Như bao người phụ nữ Mông khác, ngay từ khi còn nhỏ, chị Lý Thị Ninh đã được bà và mẹ chỉ dạy từng đường kim mũi chỉ, cách dệt vải và thêu hoa văn. Tình yêu văn hóa ấy lớn dần, trở thành động lực để chị gắn bó với nghề may thêu thổ cẩm. Hành trình của Mông Style bắt đầu từ đôi bàn tay rám nắng và tình yêu “vô điều kiện” của người phụ nữ Mông chịu thương, chịu khó.
Túi xách là mặt hàng được khách du lịch ưa chuộng tại Mông Style.
Năm 2009 đánh dấu cột mốc quan trọng khi chị bắt đầu gom những sản phẩm thêu tay đầu tiên để tìm kiếm thị trường. Những ngày đầu ấy, khó khăn bủa vây từ nguồn vốn đến việc tìm đầu ra. Thế nhưng, với bản tính kiên cường của người con gái vùng cao, chị Ninh không bỏ cuộc. Chị kiên trì gõ cửa từng đơn vị, kết nối các hội chợ và không ngừng cải tiến mẫu mã, đưa "hơi thở" đương đại vào những tấm vải chàm thô mộc.
Sản phẩm thêu dệt thổ cẩm tại Mông Style thể hiện sự nhẫn nại, chăm chỉ và khéo léo của các thành viên.
Sau một thập kỷ bền bỉ, năm 2019, chị quyết định nâng tầm quy mô bằng việc thành lập Tổ hợp tác thêu dệt thổ cẩm. Đây là bước đệm quan trọng giúp chị quy tụ những phụ nữ cùng đam mê và ý chí vươn lên thoát nghèo.
Từ tổ hợp tác manh mún, chị Ninh dần chuyên nghiệp hóa quy trình sản xuất, chú trọng giữ nguyên bản các kỹ thuật thủ công: vẽ sáp ong, thêu tay họa tiết và nhuộm chàm tự nhiên. Những chiếc túi xách, gối, khăn quàng hay bộ trang phục mang thương hiệu Mông Style bắt đầu thu hút sự chú ý của khách hàng, đặc biệt là du khách quốc tế khi đến với Mù Cang Chải.
Chị Lý Thị Ninh chia sẻ: Mình cứ kiên trì thôi, vì tình yêu với thổ cẩm đã ngấm vào máu thịt rồi. Nhìn khách du lịch trân trọng sản phẩm làm thủ công, mình lại có thêm động lực để thêu tiếp những ước mơ của phụ nữ Mông lên từng tấm vải.
Khát vọng của người phụ nữ Mông không dừng lại ở đó. Năm 2024, Hợp tác xã Mông Style chính thức ra đời, đánh dấu sự trưởng thành trong tư duy làm kinh tế tập thể. Từ vai trò thợ thêu giỏi, chị Ninh trở thành thủ lĩnh dẫn dắt và giữ lửa cho "mái nhà chung" của chị em phụ nữ vùng cao. Hiện hợp tác xã duy trì 5 thành viên nòng cốt và liên kết chặt chẽ với 48 phụ nữ dân tộc Mông tại địa phương cùng các vùng lân cận.
Thành công của Mông Style không chỉ nằm ở việc bảo tồn các kỹ thuật vẽ sáp ong hay nhuộm chàm truyền thống mà mang lại hiệu quả kinh tế thiết thực. Những mùa cao điểm du lịch, thu nhập của các chị em đạt từ 8 - 12 triệu đồng/tháng. Nguồn thu này giúp phụ nữ nơi đây trang trải cuộc sống và làm chủ cuộc sống, khẳng định vị thế trong gia đình và cộng đồng.
Chị Giàng Thị Mẩy, thành viên hợp tác xã chia sẻ: "Trước đây mình chủ yếu làm nương rẫy. Từ khi tham gia hợp tác xã mình đã có thu nhập ổn định ngay tại quê hương mà vẫn có thời gian chăm lo cho gia đình".
Đồng hành cùng chị Ninh từ những ngày đầu, chị Lý Thị Lỳ cho biết: “Tham gia Mông Style, mình thấy yêu hơn đôi bàn tay của phụ nữ Mông. Công việc này giúp chị em có tiếng nói hơn trong gia đình và xã hội. Quan trọng nhất là chúng mình cùng nhau gìn giữ nghề truyền thống mà không lo bị mai một nữa".
Nhìn lại hành trình từ năm 2009 đến khi xây dựng hợp tác xã vững mạnh như hiện nay, chị Ninh đã chứng minh một triết lý sâu sắc: Khi giá trị cốt lõi của văn hóa đồng hành cùng giá trị kinh tế, di sản sẽ có sức sống bền vững. Những họa tiết Mông Style giờ đây đã theo chân du khách đi khắp thế giới, mang theo niềm tự hào và bản lĩnh của người giữ hồn thổ cẩm.
Quan trọng hơn, hành trình này đã truyền cảm hứng cho phụ nữ dân tộc thiểu số về ý chí vươn lên, khát vọng làm giàu từ chính bản sắc dân tộc. Ở đó, người phụ nữ Mông không chỉ giữ lửa cho gia đình mà còn là những “đại sứ” kết nối bản làng với thế giới. Hành trình của Mông Style vẫn đang tiếp tục, mang theo khát vọng về một cuộc sống ấm no, rực rỡ sắc màu thổ cẩm trên đỉnh trời Mù Cang Chải.
