Xã Lục Yên có hơn 62% dân số là người dân tộc thiểu số. Những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp trên địa bàn có bước phát triển rõ nét theo hướng hàng hóa, từng bước ứng dụng tiến bộ khoa học - kỹ thuật vào sản xuất. Giá trị sản xuất trên một đơn vị diện tích đất canh tác đạt khoảng 150 triệu đồng/ha; diện tích rau màu vụ đông ngày càng được mở rộng; rừng trồng trở thành nguồn sinh kế quan trọng, mang lại thu nhập 100 - 150 triệu đồng/ha.
Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy sản xuất nông nghiệp của người dân vẫn còn nhỏ lẻ, phân tán; đầu ra thiếu ổn định, giá cả phụ thuộc nhiều vào thị trường. Trong bối cảnh đó, việc đổi mới tư duy sản xuất, chuyển từ làm ăn đơn lẻ sang liên kết, hợp tác theo chuỗi giá trị không chỉ là yêu cầu trước mắt, mà còn là hướng đi tất yếu để phát triển.
Nhận thức rõ điều này, Hội Nông dân xã Lục Yên đã tập trung xây dựng và phát triển các chi, tổ hội nghề nghiệp gắn với mô hình kinh tế tập thể. Toàn xã hiện duy trì 16 chi, tổ hội nghề nghiệp, gắn với 16 mô hình kinh tế tập thể, gồm các hợp tác xã, tổ hợp tác trong nhiều lĩnh vực như trồng trọt, chăn nuôi, nghề mộc, chế tác đá, dịch vụ nông nghiệp…
Tổ hội nghề nghiệp giúp nông dân tập hợp đúng ngành nghề, cùng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong sản xuất và tiêu thụ, từ đó thay đổi cách nghĩ, hướng tới phát triển bền vững.
Tiêu biểu là Tổ hội nghề nghiệp làm mộc thôn Át Thượng, với 12 hội viên gắn bó lâu năm với nghề mộc truyền thống.
Trước đây, mỗi hộ làm theo cách riêng, việc làm không đều, thu nhập bấp bênh. Khi tham gia tổ hội, các hội viên chủ động liên kết, cùng nhận gia công theo đơn đặt hàng, chia sẻ việc làm và hỗ trợ nhau về kỹ thuật, nguyên vật liệu.
Ông Vương Kế Viễn, hội viên Tổ hội nghề nghiệp làm mộc thôn Át Thượng chia sẻ: “Từ khi vào tổ hội, các thành viên cùng bàn bạc, nhận việc chung, làm việc có kế hoạch nên thu nhập ổn định và yên tâm gắn bó với nghề hơn”.
Không chỉ liên kết trong sản xuất, các hội viên còn mạnh dạn đầu tư máy móc, cải tiến quy trình, nâng cao chất lượng và mẫu mã sản phẩm. Bên cạnh làm nhà sàn truyền thống, tổ hội mở rộng làm các sản phẩm mộc dân dụng như bàn ghế, tủ, giường, đồ thờ… đáp ứng nhu cầu thị trường; đầu ra dần ổn định, giá trị được nâng lên.
Tổ hội nghề nghiệp làm mộc thôn Át Thượng tạo việc làm thường xuyên cho 12 lao động, với thu nhập bình quân khoảng 70 triệu đồng/người/năm. Nghề mộc truyền thống nhờ đó không chỉ được duy trì mà còn trở thành sinh kế cho nhiều hộ dân trong tổ.
Cùng với nghề mộc, các tổ hội trồng rau màu trên địa bàn xã cũng phát huy hiệu quả. Thông qua tổ hội, nông dân chuyển sang sản xuất tập trung, chú trọng chất lượng, an toàn thực phẩm và gắn với nhu cầu thị trường; qua đó hạn chế tình trạng “được mùa mất giá”, tạo điều kiện mở rộng quy mô.
Từ hiệu quả của các tổ hội nghề nghiệp, đời sống hội viên và người dân được cải thiện rõ rệt. Thu nhập ổn định giúp nhiều hộ yên tâm đầu tư sản xuất, chăm lo cho con học tập. Ở quy mô toàn xã, thu nhập bình quân đầu người đạt 65,2 triệu đồng/năm, tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân hơn 1% mỗi năm.
Theo bà Trần Thị Lợi, Chủ tịch Hội Nông dân xã Lục Yên, tổ hội nghề nghiệp là “mắt xích” quan trọng để đưa chủ trương phát triển kinh tế tập thể vào đời sống một cách linh hoạt, phù hợp từng thôn bản, ngành nghề. Khi tổ hội hoạt động tốt, mô hình kinh tế tập thể có “đầu kéo”; khi mô hình hiệu quả, phong trào đi vào thực chất; khi người dân thấy lợi ích rõ ràng, tư duy hợp tác trở thành thói quen sản xuất.
Thời gian tới, xã Lục Yên tiếp tục củng cố chất lượng sinh hoạt tổ hội, nhân rộng mô hình hiệu quả; tăng cường hỗ trợ vốn, đào tạo nghề, xúc tiến thương mại, giúp hội viên nâng cao năng lực cạnh tranh và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Đồng thời, định hướng tăng cường liên kết sản xuất - tiêu thụ gắn với mục tiêu nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức hội nông dân, hướng mạnh về cơ sở.
Từ những xưởng mộc ở Át Thượng đến những vùng rau màu vụ đông và rừng trồng trên địa bàn xã Lục Yên, các tổ hội nghề nghiệp đang chứng minh giá trị bằng những con số và chính sự đổi thay trong đời sống nông dân. Khi người dân biết liên kết, nâng chất lượng và gắn sản xuất với thị trường, con đường phát triển kinh tế nông thôn bền vững sẽ ngày càng rõ nét.
