Tại Lào Cai, cùng với mở rộng diện bao phủ, ngành bảo hiểm xã hội và các nhà trường đang đổi mới cách tuyên truyền, giúp học sinh hiểu đúng, chủ động tham gia và biết cách sử dụng quyền lợi bảo hiểm y tế.
Trong một buổi tuyên truyền về bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên tại Trường Tiểu học Quy Mông và Trường THCS Quy Mông, phân hiệu Kiên Thành, những câu hỏi tưởng như quen thuộc lại nhận được sự quan tâm của đông đảo học sinh: Khi đi khám bệnh cần sử dụng thẻ bảo hiểm y tế như thế nào? Có thể dùng căn cước công dân hoặc ứng dụng VNeID thay thẻ giấy không? Khi thay đổi nơi khám, chữa bệnh ban đầu thì quyền lợi liệu có bị ảnh hưởng?...
Hơn 700 học sinh đã được cán bộ bảo hiểm xã hội cơ sở Yên Bình trực tiếp trao đổi, giải đáp về mức đóng, phương thức tham gia, quyền lợi khám, chữa bệnh và những tiện ích số liên quan đến bảo hiểm y tế.
Không chỉ nghe phổ biến chính sách, học sinh và phụ huynh được hướng dẫn cách tra cứu thông tin, sử dụng căn cước công dân, VNeID khi khám, chữa bệnh.
Em Phạm Thu Nguyệt - lớp 8A2, Trường THCS Quy Mông, phân hiệu Kiên Thành, chia sẻ: "Sau khi được tuyên truyền, em hiểu hơn về quyền lợi khi đi khám, chữa bệnh và cách sử dụng bảo hiểm y tế. Em thấy đây là chính sách cần thiết, vì nếu chẳng may bị bệnh thì gia đình có thể giảm được rất nhiều chi phí”.
Theo bảo hiểm xã hội Việt Nam, mức đóng bảo hiểm y tế của học sinh, sinh viên được tính bằng 4,5% mức tham chiếu. Với mức tham chiếu 2,53 triệu đồng/tháng, mức đóng cả năm là 1.366.200 đồng. Từ ngày 1/7/2025, ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% mức đóng, tương đương 683.100 đồng/năm; phần còn lại do học sinh, sinh viên đóng theo quy định. Bên cạnh đó, việc nâng mức hỗ trợ từ 30% lên tối thiểu 50% mức đóng giúp giảm thêm gánh nặng chi phí cho các gia đình, đồng thời tạo điều kiện để học sinh, sinh viên duy trì tham gia bảo hiểm y tế. Ngoài ra, người tham gia cũng có thể lựa chọn phương thức đóng linh hoạt theo 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng, phù hợp hơn với điều kiện kinh tế của từng gia đình.
Tuy nhiên, để chính sách phát huy đầy đủ ý nghĩa, việc vận động tham gia cần song hành với tuyên truyền, giúp học sinh và phụ huynh hiểu rõ quyền lợi, cách thức sử dụng bảo hiểm y tế và chủ động bảo vệ quyền lợi của mình khi cần khám, chữa bệnh.
Bà Trần Thị Minh Cầm - Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Yên Bình, tỉnh Lào Cai, cho biết: “Điều chúng tôi hướng tới không chỉ là vận động học sinh tham gia bảo hiểm y tế mà quan trọng hơn là giúp các em hiểu vì sao mình cần tham gia và khi có nhu cầu khám, chữa bệnh thì sử dụng quyền lợi như thế nào. Vì vậy, cách tuyên truyền cũng phải gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với lứa tuổi. Chúng tôi tăng cường trao đổi trực tiếp, giải đáp những vấn đề học sinh quan tâm, đồng thời hướng dẫn các em sử dụng các tiện ích số để việc tiếp cận chính sách thuận lợi hơn”.
Từ “có thẻ” đến “biết dùng thẻ” là một bước chuyển trong cách tuyên truyền bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên. Bởi giá trị của chính sách không chỉ nằm ở tỷ lệ bao phủ mà còn ở việc người tham gia có thể tiếp cận, hiểu và sử dụng đầy đủ quyền lợi khi cần thiết.
Để bảo hiểm y tế trở thành một phần quen thuộc trong đời sống học đường, công tác tuyên truyền đang được ngành bảo hiểm và các nhà trường thực hiện thường xuyên. Thông qua các buổi chào cờ, sinh hoạt lớp, họp phụ huynh và trao đổi trực tiếp, giáo viên chủ nhiệm trở thành cầu nối đưa những quy định về mức đóng, quyền lợi khám, chữa bệnh và phương thức sử dụng bảo hiểm y tế đến học sinh, phụ huynh. Với những gia đình còn khó khăn hoặc chưa hiểu đầy đủ về chính sách, việc giải thích cụ thể càng có ý nghĩa trong duy trì tham gia, quyền lợi bảo hiểm y tế cho học sinh.
