Tham gia Đoàn có đồng chí Trần Thị Bích Huyền - Phó Cục trưởng Cục Văn hóa cơ sở, Gia đình và Thư viện, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; đại diện lãnh đạo một số cơ quan của tỉnh Lào Cai.
Về phía xã Trấn Yên có đồng chí Trần Quang Vinh - Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã, lãnh đạo Đảng ủy, UBND, Ban Xây dựng Đảng, Ủy ban MTTQ Việt Nam xã và các bộ phận chuyên môn.
Báo cáo tại buổi giám sát, lãnh đạo UBND xã Trấn Yên cho biết, xã được thành lập trên cơ sở hợp nhất 6 đơn vị hành chính. Sau sắp xếp, xã có địa bàn rộng, dân số đông, với 28 thôn; quy mô dân số và địa bàn tăng. Do đó, việc thực hiện dân chủ ở cơ sở đặt ra yêu cầu cao hơn về tuyên truyền, phổ biến pháp luật, lấy ý kiến, đối thoại, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng và tạo điều kiện để Nhân dân tham gia kiểm tra, giám sát.
Đặc biệt, khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào vận hành, khối lượng công việc và phạm vi nhiệm vụ của cấp xã được mở rộng, nhiều nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền trực tiếp cho cơ sở. Đây vừa là điều kiện để chính quyền chủ động giải quyết công việc, vừa đặt ra yêu cầu tiếp tục hoàn thiện phương thức phối hợp, quy trình thực hiện và nâng cao trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, nhất là người đứng đầu.
Thực tế tại Trấn Yên cho thấy, điều kiện tiếp cận thông tin và kỹ năng sử dụng công nghệ số của người dân chưa đồng đều, nhất là người cao tuổi, người ở khu vực xa trung tâm và một bộ phận đồng bào dân tộc thiểu số. Vì vậy, địa phương xác định việc công khai thông tin, lấy ý kiến, tiếp nhận phản ánh và phát huy sự tham gia của Nhân dân cần được thực hiện linh hoạt, kết hợp giữa hình thức trực tiếp và môi trường số.
Cùng với đó, nguồn lực phục vụ công tác tuyên truyền, giám sát ở cơ sở còn hạn chế, nhất là hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng ở những địa bàn rộng.
Trong những tháng đầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, cấp ủy, chính quyền xã Trấn Yên đã tập trung ổn định tổ chức, phân công nhiệm vụ, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan, đơn vị. Việc thực hiện dân chủ ở cơ sở được xác định là nội dung quan trọng trong xây dựng hệ thống chính trị, củng cố đồng thuận xã hội và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân.
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội tiếp tục phát huy vai trò tuyên truyền, vận động, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tập hợp ý kiến Nhân dân; tham gia giám sát, phản biện xã hội, nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền.
Một trong những nội dung được xã chú trọng là tiếp công dân, đối thoại và giải quyết khiếu nại, tố cáo. UBND xã thường xuyên theo dõi, nắm bắt tình hình, chỉ đạo xử lý các vụ việc phát sinh ngay từ cơ sở, hạn chế tình trạng đơn thư kéo dài, vượt cấp.
Đến nay, xã đã tiếp nhận 33 đơn, giải quyết 29 đơn, đạt 88%. Công tác tiếp công dân được duy trì theo quy định, với tổng số 56 lượt tiếp, 55 người và 55 vụ việc. Trong đó, tiếp công dân thường xuyên 50 lượt, 49 người, 49 vụ việc; người đứng đầu thực hiện 44 kỳ tiếp công dân, với 6 lượt, 6 người và 6 vụ việc.
Thông qua tiếp dân, đối thoại và giải quyết kiến nghị, nhiều vấn đề phát sinh được nắm bắt, xử lý từ cơ sở, góp phần ổn định tình hình, không để phát sinh điểm nóng, khiếu kiện đông người hoặc vượt cấp.
Tại buổi giám sát, các thành viên Đoàn công tác trao đổi, làm rõ việc công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền; cơ chế tiếp thu, giải quyết ý kiến, kiến nghị của Nhân dân; vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội trong giám sát, phản biện xã hội; trách nhiệm của người đứng đầu trong tổ chức thực hiện dân chủ ở cơ sở; kinh phí hoạt động của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng còn chưa hợp lý.
Kết luận buổi làm việc, Trưởng Đoàn giám sát ghi nhận kết quả xã Trấn Yên đạt được trong thực hiện dân chủ ở cơ sở gắn với trách nhiệm của người đứng đầu. Đoàn đề nghị địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức của cán bộ, đảng viên và Nhân dân về thực hiện dân chủ ở cơ sở; phát huy vai trò giám sát của Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân.
Đồng thời, xã cần tiếp tục duy trì và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu trong thực thi công vụ, tiếp công dân, tiếp xúc, đối thoại và giải quyết kịp thời các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở; chú trọng công khai, minh bạch, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia góp ý, giám sát, qua đó củng cố đồng thuận xã hội và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước tại địa phương.
