Chính sách "chạm đến trái tim"
Ngày 9/9/2025, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Nghị quyết 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân.
Trong đó, Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030, người dân được miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT. Từ 2026, người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí 1 lần/năm.
Chính phủ tiếp tục cụ thể hóa bằng Nghị quyết 282/NQ-CP, giao Bộ Y tế xây dựng Đề án miễn viện phí theo hướng có lộ trình rõ ràng.
Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan khẳng định, miễn viện phí ở mức cơ bản cho toàn dân thông qua BHYT vào năm 2030 là chủ trương hết sức nhân văn, thể hiện tính ưu việt của chế độ, có ý nghĩa an sinh xã hội sâu sắc, hợp lòng dân, giúp phát hiện sớm bệnh tật, giảm chi phí y tế, thể hiện rõ quan điểm người dân là chủ thể trung tâm, được ưu tiên cao nhất trong xây dựng, thực hiện các chính sách tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe.
Cùng quan điểm này, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn đánh giá: “Đây là chính sách chạm tới trái tim hàng triệu người và cũng là niềm mong mỏi của toàn xã hội. Việc thực hiện chủ trương này sẽ tạo ra tác động tích cực, giúp người dân tiếp cận tốt hơn với dịch vụ y tế, chủ động phòng bệnh, chẩn đoán và điều trị sớm, từ đó nâng cao hiệu quả điều trị, sử dụng tối ưu nguồn lực tài chính”.
TS.BS Đào Xuân Cơ, Giám đốc Bệnh viện Bạch Mai chia sẻ, làm bác sĩ gần 30 năm, ông chứng kiến nhiều hoàn cảnh bệnh nhân khó khăn, không ít người vừa thoát nghèo lại tái nghèo sau một đợt chữa bệnh cho người thân.
Theo ông, cùng với chủ trương miễn học phí, chính sách miễn viện phí và việc mỗi người dân được khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm tạo thành một định hướng toàn diện cho chiến lược chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Đây là bước chuyển quan trọng từ tư duy bị động chữa bệnh sang chủ động phòng bệnh, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
“Khi y tế cơ sở mạnh, người dân sẽ được chăm sóc sức khỏe ban đầu tốt, phòng bệnh tốt, nhiều bệnh lý được giải quyết ngay tại tuyến dưới, giảm đáng kể chi phí và gánh nặng cho cả người dân và hệ thống y tế”, PGS Cơ nói.
Thực hiện như thế nào?
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà, miễn viện phí là công cụ bảo vệ người dân khỏi những cú sốc tài chính do bệnh tật, đồng thời tạo nền tảng để người dân tiếp cận dịch vụ y tế sớm và hiệu quả hơn.
Bộ Y tế cho biết, để chuẩn bị lộ trình miễn viện phí cơ bản đến 2030, Bộ Y tế đã hoàn thành nghiên cứu chi phí - hiệu quả của một số dịch vụ y tế thuộc phạm vi Đề án vào tháng 11/2025, tổ chức đánh giá tác động và xây dựng báo cáo chính sách.
Bộ Y tế đề xuất lộ trình miễn viện phí triển khai theo ba giai đoạn. Trong đó, giai đoạn từ năm 2026: Người dân được khám sức khỏe định kỳ hoặc sàng lọc miễn phí ít nhất một lần/năm, tùy nhóm đối tượng và ưu tiên lộ trình. Người tham gia bảo hiểm y tế thuộc hộ cận nghèo, người từ 75 tuổi trở lên hưởng trợ cấp hưu trí xã hội được chi trả 100% chi phí khám, chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi.
Giai đoạn 2026-2027: Nâng mức chi trả bảo hiểm y tế cho thuốc, trang thiết bị và kỹ thuật khám, chữa bệnh.
Giai đoạn 2028-2030: Mục tiêu giảm chi tiền túi trong y tế xuống dưới 30%.
