Tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh đạt hơn 11.395 tỷ đồng, bao gồm vốn ngân sách Trung ương, vốn nước ngoài, ngân sách địa phương và vốn kéo dài. Khối lượng vốn lớn, cùng với yêu cầu giải ngân 100%, đặt ra áp lực rất lớn đối với công tác điều hành, tổ chức thực hiện và kiểm soát tiến độ.
Ngay từ đầu năm, tỉnh đã xây dựng kịch bản giải ngân chi tiết theo từng quý, từng dự án, gắn trách nhiệm cụ thể cho từng đơn vị. Quan điểm xuyên suốt là giải ngân phải đi đôi với hiệu quả, đảm bảo chất lượng công trình và tính bền vững. Việc triển khai đầu tư công tại Lào Cai được thực hiện quyết liệt ngay từ những tháng đầu năm. UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ngành, địa phương xây dựng kế hoạch chi tiết, yêu cầu các chủ đầu tư và nhà thầu cam kết tiến độ thi công và giải ngân. Các cuộc họp giao ban định kỳ được duy trì tổ chức nhằm rà soát tiến độ, tháo gỡ khó khăn, đặc biệt là các vướng mắc về thủ tục đầu tư, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu.
Điểm nhấn trong năm 2026 là các công trình hạ tầng giao thông và khu vực biên giới. Các nhà thầu đã huy động lực lượng kỹ sư, công nhân thi công liên tục, kể cả trong dịp Tết Nguyên đán. Các công trình trường học tại khu vực biên giới như Y Tý, Pha Long, A Mú Sung, Mường Khương được xác định hoàn thành trước ngày 31/8. Đặc biệt, Dự án cầu đường bộ qua sông Hồng biên giới Bát Xát (Việt Nam) - Bá Sái (Trung Quốc) được đặt mục tiêu hợp long nhịp chính vào cuối tháng 9, đầu tháng 10/2026 và hoàn thành toàn bộ công trình vào cuối năm. Đây là dự án có ý nghĩa quan trọng trong kết nối giao thương, thúc đẩy phát triển kinh tế biên mậu.
Từ thực tế triển khai, ông Trần Việt Dũng - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1 tỉnh cho biết, đơn vị đang tập trung đôn đốc các nhà thầu huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tranh thủ thời tiết thuận lợi để đẩy nhanh tiến độ thi công. Đồng thời, công tác kiểm tra hiện trường, giám sát chất lượng được tăng cường nhằm bảo đảm tiến độ đi đôi với chất lượng công trình.
Trong khi đó, ông Chu Đức Hải - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh nhấn mạnh, các nhà thầu được yêu cầu tổ chức thi công linh hoạt, tăng ca đối với các hạng mục quan trọng, đồng thời phối hợp chặt chẽ với địa phương để đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, xử lý dứt điểm các vướng mắc phát sinh.
Tuy nhiên, quá trình triển khai cũng gặp nhiều khó khăn khi giá thép, xi măng và nhiên liệu tăng mạnh. Chi phí đầu vào gia tăng gây áp lực lớn lên nhà thầu, một số đơn vị phải thi công cầm chừng, chờ điều chỉnh đơn giá.
Trước thực tế đó, tỉnh đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn theo dõi sát diễn biến giá vật liệu, kịp thời công bố để các đơn vị chủ động điều chỉnh. Các ban quản lý dự án rà soát hợp đồng, điều chỉnh dự toán, đảm bảo cân đối chi phí và duy trì tiến độ thi công.
Giải ngân vốn đầu tư công được xác định là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, đồng thời là thước đo năng lực điều hành. Vì vậy, tỉnh đã triển khai nhiều giải pháp nhằm siết chặt kỷ luật, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.
Trao đổi với phóng viên, ông Đỗ Đức Minh - Giám đốc Sở Tài chính nhấn mạnh, nếu không triển khai quyết liệt ngay từ đầu năm, áp lực dồn vào cuối năm sẽ rất lớn, tiềm ẩn nhiều rủi ro về chất lượng công trình cũng như hiệu quả đầu tư. Theo ông Minh, việc phân bổ vốn phải gắn với khả năng triển khai thực tế, tránh dàn trải. Công tác chuẩn bị đầu tư cần được nâng cao chất lượng, đảm bảo các dự án có đủ điều kiện thực hiện ngay khi được bố trí vốn.
Công tác giám sát tiến độ được tăng cường thông qua ứng dụng công nghệ thông tin, giúp cập nhật kịp thời tình hình giải ngân và phát hiện sớm các vướng mắc. Kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công được siết chặt. Tiến độ giải ngân trở thành tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị. Những trường hợp chậm trễ, thiếu trách nhiệm sẽ bị xử lý nghiêm.
Bên cạnh đó, việc điều hành kế hoạch vốn được thực hiện linh hoạt. Các dự án chậm tiến độ sẽ bị điều chỉnh giảm vốn, chuyển sang các dự án có khả năng giải ngân tốt hơn. "Việc điều chuyển vốn kịp thời là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tránh lãng phí và tạo động lực thúc đẩy tiến độ chung" - ông Đỗ Đức Minh - Giám đốc Sở Tài chính nhấn mạnh.
Một trong những yếu tố quyết định tiến độ đầu tư công là công tác giải phóng mặt bằng. Các địa phương trong tỉnh đã chủ động tăng cường đối thoại với người dân, giải quyết kịp thời các vướng mắc, tạo sự đồng thuận cao. Việc bàn giao mặt bằng "sạch" đúng tiến độ giúp các dự án triển khai thuận lợi, hạn chế tình trạng kéo dài, đội vốn. Đây được xem là khâu then chốt trong quá trình thực hiện. Cùng với đó, cải cách thủ tục hành chính được đẩy mạnh theo hướng rút gọn quy trình, giảm thời gian xử lý hồ sơ. Việc phân cấp, phân quyền được tăng cường, tạo điều kiện cho địa phương chủ động hơn trong tổ chức thực hiện.
Các chủ đầu tư tăng cường kiểm tra hiện trường, giám sát chất lượng công trình. Nhà thầu được yêu cầu huy động tối đa nguồn lực, tổ chức thi công linh hoạt, tăng ca đối với các hạng mục quan trọng. Công tác nghiệm thu, thanh toán được thực hiện theo từng giai đoạn, tránh dồn vào cuối năm. Việc kiểm soát, thu hồi tạm ứng cũng được chú trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính.
Với các giải pháp đồng bộ, Lào Cai đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 trên 10%. Đầu tư công tiếp tục là động lực chính, tạo hiệu ứng lan tỏa tới nhiều lĩnh vực như giao thông, du lịch, công nghiệp và nông nghiệp. Khi các công trình trọng điểm hoàn thành, đặc biệt là các tuyến giao thông và dự án kết nối biên giới, khả năng liên kết vùng sẽ được nâng cao, mở ra cơ hội thu hút đầu tư và phát triển kinh tế.
Với sự chỉ đạo quyết liệt và giải pháp phù hợp, Lào Cai đang từng bước biến đầu tư công thành động lực tăng trưởng thực sự, tạo nền tảng vững chắc cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
