Bộ máy tinh gọn, vận hành thông suốt
Chỉ hơn một tháng sau khi nộp hồ sơ, anh Hoàng Văn Hường, người dân xã Tả Van, đã nhận được Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Với anh, đó không đơn thuần là việc hoàn thành một thủ tục hành chính, mà còn là minh chứng rõ nét cho những đổi thay trong cách phục vụ của chính quyền cơ sở sau khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
"Trước đây, tôi nghĩ sẽ phải chờ lâu, nhưng hồ sơ được hướng dẫn đầy đủ, xử lý nhanh nên gia đình rất yên tâm", anh Hường chia sẻ.
Đó cũng là cảm nhận chung của nhiều người dân sau một năm bộ máy chính quyền mới đi vào hoạt động.
Sau hợp nhất, Lào Cai có diện tích hơn 13.256 km², dân số gần 1,8 triệu người. Mười tám đơn vị hành chính cấp huyện kết thúc hoạt động; số xã, phường giảm từ 319 xuống còn 99; toàn tỉnh giảm 292 đầu mối cơ quan, đơn vị.
Việc sắp xếp lại bộ máy đặt ra không ít khó khăn trong giai đoạn đầu, song sau một năm vận hành, hệ thống chính quyền cơ bản hoạt động ổn định, không để xảy ra khoảng trống trong lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành.
Hiệu quả bước đầu được phản ánh qua nhiều chỉ tiêu phát triển. Năm 2025, GRDP của tỉnh tăng 8,14%, đứng thứ hai khu vực Trung du và miền núi Bắc Bộ, xếp thứ 17 cả nước. Tỷ lệ giải quyết hồ sơ thủ tục hành chính đúng và trước hạn đạt khoảng 99%, thuộc nhóm dẫn đầu toàn quốc. Các chính sách an sinh xã hội được triển khai kịp thời; quốc phòng, an ninh tiếp tục được giữ vững; đời sống vật chất và tinh thần của người dân ngày càng được nâng lên.
Những con số ấy cho thấy quá trình tinh gọn bộ máy không chỉ hướng tới giảm đầu mối mà còn từng bước nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Chuyển động từ những người gần dân nhất
Một trong những thay đổi rõ nét nhất sau khi thực hiện mô hình mới là vai trò của chính quyền cấp xã ngày càng được phát huy.
Ở lĩnh vực bảo đảm an ninh, trật tự, lực lượng Công an xã nhanh chóng ổn định tổ chức, chủ động bám địa bàn, nắm chắc tình hình và giải quyết các vụ việc ngay từ cơ sở.
Theo Thượng úy Vũ Trung Toàn, Công an xã Trấn Yên, công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm được triển khai quyết liệt đã góp phần giữ vững an ninh, trật tự ở cơ sở.
Cùng với lực lượng công an, hệ thống quân sự địa phương cũng được kiện toàn theo mô hình mới.
Đại tá Nguyễn Đức Cương - Chính ủy Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Lào Cai cho biết, việc thành lập các Ban Chỉ huy phòng thủ khu vực và tăng cường lực lượng chính quy về cơ sở đã phát huy hiệu quả trong nhiều hoạt động.
Những chuyển động ấy cho thấy mô hình chính quyền địa phương hai cấp không chỉ thay đổi về cơ cấu tổ chức mà còn góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước ngay từ cấp cơ sở.
Thử thách cũng là cơ hội để trưởng thành
Một năm vận hành cũng là khoảng thời gian để nhận diện những khó khăn cần tiếp tục tháo gỡ.
Khối lượng công việc ở cấp xã tăng lên đáng kể khi nhiều nhiệm vụ được phân cấp mạnh hơn. Không ít cán bộ phải đảm nhiệm những lĩnh vực hoàn toàn mới; một số địa phương vẫn còn thiếu cán bộ chuyên môn, điều kiện cơ sở vật chất và hạ tầng công nghệ chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tiễn. Tuy nhiên, chính trong quá trình đó, đội ngũ cán bộ từng bước thích ứng và trưởng thành.
Theo đồng chí Hoàng Trường Minh - Bí thư Đảng ủy xã Sín Chéng, thực tiễn vận hành cho thấy mô hình mới đang phát huy hiệu quả, song cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tăng cường đào tạo nguồn nhân lực và đầu tư hạ tầng để phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.
Đồng quan điểm, đồng chí Nguyễn Thùy Nhung - Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Púng Luông cho rằng, cùng với sự lãnh đạo của Đảng và sự đồng thuận của Nhân dân, mô hình chính quyền địa phương hai cấp sẽ tiếp tục tạo động lực nâng cao chất lượng phục vụ và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở.
Mở ra không gian phát triển mới
Không dừng lại ở việc tinh gọn bộ máy, nhiều địa phương đang coi mô hình chính quyền địa phương hai cấp là nền tảng để mở rộng không gian phát triển.
Tại xã Nghĩa Đô, mục tiêu được đặt ra là xây dựng địa phương theo hướng xanh, hài hòa, giàu bản sắc và hạnh phúc. Theo Bí thư Đảng ủy xã Nguyễn Văn Phương, chính quyền sẽ tiếp tục đồng hành cùng người dân để triển khai hiệu quả các nhiệm vụ phát triển đã đề ra.
Đồng chí Nguyễn Hải Đăng - Bí thư Đảng ủy xã Bản Lầu cũng nhấn mạnh: Đổi mới chắc chắn đi cùng những khó khăn, nhưng phải coi khó khăn là động lực để phát triển.
Một năm chưa phải là quãng thời gian dài đối với một cuộc cải cách lớn. Phía trước vẫn còn nhiều việc phải làm để tiếp tục hoàn thiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp theo hướng tinh gọn, hiện đại và phục vụ Nhân dân tốt hơn.
Tuy nhiên, từ những chuyển động tích cực ở cơ sở, có thể thấy bộ máy mới đã từng bước ổn định; những khó khăn ban đầu dần được tháo gỡ; đội ngũ cán bộ ngày càng chủ động, tự tin trong thực hiện nhiệm vụ.
Đó không chỉ là kết quả của một cuộc sắp xếp tổ chức bộ máy, mà còn là bước khởi đầu cho một phương thức quản trị mới, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo, tạo nền tảng để Lào Cai tiếp tục phát triển trong giai đoạn mới.
