Điểm mới tích cực của Luật BHXH 2024
Nội dung này đã được quy định chi tiết hơn trong Quyết định số 863/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025. Trong đó, đã quy định cụ thể: Đối tượng và điều kiện được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất là khi chủ sử dụng lao động gặp khó khăn do các nguyên nhân như:
Gặp khó khăn khi thay đổi cơ cấu, công nghệ hoặc do khủng hoảng, suy thoái kinh tế hoặc thực hiện chính sách của Nhà nước khi tái cơ cấu nền kinh tế hoặc thực hiện cam kết quốc tế; Gặp khó khăn do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa.
Trong bối cảnh bão lũ như hiện nay, nếu doanh nghiệp bị thiệt hại trên 50% tổng giá trị tài sản hoặc không bố trí được việc làm, dẫn đến 50% lao động đang tham gia BHXH bắt buộc tại đơn vị phải tạm thời nghỉ việc, sẽ thuộc diện được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất.
Về thủ tục thực hiện, doanh nghiệp cần làm văn bản đề nghị kèm theo Báo cáo kiểm kê tài sản gần nhất trước thời điểm bị thiệt hại và Biên bản kiểm kê tài sản bị thiệt hại do thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa.
Trường hợp không bố trí được việc làm dẫn đến trên 50% số lao động đang tham gia BHXH bắt buộc phải tạm thời nghỉ việc, doanh nghiệp làm văn bản đề nghị kèm theo danh sách lao động tại thời điểm trước khi thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh, mất mùa và tại thời điểm đề nghị; danh sách lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc phải tạm thời nghỉ việc.
Uỷ ban nhân dân địa phương, cụ thể hơn là cơ quan tài chính/nội vụ địa phương có trách nhiệm tiếp nhận và xác nhận mức độ thiệt hại về tài sản/số lao động đang tham gia BHXH bắt buộc phải tạm thời nghỉ việc. Với các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp thuộc bộ, ngành trung ương quản lý, thẩm quyền xác nhận thuộc bộ, ngành. Trong thời hạn 15 ngày làm việc kể từ ngày nhận được đề nghị của người sử dụng lao động, cơ quan có trách nhiệm xem xét, xác định và có văn bản trả lời.
Sau khi được xác nhận, chủ sử dụng lao động có văn bản đề nghị tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất, kèm theo văn bản xác định số lao động thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc tạm thời nghỉ việc hoặc văn bản xác định giá trị tài sản bị thiệt hại, gửi đến cơ quan BHXH.
Trong thời hạn 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được hồ sơ đề nghị của người sử dụng lao động, cơ quan BHXH có trách nhiệm giải quyết tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Trường hợp không giải quyết thì cơ quan BHXH phải trả lời bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Hỗ trợ thiết thực cho doanh nghiệp
Quỹ BHXH gồm 3 quỹ thành phần là: Quỹ hưu trí và tử tuất, quỹ ốm đau và thai sản; quỹ tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp. Trong đó, quỹ hưu trí và tử tuất chiếm tỷ lệ hơn 70% trong Quỹ BHXH.
Trong giai đoạn bị dịch COVID-19 gây thiệt hại nặng nề, chính sách tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí tử tuất cũng đã được triển khai thực hiện theo Nghị quyết số 68/NQ-CP ngày 1/7/2021 của Chính phủ về một số chính sách hỗ trợ người lao động và người sử dụng lao động gặp khó khăn do đại dịch COVID-19. Chính sách này đã góp phần không nhỏ để hỗ trợ các doanh nghiệp vượt qua khó khăn, phục hồi sản xuất. Đáp ứng các yêu cầu từ thực tiễn, Luật BHXH 2024 đã chính thức bổ sung quy định về các trường hợp được tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất. Đây là một trong những điểm thay đổi tích cực của Luật BHXH mới.
Theo thống kê, trong năm 2022, thực hiện theo Nghị quyết số Nghị quyết số 68/NQ-CP của Chính phủ, cơ quan BHXH trên cả nước đã giải quyết cho 1.013 đơn vị với trên 207.000 người lao động tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất với số tiền khoảng 1.393 tỷ đồng. Trong bối cảnh bão, lũ vẫn đang gây thiệt hại không nhỏ tại một số tỉnh, thành phố khu vực phía Bắc, quy định về việc tạm dừng đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất đối với các doanh nghiệp bị thiệt hại nặng nề do bão lũ sẽ đem lại nguồn trợ lực không hề nhỏ. Đây là yếu tố quan trọng để góp phần khắc phục thiệt hại và quan trọng hơn là tạo cơ sở để từng bước phục hồi sản xuất.
Các doanh nghiệp cần chủ động nắm rõ quy trình và các giấy tờ cần thiết để đảm bảo quá trình đề nghị tạm dừng đóng BHXH diễn ra nhanh chóng, giúp giảm gánh nặng tài chính trong thời điểm khó khăn như hiện nay. Cũng cần lưu ý rằng, quá trình thực hiện các thủ tục nói trên, chủ sử dụng lao động không phải nộp bất cứ loại lệ phí nào.
