Giá trị sản xuất công nghiệp giảm so với cùng kỳ
Theo số liệu của Sở Công Thương, giá trị sản xuất công nghiệp 5 tháng đầu năm 2023 ước đạt 16.319,5 tỷ đồng, bằng 31,94% so với kế hoạch năm và bằng 97,5% so cùng kỳ 2022. Trong đó, các ngành công nghiệp khai thác và công nghiệp điện, nước giảm mạnh so với cùng kỳ.
Lý giải về những khó khăn của ngành công nghiệp những tháng đầu năm, ông Hoàng Chí Hiền, Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Do nhu cầu mua phốt pho vàng trên thị trường thế giới giảm mạnh, giá bán các sản phẩm phân bón giảm, sản lượng tiêu thụ khó, hàng tồn kho nhiều nên các nhà máy sản xuất phân bón, hóa chất trên địa bàn tỉnh duy trì sản xuất ở mức trung bình.
Bên cạnh đó, nhiều dự án khai thác, chế biến khoáng sản còn vướng mắc trong đền bù, giải phóng mặt bằng dẫn đến thiếu hụt về nguồn cung quặng apatit tuyển, do đó, các nhà máy sản xuất phân bón chứa lân (Supe lân, DAP, MAP…) phải điều chỉnh sản lượng sản xuất. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến cung cấp lượng lớn phân lân, phân DAP cho thị trường và gián tiếp ảnh hưởng đến các đơn vị sản xuất phân bón NPK.
Khó khăn nữa đó là một số nhà máy, mỏ tạm dừng hoạt động như Nhà máy Gang thép Lào Cai của Công ty TNHH Khoáng sản và Luyện kim Việt Trung; mỏ Làng Vinh - Làng Cọ của Công ty Cổ phần Khoáng sản 3; mỏ Ba Hòn - Làng Lếch của Công ty Cổ phần Khai thác và chế biến khoáng sản Lào Cai. Dự án Nhà máy sản xuất dây điện và cáp điện công nghệ cao chậm tiến độ; dự án đồng Tả Phời còn nhiều vướng mắc; các nhà máy thủy điện đang thiếu nước để vận hành đạt công suất thiết kế.
Doanh nghiệp còn nhiều khó khăn
Qua khảo sát tại một số đơn vị, doanh nghiệp sản xuất công nghiệp cho thấy, các đơn vị gặp khó khăn từ sự thiếu hụt về nguyên - nhiên liệu, đầu ra cho sản phẩm.
Ông Hoàng Ngọc Minh, Giám đốc Chi nhánh Luyện đồng Lào Cai cho biết: Ảnh hưởng của chiến sự Nga và Ukraina dẫn đến chuỗi cung ứng phần lớn nguyên - vật liệu, thiết bị nhập khẩu bị chậm, giá có xu hướng tăng, trong khi giá bán sản phẩm đồng lại giảm; giá xăng, dầu tăng làm tăng chi phí trực tiếp và gián tiếp tới quá trình sản xuất của chi nhánh. Trước thực tế này, đơn vị chủ động tìm nguồn hàng và các kênh cung cấp vật tư thay thế cho vật tư có nguồn gốc từ Trung Quốc; kiểm soát chặt chẽ và kịp thời điều chỉnh định mức kinh tế kỹ thuật cho phù hợp với thực tế...
Hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty TNHH MTV Supe Lân Apromaco Lào Cai cũng gặp khó khăn về nguyên liệu đầu vào. Ông Trần Văn Vĩ, Giám đốc công ty cho biết: Nguồn nguyên liệu đầu vào phục vụ sản xuất của đơn vị phần lớn do Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam cung cấp. Nhưng từ cuối năm 2022 và đầu năm 2023, đối tác này không đủ nguồn nguyên liệu quặng nên công ty phải tìm nguồn nguyên liệu từ các doanh nghiệp khác với giá cao, nhưng cũng chỉ đảm bảo được 30 - 40% nhu cầu sản xuất của đơn vị.
