Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Kể chuyện qua tiếng khèn

Kể chuyện qua tiếng khèn



Giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ, nơi những nếp nhà sàn ẩn mình bên sườn núi, tiếng khèn nứa của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định ở thôn Khe Ngang, xã Yên Thành vẫn đều đặn ngân vang. Không đơn thuần là âm nhạc, tiếng khèn ấy như lời kể chuyện về truyền thống, về ký ức và linh hồn văn hóa của một người cả đời gắn bó, nâng niu và tự hào về văn hóa dân tộc Dao quần trắng.

0:00 / 0:00
0:00

Sinh ra và lớn lên trong gia đình người Dao, Hoàng Hữu Định đã sớm “nằm lòng” tiếng khèn nứa từ những năm tháng tuổi thơ. Lớn lên cùng tiếng khèn, ông thấm từng làn điệu, từng "nhịp thở" văn hóa của dân tộc mình.

“Với người Dao quần trắng, khèn nứa không chỉ là nhạc cụ, mà là người bạn đồng hành từ lúc chào đời đến khi về với tổ tiên. Trong các lễ cấp sắc, cưới hỏi, cầu mùa hay hội làng..., tiếng khèn luôn hiện diện như sợi dây thiêng liêng kết nối con người với cộng đồng, với đất trời” - ông Định chia sẻ.

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, khi nhiều giá trị truyền thống đang dần bị lãng quên đã trở thành nỗi trăn trở lớn đối với một người nặng lòng với văn hóa dân tộc như ông Định.

Không chỉ giữ cho riêng mình niềm đam mê với tiếng khèn, ông còn dành trọn tâm huyết để bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật khèn nứa đến cộng đồng.

Suốt nhiều năm qua, nghệ nhân Hoàng Hữu Định đã miệt mài mở lớp dạy thổi khèn miễn phí ngay tại nhà. Từng hơi thở, cách chỉnh ống nứa, cảm nhịp đều được ông truyền dạy tỉ mỉ cho người dân trong thôn, đặc biệt là lớp trẻ.

Ông Định tâm sự: Dạy một người biết thổi khèn đã khó, dạy họ yêu tiếng khèn lại càng khó hơn. Thế nhưng, ông chưa bao giờ nản lòng. Nhờ sự kiên trì ấy, ngày càng nhiều em nhỏ trong thôn tìm đến học. Ban đầu là sự tò mò, sau rồi thành yêu thích, say mê. Giờ đây, những âm thanh trầm bổng từ cây khèn nứa không chỉ ngân lên từ tay ông, mà còn từ những thế hệ kế tiếp - như cách mà văn hóa sống mãi trong mạch nguồn dân tộc.

khen1.jpg
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định dành trọn tâm huyết để bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật khèn nứa đến cộng đồng.

Cháu Hoàng Thanh Thúy hồ hởi chia sẻ: Lúc đầu cháu thấy khó lắm, nhưng được ông Định dạy tận tình, giờ cháu đã thổi được vài làn điệu. Nghe ông kể chuyện qua tiếng khèn, cháu thấy yêu hơn văn hóa dân tộc mình.

Năm 2022, ông Hoàng Hữu Định vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú” - phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực bền bỉ trong hành trình gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao. Thế nhưng, với ông, danh hiệu chỉ là dấu mốc mà điều quan trọng nhất là tiếng khèn vẫn ngân vang nơi bản làng và được thế hệ sau tiếp nối.

Ông Nguyễn Công Hà - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Yên Thành đánh giá: Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định là tấm gương sáng trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc của địa phương. Ông luôn nhiệt tình truyền dạy cho con em trong bản và xã, giúp các em không chỉ biết thổi khèn mà còn hiểu sâu sắc giá trị văn hóa của dân tộc mình. Đồng thời, ông cũng mở các lớp dạy đọc, viết chữ Nôm Dao và bảo tồn các giá trị văn hóa của dân tộc Dao nói chung. Chính quyền địa phương luôn phối hợp với ông để tổ chức các lớp học này, góp phần duy trì và phát huy bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

img-9959.jpg
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định hướng dẫn các cháu nhỏ trong làng làm khèn nứa.

Giữa nhịp sống hiện đại, sự bền bỉ và tận tụy của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định như một nhịp chậm quý giá, đánh thức cộng đồng nhớ về cội nguồn văn hóa và những giá trị không thể mai một. Nhờ có ông - “người kể chuyện không lời” qua tiếng khèn nứa, văn hóa người Dao quần trắng vẫn được giữ gìn, tiếp nối và lan tỏa qua từng thế hệ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng - điểm hẹn văn hóa của người yêu nghệ thuật ở phường Sa Pa

Giữa nhịp sống hiện đại, Câu lạc bộ Trống Lạc Hồng ở phường Sa Pa đang trở thành điểm hẹn văn hóa gắn kết cộng đồng. Không chỉ là nơi tập luyện văn nghệ, câu lạc bộ đang trở thành điểm kết nối tinh thần của nhiều người dân địa phương, đặc biệt là người trung và cao tuổi. Những buổi sinh hoạt đều đặn với tiếng trống rộn ràng, điệu múa sôi động không chỉ tạo sân chơi bổ ích mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa, lan tỏa tinh thần đoàn kết trong cộng đồng dân cư.

