Các cán bộ, kỹ sư, công nhân thuộc các đơn vị kinh tế của quân đội từng có mặt trên các công trường tái thiết Làng Nủ, Nậm Tông nay lại có mặt trên các công trình trọng điểm của Lào Cai như các khu tái định cư Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đến các dự án trường nội trú liên cấp khu vực biên giới. Những người “lính thợ” mang đến công trường không khí làm việc khẩn trương, chuyên nghiệp và kỷ luật của quân đội, góp phần đảm bảo tiến độ, chất lượng các công trình, dự án.
Bộ đội trở lại dựng nhà giúp dân vùng lũ
Cùng với những khu tái thiết Làng Nủ, Nậm Tông và Át Thượng hoàn thành cuối năm 2024, những người lính thợ còn để lại dấu ấn sâu đậm tại một dự án tái thiết khác của tỉnh đó là Dự án Khu tái định cư cho đồng bào bị thiên tai tại thôn Mà Mù Sử 1, xã Sàng Ma Sáo (cũ) nay là xã Dền Sáng do Bộ Quốc phòng hỗ trợ xây dựng, Bộ Tư lệnh Quân khu 2 được giao làm chủ đầu tư.
Sau hơn một tháng bàn giao cho các hộ dân, chúng tôi trở lại khu tái định cư này, người dân nơi đây đã tạm gác lại công việc ruộng nương để trang trí nhà cửa, sửa soạn đón năm mới. Khu tái định cư được quy hoạch trên một khu đồi rộng lớn, các dãy nhà được thiết kế theo đường đồng mức, tạo hình như ruộng bậc thang - đặc trưng văn hóa của đồng bào vùng cao. Từ xa nhìn lại, khu tái định cư vừa gần gũi, vừa nổi bật, mang lại cảm giác ấm cúng và quen thuộc với người dân nơi đây.
Chúng tôi chọn một điểm cao để có thể nhìn toàn cảnh khu tái định cư, từ đây phóng xa tầm mắt có thể thấy cả đỉnh Lảo Thẩn quanh năm mây phủ. Trước mắt chúng tôi, hình ảnh xây dựng khu tái định cư hiện ra trước mặt như một thước phim quay chậm.
Những ngày tháng 4, tháng 5 nắng mưa thất thường, những người lính thợ thuộc Tổng Công ty 789 tranh thủ từng ngày, từng giờ phá đá, san gạt mặt bằng, đặt từng viên gạch dựng nhà cho bà con; những ngày tháng 11, 12, các mũi thi công chạy đua với thời gian để kịp bàn giao nhà cho bà con đúng dịp kỷ niệm Ngày thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam.
Ngày bốc thăm, chọn nhà mới, bà con phấn khởi như đi hội. Hơn một tháng nay, gia đình anh Sùng A Giàng đã quen với cuộc sống mới ở khu tái định cư. Căn nhà cũ ở thôn Mà Mù Sử 2 nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao. Suốt mùa mưa vừa qua, gia đình anh luôn sống trong tâm trạng bất an. Vì vậy, căn nhà mới đối với gia đình thực sự là giấc mơ đã trở thành hiện thực.
Đại tá Nguyễn Minh Hải - Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty 789 cho biết: Quá trình thi công gặp nhiều khó khăn do địa hình phức tạp, thời tiết bất thường nhưng những người lính thợ của đơn vị đã thi công với quyết tâm cao nhất theo đúng tinh thần “vượt nắng, thắng mưa”, “3 ca 4 kíp” để bà con vùng lũ sớm ổn định cuộc sống.
Nằm trên cung đường du lịch từ Mường Hum, qua Dền Sáng đến Sàng Ma Sáo, khu tái định cư được chính quyền xã Dền Sáng vận động các hộ dân chung tay kiến thiết trở thành khu làng kiểu mẫu - điểm du lịch để mỗi khi qua đây du khách sẽ dừng chân ghé thăm.
Đồng chí Vàng Seo Say - Bí thư Đảng ủy xã Dền Sáng chia sẻ: “Du khách đến thăm khu tái định cư này không chỉ cảm nhận được tinh thần, ý chí vươn lên của người dân vùng lũ mà sẽ còn được nghe kể về câu chuyện của người lính dựng nhà cho người dân bằng cả trái tim”.
Trên những công trình trọng điểm
Sau những công trình tái thiết cho bà con vùng lũ, những người “lính thợ” từ các đơn vị, doanh nghiệp quân đội hiện đang có mặt trên nhiều công trình trọng điểm, góp sức để xây dựng tỉnh Lào Cai khai thác hiệu quả tiềm năng, thế mạnh, thực hiện thắng lợi các chương trình phát triển kinh tế - xã hội.
Những ngày nghỉ Tết Dương lịch, chúng tôi có mặt tại Dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua, phục vụ giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Từ sáng sớm, khắp công trường thi công đã rộn vang tiếng máy. Trên mặt bằng rộng hàng chục ha, những chiếc xe lu, máy ủi, xe tải chuyên dụng trở nên nhỏ bé.
Tranh thủ thời tiết thuận lợi, những ngày này, đơn vị thi công đang huy động tối đa nhân lực, phương tiện tổ chức nhiều mũi thi công. Những chiếc máy xúc hoạt động hết công suất san núi, bạt đồi. Từng dòng xe tải nối đuôi nhau, chở đất san tạo mặt bằng, bụi đất cuộn đỏ trên tuyến đường công vụ.
Mặt bằng để xây dựng hạ tầng của dự án đã bắt đầu hình thành. Tại đây, đơn vị thi công đã cho công nhân đúc các cấu kiện kỹ thuật, cống hộp sẵn sàng lắp đặt.
