Thực tế cho thấy, việc liên kết mang lại nhiều lợi ích cho nông dân, doanh nghiệp và Nhà nước, giúp hình thành nền sản xuất lớn, đạt tiêu chuẩn an toàn. Tuy nhiên, để liên kết thực sự thành hướng đi bền vững của ngành nông nghiệp, các bên trong chuỗi cần nâng cao trách nhiệm, vai trò của mình.
Gia đình ông Nguyễn Văn Lượng, tổ dân phố số 5, thị trấn Nông trường Phong Hải (Bảo Thắng) có gần 20 năm nuôi thủy sản (chủ yếu nuôi cá chép lai, rô phi đơn tính). Trước đây, ông Lượng gặp nhiều khó khăn trong việc chăm sóc, tiêu thụ cá do sản xuất đơn lẻ. Đến kỳ xuất bán phụ thuộc vào thương lái, giá bán bấp bênh, thương lái thường bắt chọn cá to, bỏ lại cá nhỏ nên rất khó tiêu thụ. Năm 2020, ông Lượng tham gia Hợp tác xã Thủy sản Phong Hải, được tập huấn kỹ thuật về chăm sóc, phòng bệnh cho cá, chăn nuôi theo quy trình an toàn.
Ông Lượng chia sẻ: Các hộ xã viên đều thực hiện nghiêm kế hoạch mà hợp tác xã đã xây dựng. Đến kỳ xuất bán sẽ có tổ đánh bắt đến tận nơi và tổ kinh doanh phân chia hàng giao đi các tỉnh. Hợp tác xã nhận cung ứng từ con giống, thuốc phòng bệnh và thức ăn cho cá tới bao tiêu sản phẩm nên gia đình tôi yên tâm sản xuất.
Tại huyện Bát Xát, mô hình liên kết sản xuất lúa Séng cù gắn với thị trường tiêu thụ được đánh giá là thành công. Theo đó, với sự hỗ trợ của Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện (nay là Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện), Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Lào Cai đã liên kết với các hộ nông dân xã Mường Vi xây dựng mô hình liên kết sản xuất lúa với diện tích 165 ha. Hợp tác xã cung ứng lúa giống, hướng dẫn nông dân kỹ thuật gieo mạ, cấy lúa, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh cho lúa theo hướng hữu cơ và ký hợp đồng bao tiêu toàn bộ sản phẩm với giá ổn định.
Bà Trần Thị Thanh, xã Mường Vi chia sẻ: Nhờ liên kết sản xuất, chúng tôi có cơ hội tiếp cận khoa học - kỹ thuật, đầu ra sản phẩm ổn định, mang lại thu nhập cao hơn so với trước đây. Trước kia, gia đình bán thóc tươi với giá 9 nghìn đồng/kg, từ khi tham gia liên kết với doanh nghiệp, giá bán thóc ổn định ở mức 12 - 14 nghìn đồng/kg, giúp nâng cao thu nhập, ổn định sản xuất.
Theo ông Bùi Văn Khôi, Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp và Dịch vụ Lào Cai, để tăng sự ràng buộc trong liên kết, đơn vị ký hợp đồng với từng hộ bằng những điều khoản chặt chẽ. Hợp tác xã cam kết đảm bảo quyền lợi của người dân khi tham gia liên kết, mong muốn người dân nâng cao trách nhiệm, giữ chữ tín.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh (trước là Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), những năm qua, tỉnh dành sự quan tâm rất lớn cho mô hình hợp tác, liên kết trong nông nghiệp. Đến nay, toàn tỉnh có 50 mô hình liên kết sản xuất và tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp với sự tham gia của 45 doanh nghiệp, hợp tác xã, quy mô khoảng 18.000 ha, liên kết với hơn 17.000 hộ dân; giá trị các chuỗi liên kết năm 2024 đạt 1.560 tỷ đồng.
Việc liên kết tạo thuận lợi cho Nhà nước trong chuyển giao khoa học - kỹ thuật, triển khai các chính sách hỗ trợ, đồng thời giúp nông dân nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm và doanh nghiệp đảm bảo được nguồn nguyên liệu ổn định, tạo tiền đề hình thành vùng sản xuất quy mô lớn.
Theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, liên kết mang lại nhiều lợi ích, tuy nhiên ở một số địa phương vẫn còn mô hình liên kết lỏng lẻo. Có trường hợp người dân vì lợi ích trước mắt mà tự phá vỡ hợp đồng, không thực hiện đúng cam kết. Ngoài ra, một số hợp tác xã trên địa bàn chưa làm tốt công tác tổ chức sản xuất. Thời gian tới, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tăng cường tuyên truyền để người dân hiểu rõ lợi ích mà liên kết mang lại, là hướng đi tất yếu khi chuyển từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang kinh tế nông nghiệp, từ đó tạo được giá trị gia tăng trong sản xuất.
Để các chuỗi liên kết trong sản xuất nông nghiệp đạt hiệu quả cao, ngành nông nghiệp đề xuất tỉnh đầu tư phát triển hạ tầng nông thôn, tạo thuận lợi trong trao đổi hàng hóa; gắn liên kết sản xuất với xây dựng nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu; đồng thời rà soát lại những cơ chế, chính sách còn bất cập, đưa ra chính sách hỗ trợ phù hợp nhằm mở rộng thêm các chuỗi liên kết ngày càng bền vững.