Còn theo ông Nguyễn Quốc Hưng, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần DAP số 2 (Vinachem), hoạt động sản xuất, kinh doanh của công ty gặp khó khăn về cả nguyên liệu đầu vào và tiêu thụ sản phẩm. Hiện nay, nguồn cung nguyên liệu cho sản xuất là quặng apatit chỉ đáp ứng được 65% năng suất thiết kế và chất lượng quặng apatit cấp để sản xuất ngày càng kém, hàm lượng tạp chất lớn dẫn đến chi phí tăng, hiệu quả sản xuất không cao. Giá bán sản phẩm cũng giảm mạnh, năm 2022 lúc cao nhất đạt 22 triệu đồng/tấn phân bón nhưng hiện giảm còn 14,5 triệu đồng/tấn phân bón. Giá phân bón mặc dù giảm nhưng việc tiêu thụ sản phẩm vẫn chậm, lượng tồn kho tăng.
Trả lời phóng viên về nguyên nhân nhiều đối tác truyền thống của công ty đang thiếu nguyên liệu sản xuất, ông Nguyễn Thanh Hà, Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam khẳng định: Thời gian qua, công ty rất nỗ lực đáp ứng nguồn quặng tuyển cho các đơn vị sản xuất phân bón và hóa chất. Tuy nhiên, công ty không thể đáp ứng đủ nhu cầu cho các đơn vị do vượt quá khả năng theo giấy phép khai thác đã được cấp phép và khả năng sản xuất, đề nghị các đơn vị, đối tác chia sẻ và chủ động có các giải pháp ứng phó phù hợp.
Công ty không thể đáp ứng đủ nhu cầu cho các đơn vị do vượt quá khả năng theo giấy phép khai thác đã được cấp phép và khả năng sản xuất, đề nghị các đơn vị, đối tác chia sẻ và chủ động có các giải pháp ứng phó phù hợp.
Ông Nguyễn Thanh Hà cho biết, nhiệm vụ trọng tâm của công ty trong thời gian tới là phối hợp với cơ quan chức năng của tỉnh, chính quyền địa phương giải quyết dứt điểm các khó khăn về giải phóng mặt bằng, sớm đưa khai trường 19 vào sản xuất, hoàn thiện hồ sơ pháp lý và giải phóng mặt bằng để có bãi đổ thải tại khai trường Ngòi Đum - Đông Hồ, khai trường Mỏ Cóc 1. Bên cạnh đó, nghiên cứu tính khả thi tuyển quặng 3 tại các kho lưu và các khai trường đang khai thác để phục vụ việc điều hành cung ứng nguyên liệu cho các nhà máy tuyển và có cơ sở để các chi nhánh chủ động điều chỉnh chế độ công nghệ trong sản xuất; báo cáo Bộ Tài nguyên và Môi trường xin vận chuyển và sử dụng quặng 3 tại các kho lưu còn lại (8 triệu tấn) để bổ sung nguồn nguyên liệu cho các nhà máy tuyển…
Nỗ lực đạt mục tiêu đề ra
Năm 2023, Lào Cai đặt mục tiêu giá trị sản xuất công nghiệp đạt 51 nghìn tỷ đồng. Theo ông Hoàng Chí Hiền, Giám đốc Sở Công Thương, nhằm tháo gỡ khó khăn cho sản xuất công nghiệp, tỉnh chỉ đạo quyết liệt các cấp, các ngành luôn đồng hành, tạo điều kiện tối đa cho sản xuất, kinh doanh, lưu thông hàng hóa thông suốt; chủ động trong dự báo thị trường để có kế hoạch sản xuất phù hợp và tăng cường tìm kiếm cơ hội thị trường mới; tích cực triển khai các giải pháp tháo gỡ khó khăn cho các dự án khai thác quặng apatit, đồng, sắt; đôn đốc đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án công nghiệp đang triển khai, kiên quyết thu hồi các dự án chậm tiến độ do lỗi chủ quan của nhà đầu tư để giao cho đơn vị khác đủ năng lực…
Tỉnh Lào Cai đã thành lập 4 tổ công tác chỉ đạo, giải quyết các khó khăn, vướng mắc của các ngành, lĩnh vực, trong đó Tổ công tác tháo gỡ khó khăn, vướng mắc các dự án công nghiệp trên địa bàn tỉnh do đồng chí Hoàng Quốc Khánh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh làm Tổ trưởng và các tổ phó, ủy viên là giám đốc sở, ngành, đơn vị liên quan, chủ tịch UBND huyện, thị xã, thành phố.
Với những nỗ lực và giải pháp nhằm bảo đảm hoạt động sản xuất - kinh doanh ổn định, hy vọng ngành công nghiệp Lào Cai sẽ duy trì đà tăng trưởng cao và hoàn thành vượt mục tiêu đề ra.