Thầy giáo Lê Thanh Long - Hiệu trưởng Trường Tiểu học Kim Đồng, phường Yên Bái, tỉnh Lào Cai, thông tin thêm: “Nhà trường xác định bảo hiểm y tế học sinh không chỉ là một khoản thu đầu năm học mà trước hết là chính sách bảo vệ sức khỏe cho các em học sinh. Vì vậy, chúng tôi phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, ngành bảo hiểm để tuyên truyền, giải thích cụ thể cho phụ huynh những quyền lợi học sinh được hưởng. Với những trường hợp gia đình còn khó khăn hoặc chưa hiểu đầy đủ về chính sách, nhà trường chủ động trao đổi để phụ huynh nắm rõ và có giải pháp phù hợp, hạn chế tình trạng học sinh bị gián đoạn quyền lợi”.
Thực tế cho thấy, bảo hiểm y tế có thể chưa được phụ huynh học sinh chú ý khi các con khỏe mạnh, nhưng lại trở thành điểm tựa quan trọng khi phải khám bệnh, điều trị hoặc sử dụng các dịch vụ y tế. Khi đó, sự chia sẻ từ cộng đồng thông qua chính sách bảo hiểm y tế giúp gia đình giảm bớt gánh nặng chi phí, nhất là với những trường hợp phải điều trị dài ngày.
Trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, cách tiếp cận bảo hiểm y tế cũng đang thay đổi. Việc sử dụng căn cước công dân, VNeID và các nền tảng số để tra cứu, xác thực thông tin giúp học sinh tiếp cận quyền lợi thuận tiện hơn, đồng thời giảm sự phụ thuộc vào thẻ bảo hiểm y tế giấy.
Cùng với đó, những thay đổi trong chính sách khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế từ năm 2026 đặt ra yêu cầu tăng cường tuyên truyền để người tham gia hiểu đúng quyền lợi, nhất là trong những trường hợp tự đi khám, chữa bệnh không đúng nơi đăng ký ban đầu. Khi các quy định ngày càng cụ thể, việc “biết mình được hưởng gì, sử dụng thế nào” trở thành một phần quan trọng của công tác tuyên truyền.
Mục tiêu ngành bảo hiểm xã hội hướng tới là 100% học sinh, sinh viên tham gia bảo hiểm y tế. Để đạt mục tiêu này, công tác tuyên truyền phải được thực hiện thường xuyên, đa dạng và phù hợp với từng nhóm đối tượng.
Cùng với ngành giáo dục và các nhà trường, cơ quan Bảo hiểm xã hội sẽ tiếp tục cung cấp thông tin đầy đủ về mức đóng, quyền lợi, phương thức sử dụng bảo hiểm y tế; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số để học sinh, phụ huynh dễ dàng tiếp cận và sử dụng chính sách.
Theo số liệu thống kê, tính đến ngày 11/8/2026, toàn tỉnh có 368.336 học sinh, sinh viên tham gia bảo hiểm y tế, đạt 99,6%. Đây là tỷ lệ bao phủ cao, cho thấy bảo hiểm y tế đã trở thành một bộ phận quan trọng trong công tác chăm sóc sức khỏe học sinh, sinh viên.
Với mục tiêu hướng tới 100% học sinh, sinh viên tham gia trong năm học 2026 - 2027, nhiệm vụ đặt ra không chỉ là vận động thêm người tham gia mà còn phải duy trì tính bền vững của diện bao phủ, nhất là tại những địa bàn còn khó khăn.
Bởi vậy, cùng với chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, sự vào cuộc của ngành bảo hiểm xã hội, ngành giáo dục, nhà trường và phụ huynh có vai trò quan trọng trong việc duy trì tỷ lệ bao phủ bền vững.
Một học sinh hiểu được giá trị của tấm thẻ bảo hiểm y tế sẽ biết tự bảo vệ quyền lợi của mình. Một gia đình hiểu đúng chính sách sẽ chủ động hơn trước những rủi ro về sức khỏe. Và một nhà trường làm tốt công tác tuyên truyền sẽ góp phần hình thành cho học sinh ý thức về trách nhiệm với sức khỏe bản thân.
Mỗi tấm thẻ bảo hiểm y tế vì thế không chỉ là một căn cứ để được hưởng quyền lợi khám, chữa bệnh. Đó còn là một điểm tựa an sinh, giúp học sinh yên tâm học tập, gia đình giảm bớt nỗi lo khi rủi ro sức khỏe xảy đến và các em có thêm điều kiện để vững bước trên hành trình trưởng thành.