Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Kể chuyện qua tiếng khèn

Kể chuyện qua tiếng khèn



Giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ, nơi những nếp nhà sàn ẩn mình bên sườn núi, tiếng khèn nứa của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định ở thôn Khe Ngang, xã Yên Thành vẫn đều đặn ngân vang. Không đơn thuần là âm nhạc, tiếng khèn ấy như lời kể chuyện về truyền thống, về ký ức và linh hồn văn hóa của một người cả đời gắn bó, nâng niu và tự hào về văn hóa dân tộc Dao quần trắng.

0:00 / 0:00
0:00

Sinh ra và lớn lên trong gia đình người Dao, Hoàng Hữu Định đã sớm “nằm lòng” tiếng khèn nứa từ những năm tháng tuổi thơ. Lớn lên cùng tiếng khèn, ông thấm từng làn điệu, từng "nhịp thở" văn hóa của dân tộc mình.

“Với người Dao quần trắng, khèn nứa không chỉ là nhạc cụ, mà là người bạn đồng hành từ lúc chào đời đến khi về với tổ tiên. Trong các lễ cấp sắc, cưới hỏi, cầu mùa hay hội làng..., tiếng khèn luôn hiện diện như sợi dây thiêng liêng kết nối con người với cộng đồng, với đất trời” - ông Định chia sẻ.

Trong dòng chảy không ngừng của thời đại, khi nhiều giá trị truyền thống đang dần bị lãng quên đã trở thành nỗi trăn trở lớn đối với một người nặng lòng với văn hóa dân tộc như ông Định.

Không chỉ giữ cho riêng mình niềm đam mê với tiếng khèn, ông còn dành trọn tâm huyết để bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật khèn nứa đến cộng đồng.

Suốt nhiều năm qua, nghệ nhân Hoàng Hữu Định đã miệt mài mở lớp dạy thổi khèn miễn phí ngay tại nhà. Từng hơi thở, cách chỉnh ống nứa, cảm nhịp đều được ông truyền dạy tỉ mỉ cho người dân trong thôn, đặc biệt là lớp trẻ.

Ông Định tâm sự: Dạy một người biết thổi khèn đã khó, dạy họ yêu tiếng khèn lại càng khó hơn. Thế nhưng, ông chưa bao giờ nản lòng. Nhờ sự kiên trì ấy, ngày càng nhiều em nhỏ trong thôn tìm đến học. Ban đầu là sự tò mò, sau rồi thành yêu thích, say mê. Giờ đây, những âm thanh trầm bổng từ cây khèn nứa không chỉ ngân lên từ tay ông, mà còn từ những thế hệ kế tiếp - như cách mà văn hóa sống mãi trong mạch nguồn dân tộc.

khen1.jpg
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định dành trọn tâm huyết để bảo tồn và lan tỏa nghệ thuật khèn nứa đến cộng đồng.

Cháu Hoàng Thanh Thúy hồ hởi chia sẻ: Lúc đầu cháu thấy khó lắm, nhưng được ông Định dạy tận tình, giờ cháu đã thổi được vài làn điệu. Nghe ông kể chuyện qua tiếng khèn, cháu thấy yêu hơn văn hóa dân tộc mình.

Năm 2022, ông Hoàng Hữu Định vinh dự được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân Ưu tú” - phần thưởng xứng đáng cho những nỗ lực bền bỉ trong hành trình gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Dao. Thế nhưng, với ông, danh hiệu chỉ là dấu mốc mà điều quan trọng nhất là tiếng khèn vẫn ngân vang nơi bản làng và được thế hệ sau tiếp nối.

Ông Nguyễn Công Hà - Phó Trưởng Phòng Văn hóa - Xã hội xã Yên Thành đánh giá: Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định là tấm gương sáng trong công tác bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc của địa phương. Ông luôn nhiệt tình truyền dạy cho con em trong bản và xã, giúp các em không chỉ biết thổi khèn mà còn hiểu sâu sắc giá trị văn hóa của dân tộc mình. Đồng thời, ông cũng mở các lớp dạy đọc, viết chữ Nôm Dao và bảo tồn các giá trị văn hóa của dân tộc Dao nói chung. Chính quyền địa phương luôn phối hợp với ông để tổ chức các lớp học này, góp phần duy trì và phát huy bản sắc dân tộc trong bối cảnh hội nhập hiện nay.

img-9959.jpg
Nghệ nhân ưu tú Hoàng Hữu Định hướng dẫn các cháu nhỏ trong làng làm khèn nứa.