Bộ Y tế đặt ra trong giai đoạn 2028–2030, mục tiêu là giảm chi tiền túi xuống dưới 30%, tiếp tục tăng tỉ lệ, mức thanh toán BHYT với thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật, thí điểm sàng lọc 2-3 bệnh có chi phí hiệu quả, thanh toán từ quỹ BHYT cho dịch vụ phòng bệnh, tăng bao phủ BHYT trên 95% dân số, điều chỉnh mức đóng BHYT từ năm 2030 lên 5,4%, thí điểm BHYT bổ sung và đa dạng hóa các gói BHYT, trong đó có chăm sóc dài hạn.
Từ năm 2032, hoàn thiện y tế cơ sở và hệ thống thanh toán bảo hiểm y tế thông minh, đa tầng, đa gói quyền lợi.
Bộ Y tế đang thúc đẩy các giải pháp đồng bộ nhằm triển khai chính sách miễn viện phí cơ bản, hướng tới giảm gánh nặng tài chính cho người dân cũng như nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực y tế. Theo đó, việc nâng cao chất lượng dịch vụ tại tuyến y tế cơ sở, áp dụng công nghệ số và cơ chế thanh toán thông minh được xem là trọng tâm.
Để giảm quá tải bệnh viện tuyến trên và giúp người dân tiếp cận chăm sóc ban đầu ngay tại cộng đồng, Bộ Y tế đề xuất tăng cường năng lực cho các trạm y tế, bao gồm đầu tư đồng bộ về nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị. Việc nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh tại tuyến y tế cơ sở được xem là biện pháp quan trọng nhằm triển khai miễn viện phí hiệu quả.
"Nghị quyết không đặt mục tiêu “miễn phí tuyệt đối”, mà hướng đến giảm tối đa chi phí đồng chi trả của người dân, tăng độ bao phủ bảo hiểm y tế, giảm tử vong do phát hiện bệnh muộn và xây dựng hệ thống y tế công bằng, hiệu quả, bền vững. Mục tiêu cuối cùng là bảo đảm mọi người dân - không phân biệt vùng miền, giàu nghèo - được tiếp cận các dịch vụ y tế thiết yếu, cơ bản mà không phải lo lắng về tài chính", Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết.
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế, toàn ngành y tế sẽ triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp để nhanh chóng đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, để người dân sớm được hưởng thụ các chính sách an sinh xã hội.
Trong đó, tập trung triển khai toàn diện các đề án quan trọng như: Xây dựng và triển khai hiệu quả Chương trình mục tiêu Quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026-2035, Đề án miễn viện phí ở mức cơ bản trong phạm vi quyền lợi BHYT theo lộ trình cho người dân; triển khai khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí cho người dân ít nhất mỗi năm 1 lần theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên ngay từ năm 2026….
Bên cạnh đó thúc đẩy mạnh mẽ chuyển đổi số toàn diện, triển khai vận hành bệnh án điện tử, sổ sức khỏe điện tử, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về y tế bảo đảm tiêu chuẩn kết nối, chia sẻ và liên thông đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, BHYT để liên thông dữ liệu, tiết kiệm chi phí y tế và phục vụ quản lý dữ liệu sức khỏe người dân theo vòng đời.
Đồng thời tăng cường công tác truyền thông sâu rộng để toàn xã hội và người dân nắm vững các chủ trương, chính sách, vận động nhân dân chung tay cùng ngành y tế triển khai có hiệu quả Nghị quyết, nâng cao ý thức trong việc tự bảo vệ sức khỏe.
"Chúng tôi cũng ý thức rằng, không thể chỉ Bộ Y tế làm được, mà phải có sự vào cuộc của toàn bộ hệ thống chính trị, các bộ, ngành, địa phương và cả người dân.
Chúng tôi tin rằng, với sự quyết tâm chung, những mục tiêu như nâng tuổi thọ, giảm gánh nặng chi phí y tế, mở rộng BHYT toàn dân… sẽ không chỉ là những con số trên nghị quyết, mà dần hiện hữu trong cuộc sống hàng ngày, để người dân được sống lâu hơn, khỏe mạnh hơn và hạnh phúc hơn", Bộ trưởng Bộ Y tế chia sẻ.
