Yêu cầu tất yếu
Đặt ra yêu cầu ở tầm cao hơn cho nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XIV của Đảng về kết hợp quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong một thể thống nhất không chỉ thể hiện rõ tư duy chiến lược, tầm nhìn toàn diện của Đảng ta về yêu cầu cần phải có của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc, mà còn là sự tiếp nối tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về “kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại” trong bối cảnh tình hình thế giới, khu vực đang biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường.
Trong suốt quá trình lãnh đạo cách mạng, Đảng ta luôn xác định rõ: bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên, là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của cả hệ thống chính trị. Trong quá trình tổ chức thực hiện, việc kết hợp quốc phòng, an ninh và đối ngoại đã được triển khai thường xuyên, chặt chẽ, tích cực, chủ động nên đã thu được những thành tựu quan trọng, góp phần vào thành tựu chung của đất nước. Tuy nhiên, trước những thách thức mới mang tính đa chiều - từ cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, đến tranh chấp chủ quyền, an ninh truyền thống, phi truyền thống, an ninh trong nhiều lĩnh vực mới như không gian mạng, tiền ảo, trí tuệ nhân tạo…, thì yêu cầu kết hợp quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong một thể thống nhất là cần thiết và có tính tất yếu.
Với mục tiêu bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống trước những thách thức truyền thống và phi truyền thống, Dự thảo Báo cáo Chính trị trình Đại hội XIV đã nhấn mạnh: “Kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại; xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân vững chắc; chủ động, linh hoạt trong quan hệ đối ngoại, tạo thế và lực mới cho đất nước”.
Những bài học được chắt lọc suốt quá trình đấu tranh, đàm phán để đi đến ký kết Hiệp định Geneva, Hiệp định Paris về chấm dứt các cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp và của đế quốc Mỹ đối với Việt Nam vẫn còn nguyên giá trị cho công cuộc bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa hôm nay và mai sau về sự kết hợp chặt chẽ, tài tình, nhuần nhuyễn và hiệu quả các yếu tố quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong một thể thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng.
Thực tiễn những năm qua cho thấy, nhờ kết hợp hài hòa giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại, nước ta vừa bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước, vừa tích cực, chủ động nâng cao vị thế và uy tín quốc tế. Các hoạt động đối ngoại quốc phòng, đối ngoại nhân dân, tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình Liên Hợp Quốc, cùng chính sách đối ngoại “đa phương hóa, đa dạng hóa” đã giúp Việt Nam tạo dựng hình ảnh của “một đối tác tin cậy, thành viên có trách nhiệm” trong cộng đồng quốc tế.
Ở trong nước, thế trận quốc phòng toàn dân gắn với thế trận an ninh nhân dân và thế trận lòng dân được củng cố vững chắc; khu vực phòng thủ các cấp được tăng cường; tiềm lực quốc phòng, an ninh được nâng lên. Lực lượng vũ trang nhân dân được quan tâm xây dựng toàn diện. Nhờ có môi trường hòa bình, ổn định nền kinh tế của đất nước có bước phát triển, quy mô ngày càng lớn cho phép đất nước chủ trương tăng đầu tư để trong thời gian tới tập trung xây dựng QĐND, CAND chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, vấn đề chủ quyền, an ninh biển đảo, không gian mạng, năng lượng, lương thực… nổi lên như những thách thức mới, thì công tác đối ngoại càng có vai trò đặc biệt quan trọng. Đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, vì hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc làm tối thượng, là “ngọn cờ dẫn dắt” giúp đất nước giữ được cân bằng chiến lược, mở rộng bạn bè, thu hút nguồn lực phục vụ phát triển, đồng thời bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ.
Khi quốc phòng, an ninh tạo “thế vững”, thì đối ngoại tạo “sức mạnh mềm”. Sự kết hợp này tạo nên sức mạnh tổng hợp, giúp đất nước vừa kiên định nguyên tắc “dĩ bất biến”, vừa linh hoạt “ứng vạn biến” trong sách lược, chủ động xử lý hài hòa quan hệ với các đối tác, giữ vững độc lập, tự chủ, không để bị lôi kéo, phụ thuộc.
"Chìa khóa" giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ
Một điểm đặc biệt quan trọng được nêu trong Dự thảo văn kiện là yếu tố “thế trận lòng dân” - Nền tảng của sức mạnh quốc phòng – an ninh – đối ngoại. Bởi không có sức mạnh nào bền vững hơn sức mạnh của Nhân dân. Dự thảo Báo cáo chính trị đã nhấn mạnh yêu cầu phát huy vai trò của toàn dân trong bảo vệ Tổ quốc, trong đó mỗi người dân vừa là chủ thể xây dựng đất nước, vừa là chiến sĩ trên mặt trận bảo vệ độc lập, chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ và an ninh quốc gia. Sự gắn kết giữa “ý Đảng, lòng dân” chính là nhân tố bảo đảm thắng lợi của mọi chiến lược quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Trong thời đại hội nhập quốc tế sâu rộng, mỗi công dân Việt Nam ở trong nước hay ở nước ngoài đều có thể đóng góp cho quốc phòng và đối ngoại, thông qua việc giữ gìn bản sắc văn hóa, tuân thủ pháp luật, bảo vệ hình ảnh đất nước, góp phần xây dựng “thế trận lòng dân” vững chắc.
Kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng - an ninh - đối ngoại trong một thể thống nhất chính là chìa khóa để giữ vững độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, đồng thời tạo dựng môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển đất nước trong giai đoạn mới. Dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, với niềm tin, ý chí và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, chúng ta tin tưởng chắc chắn rằng - Việt Nam sẽ tiếp tục vững bước trên con đường đổi mới, phát triển và bảo vệ Tổ quốc “từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy” trong kỷ nguyên vươn mình vì hòa bình, thịnh vượng, hùng cường và trường tồn của Dân tộc Việt.
