Đối thoại để gỡ “nút thắt” mặt bằng đường gom dân sinh

Bài toán mặt bằng và áp lực tiến độ

Trên công trường dự án xây dựng mở rộng đoạn Yên Bái - Lào Cai, không khí thi công diễn ra khẩn trương. Chủ đầu tư là Tổng công ty Đầu tư phát triển đường cao tốc Việt Nam (VEC) cùng các nhà thầu đang huy động tối đa nguồn lực, phấn đấu hoàn thành dự án trong năm 2026.

Tuy nhiên, quá trình triển khai còn gặp nhiều khó khăn. Biến động giá nhiên liệu, tình trạng khan hiếm đá bê tông nhựa tại các mỏ Khe Bản, Võ Lao, Phú Hà, Lương Hà, Tòng Già gây áp lực đối với các đơn vị thi công. Bên cạnh đó, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng bổ sung tại các nút giao và đường gom dân sinh ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ một số hạng mục.

Theo báo cáo của VEC, nhiều vị trí chưa thể triển khai thi công do phải chờ địa phương bàn giao mặt bằng. Tại nút giao IC15 (Km165+690), gói thầu XL1-NBLC còn vướng mặt bằng của 2 hộ dân thuộc nhánh C, gồm gia đình các ông Đỗ Văn Dũng và Tạ Đình Toàn.

Dự án cũng cần thu hồi bổ sung 2.793 m² đất để xây dựng tuyến đường gom nhánh E kết nối với đường tỉnh 163, dài 242 m, rộng nền 5 m.

Tại xã Châu Quế, tuyến đường gom dân sinh bổ sung bên trái cao tốc, đoạn Km171+600 - Km172+240, dài 751 m, đang được nhà thầu chuẩn bị máy móc để đắp đất K95, K90 và đổ bê tông xi-măng C25. Để triển khai thi công, địa phương cần khẩn trương giải phóng thêm 172 m² đất nông nghiệp.

Trước yêu cầu tiến độ, VEC đã có văn bản khẩn đề nghị UBND tỉnh Lào Cai và chính quyền các xã Đông Cuông, Châu Quế giải quyết dứt điểm vướng mắc, bàn giao mặt bằng trước ngày 15/9/2026.

Sức mạnh từ những cuộc đối thoại "đi từng ngõ, gõ từng nhà"

Yêu cầu bàn giao mặt bằng trước ngày 15/9/2026 đặt ra áp lực đối với chính quyền cơ sở, bởi diện tích cần thu hồi bổ sung liên quan trực tiếp đến đất sản xuất của người dân. Tuy nhiên, bằng cách làm dân vận khéo léo, cán bộ địa phương đã cho thấy khi chính quyền và nhân dân đối thoại trên tinh thần thấu hiểu, những vướng mắc có thể được tháo gỡ.

Tại xã Châu Quế, để giải phóng mặt bằng cho tuyến đường gom dân sinh dài 751 m, cán bộ địa phương đã trực tiếp xuống các thôn, bản gặp gỡ người dân.

Ông Nguyễn Đình Đăng - Trưởng phòng Kinh tế xã Châu Quế, cho biết: “Sau khi được vận động, gia đình ông Chu Văn Tiến đã nhất trí bàn giao lại diện tích đất để đơn vị thi công thực hiện”.

Việc xác định ranh giới được thực hiện công khai, kết hợp với các cuộc họp thôn nhằm giải thích rõ lợi ích lâu dài của dự án.

Tại xã Đông Cuông, nơi cần thu hồi đất để xây dựng tuyến đường hoàn trả nhánh E, nút giao IC15, chính quyền địa phương cũng tổ chức rà soát, đo đạc và trao đổi trực tiếp với các hộ dân.

Ông Nguyễn Xuân Dương - Trưởng phòng Kinh tế xã Đông Cuông, cho biết: “Ngay khi có kế hoạch, anh em chúng tôi đã trực tiếp đi đo đạc và rà soát từng mét đất. Khó khăn lớn nhất lúc bấy giờ là tuyến đường vướng vào diện tích đang canh tác hoa màu của 7 hộ dân trong xã. Để đảm bảo tiến độ công trình mà không làm ảnh hưởng đến quyền lợi chính đáng của bà con, Ban chỉ đạo xã đã quyết định phải làm việc trực tiếp và minh bạch".

Thông qua đối thoại, chính quyền địa phương đã giải thích rõ lợi ích của việc hoàn thiện kết nối giao thông, vận động người dân đồng thuận bàn giao mặt bằng.

Đồng thuận vì lợi ích chung

Sự đồng thuận của người dân là yếu tố quan trọng trong giải phóng mặt bằng. Dù việc thu hồi đất ảnh hưởng đến diện tích sản xuất, các hộ dân đã thống nhất bàn giao để phục vụ thi công công trình.

Gia đình ông Chu Văn Tiến, ở thôn Khe Pháo, xã Châu Quế, có 200 m² đất trồng lúa, trồng chuối bị ảnh hưởng bởi tuyến đường gom dân sinh, nhưng sau khi được vận động, ông sẵn sàng bàn giao mặt bằng.

Tại thôn Toàn An, xã Đông Cuông, gia đình bà Đỗ Thị Loan cũng đồng ý bàn giao đất cho đơn vị thi công. Bà Loan cho biết, gia đình nhất trí hiến đất để phục vụ công trình mở rộng đường cao tốc, đồng thời mong muốn tuyến đường sớm hoàn thành để người dân đi lại thuận lợi hơn.

Khơi thông "huyết mạch" dự án

Sự đồng thuận của 7 hộ dân tại xã Đông Cuông cùng các hộ có đất bị ảnh hưởng như gia đình ông Tiến, bà Loan góp phần tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng. Việc bàn giao mặt bằng sẽ tạo điều kiện để các nhà thầu tập trung nhân lực, máy móc, duy trì thi công liên tục.

Tuyến đường gom dài 751 m tại Châu Quế sau khi hoàn thành sẽ phục vụ việc đi lại, vận chuyển sắn, quế của 50 hộ dân. Tuyến nhánh E tại Đông Cuông sẽ tạo điều kiện kết nối giao thông với cụm công nghiệp.

Tháo gỡ vướng mắc về mặt bằng là tiền đề quan trọng để chủ đầu tư và các nhà thầu đẩy nhanh thi công. Cùng với việc giải quyết khó khăn về vật liệu và biến động giá, sự phối hợp của chính quyền địa phương và sự đồng thuận của người dân góp phần thực hiện mục tiêu hoàn thành dự án trọng điểm đúng tiến độ.