Thừa Ủy quyền của Chủ tịch UBND tỉnh, ông Trần Phùng, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh, đã có cuộc trao đổi với phóng viên xoay quanh chủ đề trên.
PV: Xin ông cho biết những kết quả đạt được trong triển khai thực hiện Dự án 6 - Truyền thông và giảm nghèo về thông tin thuộc Chương trình mục tiêu Quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025 nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số, góp phần giảm nghèo đa chiều trên địa bàn tỉnh Lào Cai?
Ông Trần Phùng: Quá trình triển khai các nội dung hoạt động của dự án giảm nghèo thông tin trên địa bàn tỉnh Lào Cai thời gian qua đã đạt được những kết quả khá tích cực.
Thứ nhất là cải thiện hạ tầng thông tin: Tỉnh đã chú trọng đầu tư xây dựng, nâng cấp, thiết lập mới đài truyền thanh xã cho các xã chưa có đài truyền thanh ở khu vực xã đặc biệt khó khăn, đảm bảo 100% xã, phường, thị trấn có Đài Truyền thanh với hơn 2.500 cụm loa hoạt động ổn định, thông suốt. Bên cạnh đó, Lào Cai đã quan tâm đầu tư cơ sở vật chất cho hoạt động thông tin cơ sở với mục tiêu hiện đại hóa hệ thống thông tin cơ sở, hình thành cơ sở dữ liệu, số hóa nguồn thông tin cơ sở đáp ứng yêu cầu cung cấp thông tin nguồn. Việc đầu tư, nâng cấp hệ thống truyền thanh cơ sở, hiện đại hóa hệ thống thông tin cơ sở, đầu tư hạ tầng bưu chính, viễn thông, internet đã tác động trực tiếp tới người dân, giúp người dân tiếp cận thông tin dễ dàng hơn.
Thứ hai là công tác tập huấn, đào tạo: Giai đoạn 2021 - 2025 đã tổ chức 07 lớp tập huấn nâng cao năng lực cho cán bộ thông tin và truyền thông với gần 350 cán bộ tham gia. Tại các lớp tập huấn, các học viên được hướng dẫn kỹ năng vận hành, quản lý cụm loa truyền thanh; kỹ năng viết tin, bài xây dựng chương trình phát thanh cơ sở; thực hành thể hiện một chương trình phát thanh trên loa truyền thanh; kỹ năng biên tập tin, bài trên trang thông tin điện tử, trên mạng xã hội, bản tin điện tử công cộng, nhằm nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ thông tin, đáp ứng yêu cầu công tác tuyên truyền phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
Thứ ba là công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách: Công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai sâu, rộng bằng nhiều hình thức trên các phương tiện thông tin đại chúng, trên nền tảng số, cuốn sổ tay, qua hệ thống truyền thanh cơ sở,… Nội dung tuyên truyền tập trung vào hướng dẫn ứng dụng khoa học trong sản xuất, kinh doanh, góp phần giảm nghèo; tuyên dương các gương điển hình tiên tiến trong giảm nghèo, tạo thành phong trào thi đua sôi nổi; nâng cao nhận thức, trách nhiệm của toàn xã hội về công tác giảm nghèo, khơi dậy tinh thần tự lực vươn lên thoát nghèo và huy động nguồn lực để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Các cơ quan báo chí thực hiện thường xuyên, liên tục, góp phần giúp người dân thay đổi nếp nghĩ, khắc phục từng bước tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước, khơi dậy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong Nhân dân. Đặc biệt, tỉnh Lào Cai đã triển khai mô hình Truyền thông chính sách trên nền tảng số với mục tiêu bảo đảm cung cấp đầy đủ, kịp thời, chính xác các thông tin chính sách đến tổ chức, công dân, tạo đồng thuận của người dân trong quá trình thực thi chính sách, từ đó góp phần phát triển kinh tế xã hội, xóa đói giảm nghèo, ổn định quốc phòng, an ninh trên địa bàn tỉnh.
Từ đó, chúng tôi đã đạt được những kết quả thực hiện mục tiêu như sau:
Đối với chỉ số thứ nhất "90% hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận sử dụng các dịch vụ viễn thông, internet": Kết quả thực hiện tính đến hết năm 2024 đạt tỷ lệ 96,7% hộ nghèo, hộ cận nghèo có nhu cầu được tiếp cận sử dụng các dịch vụ viễn thông, internet; Ước đến hết 2025, dự kiến sẽ hoàn thành đạt tỷ lệ 100% so với kế hoạch được giao giai đoạn 2021 - 2025.
Đối với chỉ số thứ hai "95% hộ gia đình sinh sống trên địa bàn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn vùng bãi ngang, ven biển và hải đảo được tiếp cận thông tin về giảm nghèo bền vững thông qua các hình thức xuất bản phẩm, sản phẩm truyền thông": Kết quả thực hiện tính đến hết năm 2024 đạt tỷ lệ 93,5% các hộ gia đình sinh sống trên địa bàn huyện nghèo, xã đặc biệt khó khăn được tiếp cận thông tin về giảm nghèo bền vững thông qua các hình thức xuất bản phẩm, sản phẩm truyền thông; Ước đến hết 2025, dự kiến sẽ hoàn thành đạt tỷ lệ 98% so với kế hoạch được giao giai đoạn 2021 - 2025.
PV: Đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số nói chung và phụ nữ dân tộc thiểu số nói riêng, UBND tỉnh Lào Cai có những giải pháp gì để họ tiếp cận được thông tin giảm nghèo.
