Khởi sắc từ thôn, bản
Thôn Khuôn Bổ, xã Hưng Khánh có 97% dân số là người dân tộc Mông. Vậy nhưng, năm 2018, nơi đây trở thành thôn người Mông đầu tiên của tỉnh Yên Bái (cũ) đạt chuẩn nông thôn mới, 3 năm sau tiếp tục được công nhận thôn nông thôn mới kiểu mẫu.
Khoảng đầu những năm 2000, khi mới chuyển về định cư theo chủ trương của Nhà nước, người Mông ở Khuôn Bổ vẫn quen với tập quán du canh, du cư, canh tác lạc hậu; hạ tầng giao thông khó khăn; ý thức giữ gìn vệ sinh môi trường còn hạn chế...
Ông Sổng A Dũng - một trong những người di cư từ xã Mỏ Vàng về Khuôn Bổ những ngày đầu, nhớ lại: “Ngày ấy, việc đi lại rất khó khăn, đời sống còn thiếu thốn. Không ngờ thôn thay đổi nhanh như vậy”.
Giờ đây, tuyến đường bê tông dọc thôn sạch sẽ, hai bên là hàng cây xanh tạo không gian yên bình. Những nếp nhà kiên cố, khang trang. Đồi quế, đồi tre măng Bát độ xanh tươi. Điện lưới quốc gia, Internet đã phủ sóng đến tận thôn.
Kể về những kết quả trong xây dựng nông thôn mới, Bí thư Chi bộ thôn Khuôn Bổ Cháng Thị Nhà chia sẻ: “Xây dựng nông thôn mới ở Khuôn Bổ là cả quá trình kiên trì tuyên truyền, vận động để bà con thay đổi tư duy, từ sản xuất đến sinh hoạt. Khi người dân hiểu rõ ý nghĩa của chương trình, cùng với sự hỗ trợ của Nhà nước, mọi việc đều thuận lợi hơn. Đơn cử như chuyện làm đường, cùng với xi măng do Nhà nước hỗ trợ, người dân đã chung tay hoàn thành các tuyến đường trục thôn, đường nhánh đến tận sân nhà”.
Cán bộ thôn không chỉ tuyên truyền mà còn trực tiếp hướng dẫn người dân giữ gìn vệ sinh nhà ở, không nuôi nhốt gia súc gần nhà; đổi mới trong tổ chức việc cưới, việc tang, từng bước hình thành nếp sống mới. Quan trọng hơn, tư duy sản xuất của người dân đã thay đổi. Không chỉ định canh, bà con còn đa dạng hóa cây trồng, vật nuôi như quế, tre măng Bát độ, cây ăn quả, chăn nuôi gà đen, lợn… Gia đình ông Sổng A Dũng hiện là một trong những hộ có kinh tế khá trong thôn.
“Có đường thuận lợi, trồng thêm cây dược liệu, quế, tre măng Bát độ, kinh tế gia đình tôi khá hơn rất nhiều” - ông Dũng phấn khởi chia sẻ.
Hiện, Khuôn Bổ có 95 hộ với gần 460 nhân khẩu, thu nhập bình quân đạt 47 triệu đồng/người/năm. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 80% còn gần 5%. Khuôn Bổ không chỉ đổi thay về diện mạo mà còn thay đổi căn bản nếp sống, tư duy phát triển.
Đồng thuận làm nên diện mạo mới
Được thành lập trên cơ sở hợp nhất xã Bản Cầm và thị trấn nông trường Phong Hải, xã Phong Hải là minh chứng rõ nét cho sức mạnh của sự đồng thuận trong xây dựng nông thôn mới.
“Vì việc làng, đất vàng cũng hiến”, “Làm nhà, làm bếp xếp sau làm đường”, “Đường rộng, sáng điện, nhiều hoa/Nhân dân đồng lòng, nông thôn phát triển”, “Đường rộng, hè thoáng, văn minh/Xóm thôn không rác, nhà nhà chung tay” - những khẩu hiệu ấy đã thấm sâu vào nhận thức của người dân thông qua công tác tuyên truyền của Ủy ban MTTQ Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội xã.
Ông Đặng Minh Long - Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam xã cho biết: “Việc tuyên truyền được triển khai bằng nhiều hình thức để người dân hiểu rõ mục đích, ý nghĩa, cơ chế, chính sách của chương trình xây dựng nông thôn mới, gắn với các phong trào thi đua tại cơ sở”.
