Quay về E-magazine Theo dõi Báo Lào Cai trên Google News
Hương trời, vị đất Thẳm Dương

Hương trời, vị đất Thẳm Dương

Thổ nhưỡng, khí hậu cùng tập quán canh tác lâu đời của người Tày, người Thái đã làm nên thứ nếp Khẩu Tan Đón dẻo thơm được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao của vùng đất Thẳm Dương, huyện Văn Bàn.

Khẩu Tan Đón là cái tên mà người Tày, người Thái ở xã Thẳm Dương đặt cho giống lúa nếp trắng, hạt tròn, dẻo thơm gắn liền với câu chuyện nguồn gốc nhuốm màu huyền bí. Cộng đồng dân cư nơi đây vẫn truyền tai nhau câu chuyện bà tiên vì thương dân mà ban cho giống lúa quý. Sau đó, người dân đã mất nhiều công sức tìm vùng đất phù hợp, cuối cùng thành công gieo hạt lúa quý trên cánh đồng ven dòng suối Nậm Con có nguồn nước trong mát. Sau mỗi vụ thu hoạch, người dân lại làm cốm, đồ xôi để tỏ lòng biết ơn bậc tiền nhân đã có công phát hiện ra giống nếp dẻo thơm. Với cộng đồng dân cư nơi đây, nếp Khẩu Tan Đón không chỉ là gạo nếp mà còn là niềm tự hào, là báu vật mà họ luôn gìn giữ.

Giữa tháng 10, khi đất trời đón những cơn gió lạnh đầu mùa là lúc nếp Khẩu Tan Đón vào thời kỳ chắc xanh, hạt thóc vẫn còn ngậm một chút sữa trắng, đúng độ để người Tày, người Thái ở các thôn Bản Ngoang, Bản Thẳm, Bản Bô… của xã Thẳm Dương cắt về làm cốm.

2.jpg

Trong các sản phẩm chế biến từ nếp Khẩu Tan Đón, cốm là món ăn được nhiều người ưa thích. Nhờ bàn tay khéo léo của phụ nữ Tày, Thái, những bông lúa “móc câu” còn ngậm sữa trở thành hạt cốm xanh mỏng, dẻo dai, thơm nhẹ. Mỗi hạt cốm là một “hạt ngọc” được kết tinh từ “hương trời, vị đất” đem đến cho thực khách cảm giác dễ chịu khi thưởng thức trong tiết trời se lạnh.

Chị La Thị Nơi ở thôn Bản Bô chia sẻ: Lúa làm cốm phải đúng độ chắc xanh, ngậm chút sữa mới cho ra được những mẻ cốm dẻo thơm, màu sắc bắt mắt. Nếu lúa non khi giã cốm sẽ bị nát, còn nếu lúa quá già, cốm sẽ cứng, ăn không ngon. Quá trình rang cốm phải canh lửa vừa đủ để hạt cốm chín tới, giữ được màu sắc tự nhiên và độ dẻo…

Không ai biết nếp Khẩu Tan Đón được người Tày, người Thái trồng ở Thẳm Dương từ bao giờ, nhưng ai cũng biết cứ đến mùa này, nhà nào cũng phải làm cốm để mời tổ tiên về chứng kiến và làm quà mời bà con, xóm làng. Ngày nay, cốm được làm từ nếp Khẩu Tan Đón trở thành đặc sản được nhiều người săn lùng, nhiều hộ trong thôn đã làm cốm bán ra thị trường với giá trung bình 100 nghìn đồng/kg.

Nep (1).jpg

Ngoài sử dụng cốm để “ăn chơi” như một món quà vặt, cốm Khẩu Tan Đón còn được những phụ nữ Tày, Thái ở Thẳm Dương chế biến thành những món ăn khác như xôi cốm, chả cốm, bánh cốm nhân thịt lợn bản hấp… Mỗi món ăn có hương vị riêng nhưng dư vị đọng lại với thực khách vẫn là độ dẻo, vị ngọt, mùi thơm đặc trưng của nếp Khẩu Tan Đón.

Ai đã từng một lần thử cốm, xôi và những sản phẩm chế biến từ nếp Khẩu Tan Đón sẽ không bao giờ quên hương vị đặc biệt của nó. Có lẽ do thời gian sinh trưởng kéo dài (hơn các giống lúa khác 2 tháng), lại không được sử dụng nhiều phân bón vì cây lúa cao dễ đổ, gãy, cùng khí hậu thổ nhưỡng riêng của vùng đất này đã giúp nếp Khẩu Tan Đón giữ được “tinh hoa” của đất trời trong từng “hạt ngọc”.

Chị Nguyễn Thị Sen, thôn Bản Bô.

Cốm là thức quà được người Tày, người Thái chế biến để “ăn chơi”, còn gạo nếp Khẩu Tan Đón lại được người tiêu dùng trong và ngoài xã “săn lùng”, tìm mua bởi mùi thơm đặc trưng, khi đồ xôi, làm bánh rất dẻo, có vị ngọt đặc trưng mà không giống nếp nào có được.

