Nguyên liệu làm mứt như dừa, gừng, bí, cà rốt, me… được bày bán phổ biến tại chợ và các cửa hàng. Những ngày giáp Tết, tại các sạp bán dừa, lượng khách tăng rõ rệt. Theo các tiểu thương, dừa bán chạy nhất vào thời điểm từ giữa tháng Chạp, phục vụ nhu cầu làm mứt.
Hình ảnh cả gia đình quây quần bên chảo mứt sên trên bếp, người đảo, người canh lửa, người nếm thử, đã trở thành nét sinh hoạt quen thuộc mỗi độ xuân về. Những mẻ mứt tuy không quá cầu kỳ về hình thức nhưng đậm đà vị ngọt tự nhiên, ít đường, không chất bảo quản, phù hợp khẩu vị từng nhà.
Căn bếp của gia đình chị Đỗ Thị Ngọc, phường Bắc Cường trở nên rộn ràng hơn thường ngày khi chị bắt tay vào làm mứt Tết. Bên bếp lửa, mùi dừa sên ngọt dịu lan tỏa, các con nhỏ vui vẻ, quẩn quanh, háo hức được phụ mẹ từng công đoạn. Chị Ngọc chia sẻ: Tự làm mứt tuy mất thời gian nhưng rất vui. Mỗi năm tôi chỉ làm vài loại đơn giản như mứt dừa, mứt gừng để đãi khách. Các con khi được mẹ cho làm cùng cũng hào hứng lắm. Mứt tự làm dù không bắt mắt như hàng đóng hộp bán sẵn, nhưng lại mang đến cảm giác ấm cúng, gần gũi, góp phần giữ trọn không khí sum vầy trong những ngày Tết.
Chị Phạm Thị Hoa, xã Xuân Quang, lên vùng cao Pha Long lập nghiệp nhiều năm nay cũng giữ thói quen tự làm mứt mỗi dịp Tết đến. Theo chị Hoa, dù cuộc sống còn nhiều vất vả, nhưng Tết không thể thiếu vài gói mứt do chính tay mình làm để đãi khách và cho các con cảm nhận không khí xuân. Những ngày cuối năm, chị tranh thủ chọn mua nguyên liệu, dành thời gian sên mứt trong thời gian rảnh rỗi. Chị Hoa cho biết: Cuối năm, công việc bận rộn nhưng tôi vẫn cố gắng dành chút thời gian làm mứt. Vừa để các con có hương vị Tết đúng nghĩa, vừa để trong nhà có cảm giác sum vầy hơn trong những ngày đầu xuân.
Những năm gần đây, xu hướng làm mứt nhà bán theo đơn đặt hàng ngày càng phổ biến, đặc biệt trên các nền tảng mạng xã hội. Nhiều người tận dụng tay nghề, học hỏi công thức để làm mứt sạch, mứt ít ngọt, mứt trái cây sấy dẻo… phục vụ khách quen.
Những ngày cận Tết, chị Vũ Hà Ngân, phường Lào Cai luôn bận rộn. Với đôi tay khéo léo, chị Ngân làm nên các loại mứt dừa sáp, mứt dừa vị sầu riêng, mứt dừa vị matcha thơm béo, dẻo mềm và ngọt. Từng mẻ được chị làm cẩn thận từ khâu chọn nguyên liệu đến sấy mứt, đảm bảo hương vị tự nhiên và an toàn. Nhờ tay nghề vững và chất lượng ổn định, mỗi mùa Tết chị Ngân đều được nhiều anh em, bạn bè và khách quen đặt hàng.
Chị Ngân chia sẻ: Làm mứt thủ công, yếu tố được quan tâm nhất là nguyên liệu rõ nguồn gốc, quy trình làm sạch sẽ và hương vị tự nhiên. Chính điều này khiến mứt nhà làm, dù giá có thể cao hơn mứt công nghiệp, vẫn được nhiều người lựa chọn để biếu Tết hoặc dùng trong gia đình.
Mùa làm mứt Tết mang lại niềm vui trong nhiều gian bếp nhỏ. Giữa bộn bề công việc cuối năm, các thành viên trong gia đình quây quần bên nhau, kiên nhẫn sên từng mẻ mứt, vừa làm vừa trò chuyện, chia sẻ những câu chuyện của một năm đã qua. Chính những khoảnh khắc ấy đã góp phần tạo nên không khí Tết sớm, gắn kết các thành viên trong gia đình để mỗi hũ mứt không chỉ là món ăn ngày xuân mà còn chứa đựng những ký ức ấm áp của ngày đoàn viên.