Thiếu tá Lê Thanh Đạt - Chỉ huy trưởng công trường (Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn), người từng bám trụ 3 tháng trên công trường khu tái thiết Làng Nủ nay lại có mặt trên công trường trọng điểm này.
Thiếu tá Đạt chia sẻ: “Ngày chia tay Làng Nủ, mình từng nói với bà con nhất định sẽ trở lại Lào Cai trên một công trình nào đó, không ngờ cơ duyên ấy lại đến nhanh thế”.
Dự án san gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua, xã Bát Xát có quy mô 75 ha, bao gồm các hạng mục: san nền, đường giao thông, hệ thống cấp điện, cấp thoát nước và các hạng mục kỹ thuật khác để sắp xếp cho 34 cơ sở sản xuất thuộc Khu Công nghiệp Đông Phố Mới, phường Lào Cai di chuyển tới. Thời gian thi công dự án mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật khu Bản Qua là 300 ngày (từ tháng 8/2025 đến hết tháng 5/2026).
Công trình có ý nghĩa quan trọng với tỉnh Lào Cai lại đòi hỏi tiến độ gấp, vì thế, từ ngày khởi công đến nay, thiếu tá Đạt thường xuyên bám trụ trên công trường, không có ngày nghỉ, ngày lễ. Anh Đạt bảo: “ngày nghỉ, ngày lễ cũng nhớ nhà, nhớ vợ con, nhưng đã là người lính thì ai cũng xác định đặt nhiệm vụ lên trên hết”.
Rời công trường Bản Qua, chúng tôi ngược lên biên giới Y Tý. Trong màn sương mù, thấp thoáng lá cờ đỏ sao vàng dưới chân núi Lảo Thẩn, đó là nơi đặt lán chỉ huy công trường dự án Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và THCS Y Tý. Giữa núi rừng biên giới, âm thanh của những chiếc máy khoan, máy phá đá, xe chở vật liệu rộn vang công trường.
Thực hiện kết luận của Bộ Chính trị về chủ trương đầu tư xây dựng các trường nội trú tại các xã biên giới, cuối tháng 11/2025, UBND tỉnh Lào Cai tổ chức Lễ khởi công xây dựng 4 trường phổ thông nội trú liên cấp Tiểu học và THCS tại các xã biên giới Mường Khương, Pha Long, Y Tý và A Mú Sung. Trong đó, 2 trường khó khăn nhất tại xã Y Tý và Pha Long được giao cho các đơn vị thuộc Binh đoàn 12 (Tổng Công ty Xây dựng Trường Sơn) đảm nhiệm thi công.
Phụ trách thi công Dự án Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Y Tý, ngay khi được tiếp nhận phần mặt bằng đầu tiên, Chi nhánh Trường Sơn 97 đã bắt đầu phá đá phong hóa, xử lý nền đất yếu và mở đường vận chuyển vật liệu.
Trung tá Nguyễn Trọng Vĩnh - Phó Chỉ huy trưởng công trường thi công dự án cho biết: Thời tiết khắc nghiệt của vùng cao Y Tý khiến việc tổ chức thi công gặp nhiều khó khăn. Có những hôm nhiệt độ xuống 0 độ C, không thể bố trí các mũi thi công ngoài trời, vì vậy khi thời tiết hửng nắng, chúng tôi phải tăng ca, tăng kíp tranh thủ chạy đua từng giờ để bù lại tiến độ.
Điều thuận lợi là khi biết trên công trường là những người “lính thợ”, bà con nơi đây rất ủng hộ, tạo mọi điều kiện thuận lợi để đơn vị mở đường công vụ, san gạt mặt bằng, tập kết vật liệu.
Tại Dự án Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pha Long, địa hình dốc, khối lượng san gạt lớn nhưng nhà thầu vẫn duy trì ba mũi thi công song song để rút ngắn thời gian hoàn thiện mặt bằng, đồng thời triển khai xây dựng các hạng mục.
Kỹ sư Trần An Ninh - Chỉ huy trưởng công trường xây dựng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Tiểu học và THCS Pha Long cho biết: “Thời điểm cuối năm, thời tiết ở Pha Long thường xuất hiện sương mù dày kèm rét đậm, gây trở ngại lớn cho quá trình thi công.
Tuy vậy, lực lượng kỹ thuật và công nhân vẫn luân phiên làm việc theo ca, tranh thủ ngày nắng, đẩy nhanh khối lượng đào đắp; hàng chục máy móc được huy động cùng lúc, chia thành nhiều mũi thi công trên các triền đồi dốc. Hiện tại, khối lớp học tiểu học đã hoàn tất đổ bê tông lót móng, các tổ đội đang gia công cốt thép, ván khuôn và giằng móng; khối lớp học bộ môn cũng đã đào hố móng, bước vào giai đoạn lắp dựng cốt thép...”.
Cùng với các công trình trên, những người lính thợ từ các đơn vị, tổng công ty của Bộ Quốc phòng cũng đang đảm nhiệm thi công nhiều dự án lớn trên địa bàn tỉnh như gói thầu số 8 san gạt mặt bằng và xây dựng hạ tầng kỹ thuật lô đất SX1, SX2 thuộc khu logistics (dịch vụ hậu cần) Kim Thành - Bản Vược; Dự án thành phần 1 đầu tư hạ tầng kết nối các ga trên tuyến và quảng trường ga thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Dự án tái định cư phục vụ di chuyển các cơ sở công nghiệp tại xã Gia Phú… đây đều là các dự án có ý nghĩa quan trọng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Phát huy phẩm chất người “lính thợ” - bộ đội Cụ Hồ, đội ngũ cán bộ, kỹ sư, công nhân đã nỗ lực vượt khó, sáng tạo trong tổ chức các phương án thi công đảm bảo tiến độ, chất lượng các công trình, dự án.
