Sáng 5/9, tại Phiên họp thứ 49, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Lý lịch tư pháp.
Trình bày tờ trình dự án luật, Thứ trưởng Công an Nguyễn Văn Long cho biết, dự thảo sửa đổi theo hướng mở rộng mục đích quản lý lý lịch tư pháp và quyền yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, cung cấp thông tin lý lịch tư pháp để phù hợp với chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và đáp ứng nhu cầu quản lý nhà nước cần biết về thông tin lý lịch tư pháp của các cơ quan, tổ chức nhà nước hiện nay.
Sửa đổi mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp từ 2 cấp phân tán, chưa tập trung sang mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp một cấp tập trung, thống nhất; đồng thời sửa đổi quy định về việc tiếp nhận, cập nhật thông tin lý lịch tư pháp cho phù hợp với mô hình Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp một cấp và chức năng, nhiệm vụ của Bộ Công an.
Sửa đổi theo hướng cụ thể là “Tòa án quân sự Trung ương” và hoàn thiện quy định về việc Tòa án quân sự Trung ương có nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành về án tích của người bị Tòa án quân sự kết án và cung cấp thông tin lý lịch tư pháp cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an bảo đảm Cơ sở dữ liệu lý lịch tư pháp được tập trung, thống nhất.
Sửa đổi tên của một số thông tin lý lịch tư pháp để phù hợp với quy định tại Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự.
Sửa đổi, bổ sung quy định về việc sử dụng phiếu lý lịch tư pháp nhằm khắc phục tình trạng lạm dụng phiếu lý lịch tư pháp số 2 và phù hợp với quy định pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Về một số nội dung bổ sung, Thứ trưởng Nguyễn Văn Long cho biết, dự thảo bổ sung một số quy định liên quan đến nguồn thông tin lý lịch tư pháp để phù hợp với các quy định pháp luật có liên quan trong việc cung cấp thông tin lý lịch tư pháp nhằm bảo đảm phù hợp với việc bổ sung nguồn thông tin lý lịch tư pháp.
Bổ sung trách nhiệm của cơ quan điều tra, cơ quan tòa án, viện kiểm sát trong việc cung cấp thông tin về hành vi phạm tội mới là các thông tin liên quan đến khởi tố, điều tra, truy tố của người đã có lý lịch tư pháp cho Cục Hồ sơ nghiệp vụ Bộ Công an, Công an cấp tỉnh.
Để giảm tình trạng người dân yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp, dự thảo luật đã bổ sung quy định cung cấp thông tin lý lịch tư pháp cho cơ quan, tổ chức bằng hình thức văn bản.
Thủ tục cấp phiếu lý lịch tư pháp được quy định theo hướng đơn giản hóa tối đa hồ sơ yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp, chỉ bao gồm Tờ khai yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp và giấy tờ nhân thân (căn cước công dân, thẻ căn cước, hộ chiếu…). Thời gian cấp Phiếu lý lịch tư pháp giảm còn 5 ngày.
Dự thảo cũng bổ sung quy định về không phân biệt địa giới hành chính trong giải quyết thủ tục hành chính cấp phiếu lý lịch tư pháp để phù hợp với quy định của pháp luật hiện hành, theo đó cá nhân có quyền nộp hồ sơ yêu cầu cấp phiếu lý lịch tư pháp trực tiếp tại bất kỳ Công an cấp tỉnh hoặc Công an cấp xã thuận lợi nhất cho người dân.
Bổ sung quy định về hồ sơ, thủ tục và thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi, thời hạn cấp phiếu lý lịch tư pháp rút ngắn là 3 ngày; bổ sung “người giám hộ” là một trong các đối tượng không cần văn bản ủy quyền trong trường hợp ủy quyền yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp.
Thẩm tra sơ bộ dự án luật, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cho rằng, việc tiếp tục duy trì quy định về cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 cho cá nhân để họ biết được nội dung về lý lịch tư pháp của mình là cần thiết. Tuy nhiên, để hạn chế việc lạm dụng yêu cầu cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2, đề nghị nghiên cứu, bổ sung vào dự thảo Luật quy định nghiêm cấm các cơ quan, tổ chức, đơn vị yêu cầu cá nhân phải cung cấp Phiếu lý lịch tư pháp số 2 khi thực hiện các thủ tục hành chính thông thường hoặc trong các quan hệ dân sự, lao động...
Về việc cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi, theo cơ quan thẩm tra, người chưa đủ 14 tuổi là đối tượng chưa đủ tuổi chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật nên đối tượng này đương nhiên không có thông tin về án tích và tình trạng thi hành án.
Ngoài ra, theo quy định của Luật Tư pháp người chưa thành niên thì người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi bị kết án được coi là không có án tích nên trường hợp này cũng sẽ không có thông tin về án tích. Do đó, đề nghị không quy định trong dự thảo Luật về cấp Phiếu lý lịch tư pháp cho người chưa đủ 14 tuổi và người từ đủ 14 tuổi đến dưới 16 tuổi.