Anh Hoa Văn Ngân, Phó Giám đốc Hợp tác xã Thống Nhất, xã Thẳm Dương cho biết: Do chỉ trồng 1 vụ nên sản phẩm lúa, gạo nếp, cốm Khẩu Tan Đón thường xuyên “cháy hàng”. Từ khi được công nhận đạt sản phẩm OCOP 4 sao (năm 2021), nếp Khẩu Tan Đón được người tiêu dùng biết đến nhiều hơn. Mỗi năm, hợp tác xã thu mua hàng chục tấn lúa nếp của người dân để cung ứng ra thị trường với giá trung bình khoảng 45 nghìn đồng/kg gạo. Ngoài sản phẩm chính là gạo nếp Khẩu Tan Đón, hợp tác xã đang nghiên cứu để tung ra thị trường các sản phẩm mới như xôi nếp, bánh chưng, cốm, rượu ngâm đòng lúa… làm đa dạng thêm các sản phẩm từ đặc sản nếp Khẩu Tan Đón.

Nep (2).jpg

Với việc được công nhận là sản phẩm OCOP 4 sao, giá trị thương hiệu của nếp Khẩu Tan Đón ngày càng được nâng lên. Diện tích trồng nếp Khẩu Tan Đón xã Thẳm Dương đến nay đã đạt hơn 80 ha, sản lượng thóc đạt hơn 400 tấn. Nếp Khẩu Tan Đón trở thành cây trồng có giá trị cao, mở ra cơ hội thoát nghèo cho người dân Thẳm Dương. Ước tính mỗi năm nếp Khẩu Tan Đón mang lại nguồn thu khoảng 8 tỷ đồng cho người dân trên địa bàn xã.

Để duy trì và phát triển thương hiệu nếp Khẩu Tan Đón đặc sản, chính quyền và người dân xã Thẳm Dương đã thực hiện nhiều giải pháp để mở rộng diện tích, nâng cao năng suất, chất lượng và làm đa đạng sản phẩm chế biến từ giống nếp quý này.

Chúng tôi kỳ vọng những sản phẩm từ nếp Khẩu Tan Đón sẽ ngày càng “bay xa”, được người tiêu dùng trong và ngoài huyện yêu thích, qua đó thúc đẩy kinh tế địa phương phát triển.

Ông Đỗ Quốc Khánh, Chủ tịch UBND xã Thẳm Dương

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Kế hoạch triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc miền núi

Chính phủ vừa có Nghị quyết số 424/NQ-CP ban hành Kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 257/2025/QH15 của Quốc hội phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026 - 2035 (Kế hoạch).

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Thử thách trên hành trình "giữ sao"

Sau 36 tháng được công nhận, các sản phẩm OCOP bước vào giai đoạn đánh giá, phân hạng lại - chặng đường không chỉ kiểm định chất lượng sản phẩm, mà còn thử thách khả năng duy trì, hoàn thiện và phát triển bền vững của các chủ thể ở khu vực nông thôn.

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Xuân đến sớm trong những căn nhà mới ở Làng Chút

Tháng 10/2025, cơn lũ lịch sử do ảnh hưởng từ hoàn lưu bão số 10 đã quét qua Làng Chút, xã Văn Bàn, để lại cảnh tượng hoang tàn chưa từng có. Những ngôi nhà sàn bị cuốn trôi, ruộng vườn bị vùi lấp dưới lớp đất cát dày, tài sản của người dân bị cuốn sạch theo dòng nước lũ.

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông hỗ trợ người dân thoát nghèo bền vững

Púng Luông là xã vùng cao còn nhiều khó khăn, phần lớn là đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo cao. Những năm qua, với sự trợ giúp, định hướng đắc lực của cấp uỷ và chính quyền địa phương, những khó khăn, vướng mắc trong quá trình phát triển kinh tế hộ đang được tháo gỡ, giúp đồng bào vươn lên thoát nghèo bền vững.

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Nuôi cá lồng trên hồ Thác Bà: Hướng sinh kế bền vững cho người dân Yên Thành

Không chỉ là nguồn nước phục vụ sinh hoạt và khai thác thủy sản tự nhiên, hồ Thác Bà nay đã trở thành không gian sản xuất mang lại sinh kế ổn định cho người dân ven hồ, trong đó có xã Yên Thành. Thông qua phát triển mô hình nuôi cá lồng, người dân từng bước khai thác hiệu quả tiềm năng tự nhiên, biến lợi thế sẵn có thành giá trị kinh tế cụ thể.

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Tăng cường chăm sóc đàn vật nuôi bảo đảm nguồn cung thực phẩm Tết

Cuối năm, đặc biệt là thời điểm tết Nguyên đán Bính Ngọ đang đến gần, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm, nhất là các sản phẩm từ chăn nuôi thường tăng cao. Để bảo đảm nguồn cung ổn định và bình ổn giá, ngành Nông nghiệp và Môi trường tỉnh đã chỉ đạo các địa phương vận động Nhân dân tăng cường chăm sóc, bảo vệ và phát triển đàn vật nuôi, đáp ứng tốt nhu cầu tiêu dùng dịp tết.

