Phường Trung Tâm hiện có 382 ha cây ăn quả với sản lượng gần 1.000 tấn mỗi năm. Nhờ khí hậu và thổ nhưỡng phù hợp, cây trái nơi đây cho thu hoạch gần như quanh năm, nhưng rộn ràng nhất vẫn là mùa hè.
Từ tháng 4 đến hết tháng 6 là thời điểm mận, dưa lê, dưa bở, dưa hấu, xoài, vải bước vào chính vụ; tiếp đó là mùa nhãn, na, thanh long kéo dài từ tháng 7 đến tháng 9. Trong số các loại quả mùa hè, mận luôn là loại trái cây được nhiều người chờ đợi nhất.
Những ngày này, vườn mận của gia đình ông Trần Bá Đức, tổ dân phố số 21 lúc nào cũng rộn ràng người thu hái. Trên những cành cây xòe rộng, từng chùm mận sai trĩu, đỏ tím dưới nắng hè.
Ông Đức cho biết, gia đình bắt đầu thu hoạch mận sớm từ đầu tháng 4 với giá bán khoảng 70.000 đồng/kg. Hiện đang vào chính vụ nên giá dao động từ 25.000 đến 50.000 đồng/kg và dự kiến kéo dài đến hết tháng 6.
Gia đình chủ yếu sử dụng phân hữu cơ và thuốc bảo vệ thực vật sinh học. Khi cây ra hoa, đậu quả, kết hợp dùng bẫy sinh học để hạn chế ruồi vàng. Quả được cách ly đủ thời gian trước khi thu hoạch, đảm bảo an toàn, khách đến vườn có thể hái ăn trực tiếp, ông Đức chia sẻ.
Không chỉ chú trọng chất lượng quả, khu vườn còn được chăm sóc bài bản, cây trồng theo hàng lối khoa học với khoảng cách hợp lý để tán phát triển đều. Với 150 gốc mận đã hơn 15 năm tuổi, năm nay gia đình ông dự kiến thu hơn 8 tấn quả.
Ngoài mận, gia đình ông Đức còn trồng thanh long ruột đỏ, vú sữa hoàng kim, đào, táo… Tổng thu nhập sau khi trừ chi phí đạt trên 400 triệu đồng/năm.
Ông Phạm Xuân Nhuận - Tổ trưởng tổ dân phố số 21, phường Trung tâm cho biết: Hiện toàn tổ có 125 hộ trồng cây ăn với diện tích 110 ha, trong đó cây mận chiếm trên 32 ha, doanh thu khoảng 80 tỷ đồng. Chúng tôi mong muốn đầu ra ổn định hơn và xây dựng được thương hiệu cho vùng cây ăn quả của địa phương.
Theo nhiều hộ dân, cây mận ở Trung Tâm thường ra hoa ba đợt trong năm. Ngoài vụ chính, cây còn có thể cho hoa trái vụ vào tháng 11 và tháng 3. Sản lượng không nhiều nhưng giá bán lại cao hơn đáng kể. Nếu mận chính vụ chỉ khoảng 15.000 đồng/kg thì mận trái vụ có thời điểm đạt tới 70.000 đồng/kg.
Không riêng mận, nhiều loại cây ăn quả khác tại địa phương cũng đem lại hiệu quả kinh tế rõ nét. Gia đình ông Phan Văn Lượng, phường Trung Tâm hiện có khoảng 2 ha đất vườn trồng bưởi da xanh, mận tam hoa, thanh long… Trong đó có hơn 200 gốc bưởi da xanh cho sản lượng khoảng 2 tấn quả mỗi năm với giá bán trung bình 40.000 đồng/kg; cùng hơn 200 gốc mận tam hoa, hơn 100 gốc thanh long. Sau khi trừ chi phí, gia đình thu nhập 400 triệu đồng/năm.
Theo người dân địa phương, cây ăn quả phù hợp với khí hậu và đất đai nơi đây. Chỉ cần chăm sóc đúng kỹ thuật, cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh và cho năng suất ổn định. Đây cũng là lý do nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi cơ cấu cây trồng, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung.
Những năm gần đây, để đáp ứng nhu cầu thị trường, người dân phường Trung Tâm đẩy mạnh sản xuất theo hướng an toàn. Thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học được ưu tiên sử dụng, đồng thời hạn chế tối đa hóa chất độc hại. Nhiều hộ tăng cường dùng phân hữu cơ, phân chuồng ủ hoai mục để nâng cao chất lượng đất và bảo đảm an toàn cho sản phẩm.
Bà Vũ Thị Thanh - Phó Chủ tịch UBND phường Trung Tâm cho biết, địa phương đang khuyến khích người dân phát triển nông nghiệp sạch gắn với trải nghiệm du lịch.
Thời gian gần đây, nhiều đoàn khách đã đến tham quan, trải nghiệm tại các vườn cây ăn quả trên địa bàn. Du khách được tự tay hái quả, tìm hiểu quy trình chăm sóc cây trồng và thưởng thức nông sản ngay tại vườn. Sau chuyến đi, hầu hết du khách đều mua nông sản mang về làm quà, nhiều người còn tiếp tục đặt hàng sau đó.
Từ hiệu quả kinh tế của cây ăn quả, phường Trung Tâm đang từng bước phát triển các mô hình du lịch trải nghiệm gắn với nông nghiệp và văn hóa bản địa.
Dự kiến trong tháng 6 tới, phường sẽ tổ chức Lễ hội Hoa trái bốn mùa nhằm quảng bá nông sản địa phương, kích cầu du lịch và giới thiệu các mô hình trải nghiệm tới du khách trong và ngoài tỉnh.
Khi trải nghiệm này được xây dựng một cách bài bản, đây không chỉ là hướng đi hiệu quả để tiêu thụ sản phẩm nông sản địa phương mà còn mở thêm cơ hội phát triển du lịch nông nghiệp, một điểm nhấn ấn tượng trên hành trình du lịch miền Tây của tỉnh Lào Cai.