Giữa nhịp sống hiện đại, sự bền bỉ và tận tụy của Nghệ nhân Ưu tú Hoàng Hữu Định như một nhịp chậm quý giá, đánh thức cộng đồng nhớ về cội nguồn văn hóa và những giá trị không thể mai một. Nhờ có ông - “người kể chuyện không lời” qua tiếng khèn nứa, văn hóa người Dao quần trắng vẫn được giữ gìn, tiếp nối và lan tỏa qua từng thế hệ.

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Trải nghiệm làng nghề - giờ học thú vị, ý nghĩa

Thời gian qua, Trường Tiểu học Kim Đồng (phường Lào Cai) triển khai mô hình “Trải nghiệm làng nghề truyền thống” tại khuôn viên nhà trường. Thông qua phương pháp “học đi đôi với hành”, mô hình không chỉ giúp học sinh hiểu sâu hơn về văn hóa, lịch sử dân tộc mà còn góp phần rèn luyện kỹ năng sống, khơi dậy tinh thần sáng tạo và ý thức gìn giữ bản sắc truyền thống.

Ngày ông Công ông Táo - nét đẹp tín ngưỡng mở đầu mùa Tết của người Việt

Ngày ông Công ông Táo - nét đẹp tín ngưỡng mở đầu mùa Tết của người Việt

Ngày 23 tháng Chạp hằng năm từ lâu đã trở thành một dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa - tâm linh của người Việt. Đây là dịp người dân làm lễ tiễn ông Công - ông Táo về chầu trời, báo cáo với Ngọc Hoàng những việc đã diễn ra trong suốt một năm, đồng thời cũng là thời điểm chính thức khởi động không khí Tết Nguyên đán.

Chuẩn bị chu đáo để lễ hội xuân diễn ra an toàn, văn minh

Chuẩn bị chu đáo để lễ hội xuân diễn ra an toàn, văn minh

Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 đến cũng là thời điểm bắt đầu các lễ hội xuân. Các ngành, địa phương trên địa bàn tỉnh đang tích cực chuẩn bị chu đáo công tác tổ chức, tăng cường công tác quản lý, bảo đảm cho các lễ hội diễn ra an toàn, vui tươi, lành mạnh, bản sắc

Đền Thượng sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán

Đền Thượng sẵn sàng đón khách dịp Tết Nguyên đán

Những ngày giáp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, không khí xuân đã lan tỏa khắp không gian Đền Thượng, điểm đến tâm linh tiêu biểu của phường Lào Cai. Trong sắc đào phai, quất chín vàng, cờ hoa rực rỡ, ngôi đền cổ kính mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa dân tộc đang được chỉnh trang chu đáo, sẵn sàng đón Nhân dân và du khách thập phương về du xuân, chiêm bái.

Nghi thức rước mẹ lúa trong lễ hội Cầu mùa của người Khơ Mú.

Tôn vinh nét đẹp lao động, sản xuất

Vào dịp đầu năm mới, đồng bào dân tộc Khơ Mú, phường Nghĩa Lộ tổ chức Lễ hội Cầu mùa để tạ ơn trời, đất và các thần linh phù hộ cho mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu; đồng thời tôn vinh nét đẹp trong lao động sản xuất.

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Nhộn nhịp thị trường phụ kiện trang trí Tết

Những ngày cận Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026, nhằm đáp ứng nhu cầu làm mới không gian sống, kinh doanh của người dân trong tỉnh, các loại phụ kiện trang trí Tết được bày bán với số lượng lớn, phổ biến ở nhiều dãy phố, khu chợ dân sinh.

Lào Cai khai mạc Triển lãm mỹ thuật “Sắc hoa xuân”

Lào Cai khai mạc Triển lãm mỹ thuật “Sắc hoa xuân”

Sáng 7/2, tại trụ sở Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh (cơ sở 2), phường Lào Cai, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh khai mạc Triển lãm mỹ thuật chủ đề “Sắc hoa xuân” lần thứ Nhất, chào mừng kỷ niệm 96 ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (3/2/1930 - 3/2/2026), mừng Xuân Bính Ngọ 2026 và Chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Chợ hoa Xuân đất mỏ

Dưới ánh nắng dịu nhẹ của những ngày giáp Tết, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai như khoác lên mình tấm áo mới rực rỡ sắc Xuân. Trên các tuyến đường quen thuộc của vùng đất Mỏ, không khí mua bán, tham quan hoa, cây cảnh trở nên sôi động. Chợ hoa Xuân Cam Đường 2026 góp phần làm nên nhịp sống vùng đất mỏ rộn ràng trước thềm Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026.

Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương sẽ diễn ra từ mùng 2 Tết Bính Ngọ

Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương sẽ diễn ra từ mùng 2 Tết Bính Ngọ

Theo Ban tổ chức, Lễ hội truyền thống du lịch Chùa Hương năm 2026 diễn ra từ ngày 18/2 đến hết ngày 11/5 (tức từ mùng 2 Tết đến 25/3 năm Bính Ngọ) với nhiều nội dung và điểm nhấn mới, phản ánh rõ nét sự chuyển dịch trong tư duy quản lý lễ hội và phát triển du lịch văn hóa của Thủ đô.

Hấp dẫn Hội thi nghệ thuật quần chúng xã Pha Long lần thứ I năm 2026

Hấp dẫn Hội thi nghệ thuật quần chúng xã Pha Long lần thứ I năm 2026

Tối 6/2, xã Pha Long tổ chức Hội thi nghệ thuật quần chúng lần thứ I năm 2026 với chủ đề “Vùng cao muôn sắc”. Đây là hoạt động mở đầu cho chuỗi sự kiện văn hóa sôi nổi mừng Đảng, mừng Xuân Bính Ngọ; chào mừng thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và kỷ niệm 96 năm Ngày thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam (03/02/1930 – 03/02/2026).

Khúc nhạc gọi xuân về

Khúc nhạc gọi xuân về

Lấy cảm hứng từ không gian lễ hội mùa xuân của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, “Tiếng khèn mùa xuân” là ca khúc tiêu biểu của nhạc sĩ Hoàng Ngọc Chấn, được sáng tác trên chất liệu âm nhạc dân gian, mang âm hưởng dân tộc Thái và H’Mông. Tác phẩm không chỉ tôn vinh vẻ đẹp mùa xuân vùng cao mà còn ghi dấu hành trình sáng tạo đầy nghị lực của người nhạc sĩ vượt lên bệnh tật để sống trọn với đam mê âm nhạc.

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Cùng lan hồ điệp đón xuân

Những ngày này, nhiều vườn hoa, cây cảnh đang tất bật chăm sóc, chuẩn bị cho mùa xuân mới, trong đó, lan hồ điệp là loài hoa được đông đảo khách hàng ưa chuộng. Có mặt tại vườn hoa lan Hòa Lộc, thôn Trực Bình, phường Nam Cường, chúng tôi cảm nhận rõ không khí lao động rộn ràng và những chậu hoa lan đã sẵn sàng khoe sắc đón xuân.

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Trao Giải thưởng văn học - nghệ thuật tỉnh Lào Cai năm 2025

Ngày 5/2, Hội Liên hiệp Văn học - Nghệ thuật tỉnh tổ chức Hội nghị tổng kết công tác văn học - nghệ thuật (VHNT) năm 2025, triển khai phương hướng, nhiệm vụ trọng tâm năm 2026 và trao giải thưởng VHNT Lào Cai. Đây là dịp để đánh giá những thành tựu nổi bật của văn nghệ sĩ trong năm qua, đồng thời tôn vinh những giá trị sáng tạo đóng góp vào sự phát triển văn hóa - xã hội tại địa phương.

Đón xuân sớm ở Abyei

Đón xuân sớm ở Abyei

Giữa bụi đỏ mịt mù và cái nắng như đổ lửa của vùng đất Abyei, những ngày cuối năm đối với những người lính mũ nồi xanh Việt Nam đang làm nhiệm vụ gìn giữ hòa bình tại đây trở nên bận rộn hơn bởi không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền. Trong doanh trại của Đội Công binh số 4 Việt Nam tại Phái bộ An ninh lâm thời Liên hợp quốc ở Abyei (UNISFA), không khí chuẩn bị đón Tết cổ truyền đang lan tỏa khắp nơi.

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Hồi sinh những ngôi nhà sàn ở Mường Lò

Giữa “lòng chảo” Mường Lò, những nếp nhà sàn của người Thái từ lâu đã trở thành linh hồn của bản làng. Đã có lúc, trước làn sóng bê tông hóa, những cột gỗ, sàn mây ấy tưởng chừng chỉ còn là ký ức trong câu Khắp, điệu Xòe. Thế nhưng, du lịch cộng đồng đang tạo nên một cuộc gìn giữ những ngôi nhà sàn truyền thống.

fb yt zl tw