Lâm Giang đổi mới tư duy, phát huy nội lực trong phát triển kinh tế

Lâm Giang đổi mới tư duy, phát huy nội lực trong phát triển kinh tế

Xác định mục tiêu giúp người dân cảm nhận rõ nét sự đổi thay từ Nghị quyết Đại hội Đảng vào cuộc sống, Đảng bộ xã Lâm Giang đã tập trung lãnh đạo, phát huy vai trò tiên phong gương mẫu của cán bộ, đảng viên trong phát triển kinh tế. Đặc biệt, việc lan tỏa các mô hình kinh tế tiêu biểu đã góp phần giúp người dân đổi mới tư duy, phát huy nội lực phát triển kinh tế, nâng cao đời sống.

Pha Long triển khai hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững, thúc đẩy bình đẳng giới

Pha Long triển khai hiệu quả công tác giảm nghèo bền vững, thúc đẩy bình đẳng giới

Thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia (MTQG) giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, những năm gần đây xã Pha Long, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp hỗ trợ người dân phát triển sản xuất, cải thiện sinh kế. Qua đó tạo chuyển biến rõ nét trong công tác giảm nghèo, nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, góp phần thúc đẩy bình đẳng giới.

Khẳng định vai trò chủ lực đầu tư tam nông

Agribank Lào Cai II: Khẳng định vai trò chủ lực đầu tư tam nông

Bám sát chủ trương và định hướng phát triển của tỉnh, những năm qua, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - Chi nhánh Lào Cai II (Agribank Lào Cai II) đã chủ động đổi mới hoạt động, nâng cao chất lượng tín dụng, khẳng định vai trò ngân hàng chủ lực, tiên phong trong đầu tư phát triển “tam nông”, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương.

Hiệu quả từ mô hình đốt than quế của nông dân Bảo Hà

Hiệu quả từ mô hình đốt than quế của nông dân Bảo Hà

Tận dụng nguồn lõi quế vốn được coi là phụ phẩm, anh Bàn Văn Dương, một nông dân trẻ người Dao tại xã Bảo Hà đã mạnh dạn đầu tư mô hình đốt than quế. Hướng đi này không chỉ mở ra cách làm kinh tế mới, nâng cao giá trị cây quế mà còn tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương.

Lý Văn Minh - đại diện duy nhất của Lào Cai nhận Giải thưởng Lương Định Của 2025

Lý Văn Minh - đại diện duy nhất của Lào Cai nhận Giải thưởng Lương Định Của 2025

Với mô hình khởi nghiệp từ chè Shan tuyết cổ thụ gắn với bảo tồn giá trị văn hóa bản địa và phát triển kinh tế bền vững, anh Lý Văn Minh - Phó Bí thư Đoàn xã Tả Củ Tỷ là đại diện duy nhất của tỉnh Lào Cai nhận giải thưởng Lương Định Của năm 2025, phần thưởng cao quý dành cho thanh niên nông thôn tiêu biểu toàn quốc.

Thoát nghèo từ những mô hình kinh tế hiệu quả

Thoát nghèo từ những mô hình kinh tế hiệu quả

Từng nằm trong diện hộ nghèo, cận nghèo, nhiều gia đình ở xã Bảo Hà đã mạnh dạn chuyển đổi cách làm ăn, khai thác hiệu quả tiềm năng đất đai vươn lên ổn định cuộc sống. Từ chuồng trại chăn nuôi đến đồi quế xanh tốt, hành trình thoát nghèo không chỉ cho thấy ý chí tự lực, dám nghĩ dám làm của người dân mà còn phản ánh sự thay đổi bền vững trong phát triển kinh tế nông thôn ở Bảo Hà.

Nơi đáng đến giữa đại ngàn Tây Bắc

Nơi đáng đến giữa đại ngàn Tây Bắc

Xã Hạnh Phúc nằm ở phía Tây tỉnh Lào Cai, nơi mà ngay từ tên gọi đã gợi mở khát vọng về một cuộc sống an lành, đủ đầy và hạnh phúc cho đồng bào các dân tộc vùng cao. Giữa đại ngàn Tây Bắc hùng vĩ, Hạnh Phúc hiện lên vừa mộc mạc, nguyên sơ, vừa tràn đầy sức sống như một lời mời gọi chân thành dành cho những ai yêu thiên nhiên, say văn hóa và khao khát tìm kiếm những giá trị bền vững.

Đồng hành với nông dân phát triển kinh tế bền vững

Agribank Chi nhánh Bát Xát Lào Cai II: Đồng hành với nông dân phát triển kinh tế bền vững

Nguồn vốn tín dụng từ Agribank Chi nhánh Bát Xát Lào Cai II đã trở thành điểm tựa vững chắc, giúp hàng nghìn hộ nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp vừa và nhỏ mạnh dạn mở rộng sản xuất, áp dụng kỹ thuật mới, nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Nhờ đó, thu nhập được cải thiện, việc làm ổn định hơn và kinh tế nông thôn phát triển bền vững.

fb yt zl tw