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Khi lời thơ cất thành giai điệu

Trong đời sống âm nhạc Việt Nam, có nhiều ca khúc quen thuộc được khơi nguồn từ thơ ca. Những vần thơ khi cất lên thành giai điệu trở nên gần gũi và giàu cảm xúc hơn với người nghe. Tại Lào Cai, nhiều tác phẩm của tác giả Nguyễn Văn Hoàn đã được các nhạc sĩ phổ nhạc, mang sức sống mới cho thơ ca và lan tỏa hình ảnh quê hương, con người vùng cao qua âm nhạc.

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Tạo sức sống cho văn hóa truyền thống

Sớm cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực, trong đó mục tiêu lấy bảo tồn di sản làm nền tảng, lấy văn hóa làm nội lực để phát triển, bản sắc văn hóa được nuôi dưỡng từ chính sự tự giác và lòng tự hào của mỗi người dân Mường Lai.

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Giữ gìn di sản từ những cổ vật xưa

Trong dòng chảy của đời sống xã hội hiện đại, có những di sản văn hóa quý giá của lịch sử dân tộc dần bị mai một rồi mất đi theo năm tháng, chỉ còn trong những câu chuyện kể. Vậy nhưng, nơi mảnh đất biên cương Lào Cai vẫn có những người dù không phải là nhân viên bảo tàng hay chuyên viên ngành văn hóa, nhưng tâm huyết với công việc sưu tầm, gìn giữ những hiện vật nghìn năm tuổi để thế hệ sau hiểu hơn về lịch sử, văn hóa của dân tộc.

Giữ hồn trà cổ

Giữ hồn trà cổ

Ở nơi cao gần 1.400 m so với mực nước biển, cây chè không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức, là niềm tự hào, là “hồn cốt” của người Mông trên đỉnh Suối Giàng (xã Văn Chấn) từ bao đời. Cây chè đang được gìn giữ theo cách rất riêng, bắt đầu từ giáo dục bài bản, giúp thế hệ trẻ nơi đây vun đắp tình yêu, niềm tự hào, sớm hình thành ý thức trân quý và gìn giữ di sản mà cha ông đã trao truyền.

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Lặng thầm giữ gìn sắc màu văn hoá

Giữa nhịp sống hiện đại, ở thôn Kiên Lao, xã Quy Mông có nghệ nhân Hà Thị Thanh Tịnh lặng lẽ gìn giữ làn điệu dân ca, điệu múa truyền thống của dân tộc mình bằng tất cả đam mê và trách nhiệm. 

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Giáo dục văn hóa địa phương cho thế hệ trẻ

Trong kỷ nguyên số, sự bùng nổ các nền tảng trực tuyến xuyên biên giới kéo theo sự xâm nhập của các yếu tố gây xung đột giá trị và tác động tiêu cực đến việc gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, truyền thống, nhất là đối với người trẻ. Do vậy, cấp ủy, chính quyền các địa phương trong tỉnh đóng vai trò là “lá chắn” bảo vệ bản sắc, xây dựng sức đề kháng văn hóa cho thanh niên.

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Khi văn hóa trở thành tài nguyên du lịch

Trong xu thế phát triển du lịch hiện nay, nhiều địa phương không còn dừng ở việc “khoe” cảnh quan thiên nhiên, mà đã chuyển sang gìn giữ, khai thác chiều sâu giá trị văn hóa. Tại Tú Lệ, hướng đi này đang được lựa chọn một cách rõ ràng - coi văn hóa là tài nguyên cốt lõi, là nền tảng để phát triển du lịch gắn với sinh kế lâu dài.

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Nghĩa Đô - miền quê đáng sống

Phát triển du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp bền vững, giữ vững an ninh trật tự, xây dựng địa bàn không ma túy - đó là cách mà xã Nghĩa Đô, tỉnh Lào Cai đang kiên trì thực hiện, từng bước kiến tạo một miền quê đáng sống.

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Mang bản sắc xuống phố bằng tư duy kinh tế

Năm 2025, tốt nghiệp đại học loại Giỏi nhưng không chọn con đường ổn định nơi phố thị - Giàng Thị Gấm, dân tộc Mông (23 tuổi) sinh ra và lớn lên ở thôn Ngã Ba, xã Si Ma Cai đã trở về quê hương khởi nghiệp với việc mở cơ sở Thiết kế trang phục dân tộc Mông cách tân - Mongi tại thôn Sản Sín Pao, xã Sín Chéng.

Lễ hội quả Còn Nghĩa Đô 2026: Tôn vinh bản sắc dân tộc Tày

Lễ hội quả Còn Nghĩa Đô 2026: Tôn vinh bản sắc dân tộc Tày

Vừa qua, tại thôn Mường Kem, UBND xã Nghĩa Đô tổ chức Lễ hội quả còn năm 2026. Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động chào mừng kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước (30/4/1975 - 30/4/2026), 140 năm Ngày Quốc tế Lao động (01/5/1886 - 01/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026).

fb yt zl tw