Ở độ cao trên 2.000 m so với mực nước biển, thôn Ngải Thầu sở hữu khí hậu ôn đới quanh năm mát mẻ, sương giăng mây phủ. Đây được xem là “thiên đường” lý tưởng cho việc phát triển các loại cây trồng hàng hóa cao cấp, đặc biệt là hoa ly xứ lạnh. Nắm được ưu thế này, anh Đỗ Văn Tứ ở xã Mê Linh (Hà Nội) đã vượt hàng trăm cây số lên vùng đất Ngải Thầu để lập nghiệp.
Mạnh dạn đầu tư hàng trăm triệu đồng, anh Tứ đã thuê khoảng 4 ha đất tại thôn Ngải Thầu để trồng hoa ly chất lượng cao. Nhờ hợp thổ nhưỡng và khí hậu lạnh đặc trưng, hoa ly trồng ở Ngải Thầu cho bông to, dày cánh, màu sắc tươi thắm và độ bền vượt trội so với hoa trồng ở các vùng đồi thấp. Cây hoa ly trồng ở thôn Ngải Thầu không chỉ mang lại nguồn thu nhập cao và ổn định cho gia đình anh Tứ, mà còn tạo việc làm thường xuyên cho hàng chục lao động địa phương là đồng bào các dân tộc Mông, Hà Nhì, với mức thu nhập 230 nghìn đồng/người/ngày.
Tuy nhiên, sau những luống hoa ly bạt ngàn ngát hương là nỗi lo thường trực của nhà đầu tư Đỗ Văn Tứ. Nhìn về phía chuyến xe tải chở đầy hoa ly sắp chuyển bánh về xuôi, anh Tứ chia sẻ: “Vận chuyển hoa trên tuyến đường xóc nảy khiến hoa dễ gãy, hỏng và mất giá khi tới tay thương lái. Tôi mong muốn tuyến đường sớm được cải tạo, nâng cấp, mở ra cơ hội phát triển kinh tế bền vững cho doanh nghiệp và địa phương”.
Băn khoăn của anh Tứ cũng chính là nỗi lòng chung của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã đang muốn đầu tư nông nghiệp công nghệ cao vào thôn Ngải Thầu. Những phương tiện vận chuyển hàng hóa, nông sản trên chặng đường gập ghềnh 4 km ra Tỉnh lộ 156 kéo dài cả nửa tiếng đồng hồ luôn trong tình trạng rung lắc mạnh, khiến tỷ lệ hao hụt hàng hóa tăng cao, bào mòn lợi nhuận của người sản xuất.
Toàn thôn Ngải Thầu hiện có khoảng 220 hộ dân sinh sống, trong đó hộ nghèo còn tới 33%. Tỷ lệ hộ nghèo còn cao có nguyên nhân trực tiếp từ việc giao thương hàng hóa bị đứt gãy, nghẽn mạch do hạ tầng giao thông yếu kém. Tuyến đường nối từ Tỉnh lộ 156 lên thôn Ngải Thầu chỉ khoảng 4 km nhưng lại là nỗi ám ảnh đối với bất kỳ ai từng di chuyển qua đây.
Thực tế, qua nhiều mùa mưa lũ, tuyến đường bị thiên tai tàn phá nghiêm trọng. Nhiều đoạn đường đã được đổ bê tông, nhưng nay bị gãy nát, sạt lở ta-luy âm, ta-luy dương; mỗi khi trời mưa, những khúc cua, dốc cao trở nên lầy lội, trợt trượt. Anh Vàng A Chi, thôn Ngải Thầu chia sẻ: “Mặt đường bây giờ xóc nảy, hễ mưa xuống là lầy lội rất khó đi, ô tô hay xe máy đều chịu. Người dân chỉ mong thời gian tới, các cấp, ngành xem xét đầu tư làm lại tuyến đường cho phẳng phiu, êm thuận. Có đường mới thì việc giao thương, đi lại vừa an toàn, vừa rút ngắn được thời gian...”.
Không chỉ ảnh hưởng đến phát triển kinh tế, đường xuống cấp còn khiến đời sống sinh hoạt của các hộ dân gặp nhiều khó khăn. Việc đưa con em đến trường tiềm ẩn rủi ro, chi phí vận chuyển vật liệu xây dựng nhà ở tăng cao. Rõ ràng, việc đầu tư nâng cấp đường lên thôn Ngải Thầu là nhiệm vụ an sinh xã hội cấp thiết.
Được biết, tuyến đường lên Ngải Thầu còn nắm giữ vị trí chiến lược trong phát triển du lịch của xã Y Tý. Ngải Thầu được biết đến là thôn cao nhất Việt Nam có cộng đồng dân cư sinh sống ổn định. Nơi đây sở hữu cảnh quan thiên nhiên kỳ vĩ với “biển mây” bồng bềnh “ôm” trọn núi đồi, những thửa ruộng bậc thang xếp tầng như nấc thang lên “thiên đường”. Du khách đến Y Tý luôn khao khát được một lần đặt chân lên Ngải Thầu để săn mây, ngắm hoàng hôn và trải nghiệm không gian văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông. Tuy nhiên, chính rào cản đường đi lại hiểm trở, khó khăn đã khiến không ít đoàn khách du lịch phải bỏ cuộc giữa chừng hoặc ngần ngại quay lại.
4 km đường lên thôn Ngải Thầu được đánh giá là “chìa khóa” mở ra cánh cửa thoát nghèo bền vững cho hàng chục hộ dân; “sợi dây” kết nối các nhà đầu tư tâm huyết như anh Đỗ Văn Tứ với vùng đất nông nghiệp giàu tiềm năng; “nhịp cầu” đưa du khách thập phương đến với vẻ đẹp huyền ảo của ngôi làng cao nhất Việt Nam.
Xã Y Tý đã hoàn tất khảo sát và lấy ý kiến Nhân dân để đầu tư 44,5 tỷ đồng mở rộng tuyến đường lên thôn Ngải Thầu. Dự kiến hoàn thành vào khoảng năm 2028 - 2029, công trình không chỉ giúp người dân di chuyển thuận tiện mà còn tạo lực đẩy thu hút du khách đến Ngải Thầu - thôn cao nhất Việt Nam.
Việc sớm triển khai và hoàn thành dự án đường lên thôn Ngải Thầu trước giai đoạn 2028 - 2029 đáp ứng mong mỏi của người dân và doanh nghiệp bấy lâu nay. Rồi đây, tuyến đường mới mở ra sẽ tạo bước ngoặt quan trọng, góp phần giúp xã Y Tý “cất cánh”, biến những mây ngàn, sương núi và tiềm năng nông nghiệp nơi đây thành tài sản, mang lại cuộc sống ấm no cho người dân.
