Ngày cuối năm, tuyến đường bê tông dẫn vào thôn Làng Pẳn, xã Bát Xát nhộn nhịp hơn ngày thường. Ngay từ sáng sớm, bà con trong thôn đã tập trung đông đủ ở đầu ngõ. Người mang chổi, người xách cuốc, người đẩy xe rùa. Không ai bảo ai, tất cả đều hối hả dọn dẹp làng xóm.
Theo sự phân công từ trước, hơn 80 người được chia làm 3 nhóm, nhóm vệ sinh khu vực nhà văn hóa thôn và các đường bao xung quanh, 2 nhóm còn lại thực hiện tại các tuyến đường trục thôn.
Bà Lìu Thị Rạch, thôn Làng Pẳn, xã Bát Xát cần mẫn quét từng ngõ nhỏ. Mỗi nhát chổi của bà đều đặn, cẩn thận như thể đang chăm chút cho chính ngôi nhà của mình. Ngừng tay, bà Rạch tâm sự: Chị em chúng tôi rất phấn khởi, mong muốn dọn dẹp vệ sinh môi trường đón Tết Nguyên đán. Nhà sạch, vườn sạch đón Tết mới, xuân mới sẽ hạnh phúc, ấm áp hơn.
Nói rồi bà tiếp tục quét, gom từng đống rác nhỏ lại một chỗ. Trong suy nghĩ của bà – tôi đoán vậy – có lẽ không chỉ là chuyện sạch hay bẩn. Đó còn là niềm tự hào khi xóm làng mình ngày càng phong quang, đổi khác.
Cũng như bà Rạch, hơn 80 hộ dân trong thôn đều có mặt đông đủ, tham gia bằng tinh thần trách nhiệm và hào hứng bởi được đóng góp xây dựng quê hương. Thanh niên phụ trách khơi thông cống rãnh, các bác trung niên thu gom rác thải, còn các bà, các chị quét dọn và nhổ cỏ ven đường. Tiếng nói cười rộn rã át cả tiếng gió.
Ở đầu thôn, bà Sần Thị Món – Trưởng Ban Công tác Mặt trận nhắc nhở mọi người phân loại rác gọn gàng. Thấy tôi, bà vui vẻ chia sẻ: Vệ sinh đường làng, ngõ xóm đã được đưa vào quy ước của thôn, được các hộ đồng tình, ủng hộ rất cao. Nhờ đó, môi trường thôn Làng Pẳn được cải thiện rất nhiều, không còn tình trạng vứt rác bừa bãi. Người dân cũng chú ý hơn trong việc vệ sinh nhà cửa và đoạn đường nơi mình sinh sống. Ngày Tết dù rất bận rộn với công việc nhà cửa, nhưng khi thôn thông báo đi dọn làng, bà con rất là nhiệt tình và phấn khởi tham gia, cùng dọn vệ sinh để môi trường xanh, sạch đẹp đón Tết Nguyên đán vui vẻ”. Nhìn ánh mắt bà Món khi nói, tôi cảm nhận rõ niềm tin và sự tự hào của người con Làng Pẳn với truyền thống đoàn kết tốt đẹp của quê hương.
Lái xe bon bon trên con đường làng sạch đẹp, ông Vàng A Kèn, thôn Làng Pẳn, xã Bát Xát không giấu được niềm vui: Mọi lần dọn thôn mình vẫn tham gia cùng mọi người. Hôm nay, mình có việc đi chợ phiên nên giao cho con trai ở nhà đi giúp sức cùng anh em làng xóm. Đi trên con đường sạch đẹp như này rất thuận lợi, đường làng sạch sẽ, đẹp đẽ, quê hương sẽ ngày càng đổi mới, phát triển”.
Rời Làng Pẳn, chúng tôi đến thôn Nậm Sang, xã Mường Bo. Đây là nơi có 100% dân số là người Xá Phó. Tuyến đường dẫn vào thôn sạch sẽ, hàng rào chỉnh trang thẳng tắp, trước sân nhà của các gia đình đều gọn gàng.
Trước đây, việc vệ sinh môi trường ở Nậm Sang chưa được duy trì thường xuyên. Vài năm trở lại đây, phong trào “Ngày Chủ nhật sạch” đã trở thành nếp quen. Dịp cuối tuần, tiếng loa phát thanh vang lên, bà con lại cùng nhau dọn dẹp. Đặc biệt, mỗi dịp lễ lớn, ngày trọng đại của dân tộc, không khí lại càng náo nức. Người già, trẻ nhỏ đều tham gia. Không ai đứng ngoài cuộc.
Chị Hù Hi Vi - Bí thư Chi bộ thôn Nậm Sang, xã Mường Bo đang cùng nhóm phụ nữ sắp xếp lại những chậu hoa trước nhà văn hóa. Vừa làm, chị Vi vừa trò chuyện: Vệ sinh đường làng, ngõ xóm đã được đưa vào quy ước của thôn, được các hộ đồng tình ủng hộ. Nhờ đó, môi trường thôn Nậm Sang được cải thiện rất nhiều, không còn tình trạng vứt rác bừa bãi. Người dân cũng chú ý hơn trong việc vệ sinh nhà cửa gọn gàng, sạch sẽ, ngăn nắp.
Tôi hỏi chị Hù Hi Vi điều gì khiến phong trào thay đổi mạnh mẽ như vậy? Chị Vi suy nghĩ một lúc rồi đáp: Khi bà con thấy đường làng sạch hơn, khách đến chơi khen bản mình đẹp, ai cũng vui. Dần dần thành thói quen, thành ý thức. Không ai muốn nhà mình bừa bộn nữa.
Nhìn những đứa trẻ tung tăng chạy nhảy trên đường thôn sạch sẽ, ai cũng thấy lòng mình hân hoan, phơi phới. Đó không chỉ là làm đẹp cảnh quan. Đó còn là cách người dân tự nâng cao chất lượng cuộc sống, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và gìn giữ hình ảnh quê hương.
Những việc làm bình dị như quét đường, nhặt rác, trồng thêm hoa - đang góp phần làm thay đổi diện mạo bản làng vùng cao. Không chỉ là sự thay đổi về cảnh quan, còn là chuyển biến trong nhận thức, trong nếp sống.
Tết đang đến rất gần. Mỗi tuyến đường sạch sẽ, mỗi căn nhà gọn gàng chính là lời chào năm mới bình an, hạnh phúc mà bà con gửi gắm. Những bản làng vùng cao của Lào Cai đang khoác lên mình diện mạo mới - tươi sáng, ấm áp và đầy hy vọng.
