tòa án liên bang.
Giáo sư dịch tễ học William Moss thuộc Trường Y tế Công cộng Bloomberg, Đại học Johns Hopkins, nhận định sau hơn một năm rưỡi bệnh sởi liên tục lây lan và bùng phát tại Mỹ, lẽ ra chính quyền liên bang phải tăng cường hoạt động truyền thông và hỗ trợ, nhưng điều đó chưa diễn ra.
Tỷ lệ tiêm chủng suy giảm
Tỷ lệ tiêm chủng từ 95% trở lên có thể ngăn ngừa dịch bệnh bùng phát nhờ tạo miễn dịch cộng đồng, qua đó bảo vệ những người không thể tiêm vaccine.
Hai liều vaccine MMR có khả năng bảo vệ 97% trước virus gây bệnh. Trẻ em thường được tiêm mũi đầu tiên khi từ 12 đến 15 tháng tuổi và mũi thứ hai trong độ tuổi từ 4 đến 6.
Theo số liệu của Sở Y tế bang Pennsylvania, trong năm học 2025–2026, có 93,2% trẻ ở độ tuổi mẫu giáo tại bang này được tiêm đủ hai liều vaccine MMR theo quy định, giảm so với mức 93,7% của năm học 2024–2025.
Tại hạt Lancaster, tỷ lệ trẻ mẫu giáo được tiêm đủ hai liều vaccine MMR trong năm học 2025–2026 chỉ đạt 87,6%.
Giáo sư William Moss cho rằng chính quyền liên bang và cơ quan y tế các bang cần xác định những cộng đồng có tỷ lệ tiêm vaccine phòng sởi thấp. Theo ông, nhiều người tại Mỹ và trong một số cộng đồng thiếu tin tưởng vào vaccine phòng sởi, một phần do tác động của thông tin sai lệch và thông tin xuyên tạc.
Số ca mắc sởi tại Mỹ trong năm 2026 hiện ở mức cao nhất tính theo năm kể từ đợt dịch lớn giai đoạn 1989-1991, khi nước này ghi nhận 55.000 ca mắc và 123 trường hợp tử vong.
Đầu năm nay, bang South Carolina trải qua đợt bùng phát dịch sởi lớn nhất cả nước, với gần 1.000 ca mắc trong sáu tháng. Đợt dịch được tuyên bố chấm dứt vào tháng 4.
Theo Reuters
