Tại thôn Hợp Nhất, xã Yên Bình, đội đua hôm nay chỉ huy động được ba đôi thuyền tập luyện do phần lớn thành viên bận việc buổi sáng. Họ là ngư dân, công nhân nhà máy, hay người nuôi cá lồng trên hồ. Tranh thủ từng khoảng trống trong ngày để tập luyện là cách duy nhất để họ duy trì phong độ.
Những năm gần đây, việc tập hợp đội hình gặp nhiều khó khăn do nhiều lao động địa phương chuyển sang làm việc tại các nhà máy. Tuy nhiên, nhờ sự vận động tích cực của chính quyền và tinh thần trách nhiệm của từng thành viên, các đội vẫn đảm bảo đủ lực lượng.
Ông Trần Văn Vịnh, Đội trưởng đội đua thôn Hợp Nhất cho biết, ngay sau khi nhận chỉ đạo từ xã, đội đã xây dựng kế hoạch và chuẩn bị sẵn sàng 6 đôi thuyền thi đấu. Công tác tuyển chọn vận động viên được thực hiện chặt chẽ, căn cứ vào sức khỏe, kỹ thuật và tinh thần thi đấu.
“Người dân vùng hồ lớn lên cùng sóng nước, am hiểu từng luồng chảy và cách xử lý tình huống bất ngờ. Đó là lợi thế không nơi nào có được” - ông Vịnh chia sẻ.
Không sử dụng chất liệu hiện đại như sợi carbon hay nhựa composite, thuyền nan hồ Thác Bà được làm từ nan tre, phủ lớp xi măng mỏng, dài khoảng 3 - 4 m. Phương tiện đơn sơ này đòi hỏi kỹ thuật điều khiển điêu luyện không kém bất kỳ môn đua thuyền chuyên nghiệp nào.
Khi thi đấu, người ngồi sau đạp chèo tạo lực đẩy, người phía trước điều khiển hướng bằng mái chèo "chân vịt". Hai người phải phối hợp ăn ý trong từng nhịp đạp, góc lái, đặc biệt là ở những đoạn quay đầu - nơi chỉ cần lệch nhịp một giây là thuyền có thể chòng chành hoặc mất đà. Đây chính là phần thi khó nhất và cũng hấp dẫn nhất đối với khán giả.
Lần đầu tham gia giải, chị Nguyễn Thị Mây hào hứng kể, bất kể nắng mưa, cứ 5 giờ sáng và 6 giờ tối là cả nhóm lại tập trung ra hồ luyện tập.
“Không chỉ là đua cho vui. Được thi đấu trên chính mặt hồ quê mình, trước sự cổ vũ của bà con, tôi thấy tự hào lắm” - chị Mây chia sẻ.
Song song với tập luyện, các vận động viên còn được trang bị kiến thức phòng chống đuối nước và kỹ năng cứu hộ. Đến nay, giải đã thu hút 38 đôi vận động viên đăng ký, gồm 26 đôi từ xã Yên Bình và 12 đôi từ các xã lân cận. Các cụm thôn ven hồ vẫn đang tiếp tục vận động thêm lực lượng tham gia.
Lãnh đạo xã Yên Bình cùng lực lượng chức năng kiểm tra khu vực tổ chức giải năm 2026.
Bà Kiều Thị Mười - Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Dịch vụ Tổng hợp xã Yên Bình cho biết, giải đua thuyền nan năm nay nằm trong khuôn khổ Ngày hội "Âm vang hồ Thác", diễn ra tại điểm du lịch sinh thái Ruby từ ngày 30/4. Đây là sự kiện lớn lần đầu tiên được tổ chức sau khi xã Yên Bình thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Bên cạnh đua thuyền, ngày hội còn có trưng bày sản phẩm OCOP, giới thiệu đặc sản địa phương, trải nghiệm du lịch hồ và diễn tập cứu hộ đường thủy.
“Chúng tôi muốn người dân không chỉ đến xem đua thuyền, mà còn cảm nhận được bề dày văn hóa của cư dân vùng hồ, từ đó thu hút thêm nguồn lực đầu tư cho du lịch địa phương” - bà Mười chia sẻ.
Từ hoạt động gắn liền với mưu sinh, đua thuyền nan đã trở thành biểu tượng văn hóa đặc trưng của người dân hồ Thác Bà. Mỗi mùa giải không chỉ là cuộc tranh tài thể thao mà còn là dịp để cộng đồng hội tụ, gìn giữ và lan tỏa những giá trị truyền thống tốt đẹp.