Ông Trần Phùng: UBND tỉnh Lào Cai đã chỉ đạo các ngành, địa phương triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm giúp đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụ nữ, tiếp cận thông tin về giảm nghèo, đó là:
Tăng cường sự lãnh đạo của cấp ủy, sự điều hành của chính quyền, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội đối với công tác giảm nghèo; phân công cán bộ, đảng viên ở chi bộ thôn, bản, tổ dân phố giúp đỡ hộ nghèo. Đưa chỉ tiêu kết quả thực hiện giảm nghèo bền vững vào tiêu chí đánh giá cấp ủy, chính quyền, đoàn thể hằng năm.
Đẩy mạnh truyền thông nhằm làm thay đổi và chuyển biến nhận thức trong giảm nghèo, vận động người nghèo, hộ nghèo, người chưa có hoặc thiếu việc làm phát huy khả năng của bản thân, tiếp nhận và sử dụng có hiệu quả chính sách, nguồn lực hỗ trợ của nhà nước chủ động phấn đấu thoát nghèo, không trông chờ, ỷ lại vào Nhà nước.
Sử dụng kịp thời, có hiệu quả các nguồn lực đầu tư từ Chương trình mục tiêu quốc gia Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, Chương trình mục tiêu quốc gia Xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 và Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030 góp phần giảm nghèo bền vững.
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát đánh giá kết quả thực hiện, gắn với sơ kết, tổng kết, rút kinh nghiệm trong công tác tổ chức triển khai thực hiện chương trình giảm nghèo. Làm tốt công tác thi đua khen thưởng để kịp thời động viên những tập thể, cá nhân.
Những giải pháp này đã góp phần nâng cao khả năng tiếp cận thông tin của đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là phụ nữ, hỗ trợ họ trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số gắn với phát triển du lịch, giảm nghèo và cải thiện, nâng cao đời sống và tiếp cận thông tin.
PV: Quá trình thực hiện các giải pháp đó có những thuận lợi, khó khăn gì; rút ra những bài học kinh nghiệm như thế nào; địa phương có đề xuất gì để công tác giảm nghèo thông tin ngày càng hiệu quả hơn, thưa ông?
Ông Trần Phùng: Quá trình thực hiện dự án giảm nghèo thông tin có những thuận lợi và cả những khó khăn. Về thuận lợi, các hoạt động tuyên truyền được triển khai từ tỉnh đến cơ sở góp phần nâng cao nhận thức của người dân về thực hiện giảm nghèo bền vững; khơi dậy tinh thần tự lực, tự cường vươn lên thoát nghèo của người dân và cộng đồng. Hạ tầng thông tin và truyền thông phát triển mạnh mẽ, sẵn sàng đáp ứng nhu cầu của người dân trong việc sử dụng dịch vụ thông tin thiết yếu, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội.
Về khó khăn, kinh phí đầu tư tăng cường cơ sở vật chất cho hoạt động thông tin cơ sở (bao gồm cơ sở vật chất cho hoạt động của Đài truyền thanh xã ở địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn), đồn biên phòng để cung cấp nội dung thông tin thiết yếu cho xã hội còn hạn chế, chưa đảm bảo chuyển đổi số cho các đài truyền thanh cấp xã để phủ sóng rộng rãi góp phần giảm nghèo về thông tin. Đội ngũ cán bộ tại cơ sở thực hiện công tác quản lý, vận hành hệ thống thông tin cơ sở còn mỏng, kiêm nhiệm và hay luân chuyển nên khó khăn trong công tác quản lý, triển khai.
Trong quá trình thực hiện, chúng tôi cũng rút ra được một số bài học kinh nghiệm. Đó là sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên, sâu sát, kịp thời, sự phối hợp chặt chẽ của các cấp, các ngành, các địa phương trong việc triển khai các chương trình giảm nghèo là yếu tố then chốt để đạt hiệu quả cao.
Luôn có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ, phát huy hiệu quả của các phương tiện truyền thông trong việc cung cấp thông tin, nắm bắt, định hướng dư luận, tạo đồng thuận xã hội.
Cần tổ chức các khóa đào tạo, tập huấn kỹ năng sử dụng thông tin cho người dân, đặc biệt là phụ nữ, để họ có thể tận dụng các nguồn thông tin hỗ trợ phát triển kinh tế.
Qua đây, chúng tôi cũng có một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả công tác giảm nghèo thông tin như sau: Tiếp tục đầu tư nâng cấp hạ tầng thông tin như xây dựng và cải thiện nhà văn hóa xã, trang bị thiết bị truy cập internet công cộng để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin...
Tổ chức các chương trình truyền thông cộng đồng: Sử dụng các hình thức truyền thông phù hợp như mạng xã hội, loa truyền thanh, tờ rơi để phổ biến thông tin về các chính sách giảm nghèo và cơ hội phát triển kinh tế. Đẩy mạnh các hoạt động về truyền thông chính sách, chú trọng các nội dung về chính sách thu hút đầu tư; công tác đào tạo nghề và giới thiệu việc làm cho người lao động; công tác an sinh xã hội; truyền thông chính sách về nông nghiệp, nông thôn, nông dân; cung cấp các thông tin thiết yếu nhằm đảm bảo quyền tiếp cận thông tin của người dân.
Hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho phụ nữ, thanh niên: Cung cấp các khóa đào tạo nghề, hỗ trợ vốn vay ưu đãi để phụ nữ, thanh niên dân tộc thiểu số có thể tham gia vào các hoạt động kinh tế, nâng cao thu nhập và giảm nghèo.
PV: Xin cảm ơn ông!