Sự đồng thuận ấy được cụ thể hóa bằng những kết quả ấn tượng: hơn 90 hộ dân hiến 3,7 ha đất, trong đó có cả đất lâm nghiệp đã gắn bó nhiều năm để mở rộng đường giao thông, từ đó, gần 80 km đường giao thông nông thôn được làm mới; người dân hiến đất, đóng góp trên 15 tỷ đồng.
Trên những tuyến đường mới, 33 km đường hoa, hơn 30 km đường cờ đã hình thành. Hơn 50 km điện chiếu sáng được lắp đặt, 3 km vỉa hè được làm mới với tổng kinh phí đầu tư hơn 2,6 tỷ đồng, trong đó người dân đóng góp hơn 600 triệu đồng.
Cùng với đó, 99 camera an ninh được xã hội hóa, góp phần giữ gìn an ninh, trật tự. Phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát giúp 39 hộ dân có nhà ở kiên cố, cơ bản không còn nhà tạm, nhà dột nát trên địa bàn.
Đến nay, thu nhập bình quân của xã đạt 68 triệu đồng/người/năm, tỷ lệ hộ nghèo còn 3,4%. Phong Hải đã đạt 15/19 tiêu chí xã nông thôn mới nâng cao. Diện mạo mới của Phong Hải được kiến tạo không chỉ bằng hạ tầng mà còn bằng niềm tin và sự đồng lòng của Nhân dân.
Định hình miền quê đáng sống
Trong hành trình xây dựng nông thôn mới, Quy Mông hiện là xã nông thôn mới nâng cao duy nhất của tỉnh. Đến đây, dễ cảm nhận nhất là sự an yên, phồn thịnh của một miền quê đáng sống.
Chủ tịch UBND xã Phạm Văn Hoàn cho hay: “Sau nhiều năm củng cố, nâng cao các tiêu chí, đến năm 2023, Quy Mông hoàn thành xây dựng xã nông thôn mới nâng cao, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc”.
Những vùng đồi núi, đất sản xuất ở Quy Mông hiện được phủ xanh bằng các mô hình kinh tế mũi nhọn. Đó là màu xanh bạt ngàn của 5.746 ha quế, trong đó có quế hữu cơ; của vùng tre măng Bát độ, vùng dâu tằm mang về thu nhập ổn định.
Nhờ định hướng phát triển bền vững, thu nhập bình quân đạt 64 triệu đồng/người/năm (năm 2025), tăng gần 1,5 lần so với năm 2020; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều chỉ còn 1,11%. Môi trường sống được quan tâm thực hiện từ những việc làm cụ thể: 100% rác thải được thu gom, xử lý, 176 bể chứa bao gói thuốc bảo vệ thực vật được xây dựng; đường làng, ngõ xóm “xanh - sạch - đẹp”.
Đời sống tinh thần được nâng cao với 30/30 thôn đạt danh hiệu thôn văn hóa. Các mô hình “Camera an ninh”, “Zalo an ninh” được duy trì hiệu quả góp phần giữ gìn trật tự, tạo sự yên tâm cho người dân… Thực tế ở Quy Mông cho thấy, khi nông thôn mới đi vào chiều sâu, chất lượng sống của người dân được nâng lên một cách bền vững.
Chung nhịp đổi thay
Sau hợp nhất, tỉnh Lào Cai có 37/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; 255 thôn, bản được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới (trong đó có 132 thôn thuộc xã đặc biệt khó khăn); 533 thôn, bản được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu.
Từ chương trình xây dựng nông thôn mới, hạ tầng nông thôn từng bước được hoàn thiện; thu nhập, đời sống vật chất và tinh thần của người dân được cải thiện; môi trường ngày càng “sáng - xanh - sạch - đẹp”; bản sắc văn hóa được gìn giữ và phát huy; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội được giữ vững…
thực sự đáng sống với người dân.
Xây dựng nông thôn mới không chỉ là hoàn thành tiêu chí hay đạt chuẩn danh hiệu, mà còn là hành trình bền bỉ kiến tạo những vùng quê mới, để những miền quê không chỉ “mới” về diện mạo, mà còn thực sự là “đáng sống” với người dân.
Với những nỗ lực sau hợp nhất, ước thực hiện năm 2025, toàn tỉnh có 41/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, 1 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. Lào Cai đặt mục tiêu đến năm 2030 có 55/89 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó ít nhất 2 xã đạt chuẩn nông thôn mới hiện đại. Những kết quả đã đạt được cùng quyết tâm chính trị của hệ thống chính trị và sự đồng thuận của Nhân dân sẽ là nền tảng để mục tiêu xây dựng nông thôn mới của Lào Cai đạt được như kế hoạch, tiếp tục tạo nên những vùng quê mới.
