Đẩy mạnh chuỗi giá trị cây thuốc Việt trong y học cổ truyền

Phát triển dược liệu trong y học cổ truyền không chỉ bảo tồn nguồn gen mà còn thúc đẩy kinh tế địa phương. Khám phá chuỗi giá trị cây thuốc Việt, từ trồng trọt đến xuất khẩu.

Những vùng dược liệu chủ lực hình thành trên khắp cả nước

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền - Giám đốc Trung tâm Tài nguyên Dược liệu (Viện Dược liệu, Bộ Y tế), Việt Nam hiện có hơn 5.000 loài cây thuốc, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.
Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chương trình, chiến lược thúc đẩy phát triển dược liệu. Sau hơn 10 năm triển khai Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu Việt Nam đến năm 2030, các vùng trồng chủ lực đã hình thành trên khắp cả nước.

Tại vùng Tây Bắc, nổi bật có Đương quy, Tam thất, Actiso, Sâm Lai Châu, Bảy lá một hoa, Chè dây, Hoàng tinh, Tục đoạn, Ngũ gia bì gai, Hà thủ ô đỏ, Đảng sâm Việt Nam, Quế, Hồi, Giảo cổ lam…

Vùng Đông Bắc phát triển các cây Hà thủ ô đỏ, Đinh lăng, Củ mài, Kim tiền thảo, Bạch chỉ, Quế, Giảo cổ lam, Sâm nam núi Dành...

Đồng bằng sông Hồng tập trung Ngưu tất, Kim tiền thảo, Diệp hạ châu, Đinh lăng, Dây thìa canh, Cà gai leo, Xuyên tâm liên…

Bắc Trung Bộ có Gừng, Nghệ, Chè vằng, Hy thiêm, Thiên niên kiện, Náng, Quế…

Tây Nguyên nổi bật với Sâm Ngọc Linh, Đảng sâm Việt Nam, Ngũ vị tử, Sơn tra, Giảo cổ lam…

Trong khi đó, Đông Nam Bộ phát triển Trinh nữ hoàng cung, An xoa, Xáo tam phân – những cây thuốc bản địa có giá trị cao.

Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Việc phát triển các sản phẩm dược liệu đặc trưng vùng miền đã từng bước hình thành các chuỗi giá trị dược liệu tập trung, mang lại giá trị kinh tế lớn, tạo việc làm và đóng góp thiết thực cho công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tiêu chuẩn GACP-WHO nâng chất lượng và uy tín cây thuốc Việt

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền, việc áp dụng tiêu chuẩn GACP-WHO (Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái cây thuốc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới) là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và giá trị xuất khẩu dược liệu Việt Nam.

Các tiêu chuẩn này bao gồm kiểm soát từ giống cây, quy trình kỹ thuật, quản lý đất – nước, đến thu hái và bảo quản. Dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO có chất lượng ổn định, an toàn và đủ tiêu chuẩn làm nguyên liệu sản xuất thuốc, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới thị trường quốc tế.

143-1760599050970360587332-4678.jpg
Hoạt động đào tạo giúp gìn giữ tri thức bản địa và nâng cao kỹ năng trồng, chế biến cây thuốc cho các “ông lang, bà mế” vùng cao

Liên kết “bốn nhà” vẫn là mắt xích cần củng cố

Sau khi Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu được ban hành năm 2013, mô hình liên kết giữa “bốn nhà”: quản lý – khoa học – doanh nghiệp – người dân đã được tăng cường. Tuy nhiên, sự kết nối này vẫn chưa thật sự đồng bộ.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền cho rằng, điểm yếu nằm ở khâu sơ chế và chế biến – yếu tố quyết định chất lượng và giá thành. Dù nhiều cơ sở đã ứng dụng khoa học công nghệ, nhưng Việt Nam vẫn chưa có hệ thống chế biến dược liệu quy mô lớn, đủ sức cung ứng cho thị trường và xuất khẩu.

“Việc kết nối thông tin giữa các bên còn hạn chế. Cần xác định rõ dược liệu chủ lực của từng vùng, đồng thời làm chủ công nghệ chế biến để chủ động nguồn cung và kế hoạch sản xuất,” bà Huyền nhấn mạnh.

Chính sách và sự hỗ trợ quốc tế thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị

Những năm qua, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình và kế hoạch phát triển dược liệu, hỗ trợ về vốn, giống, thuê đất… Dược liệu được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia và triển khai ở nhiều địa phương, giúp tăng cường sự liên kết giữa 4 nhà, hình thành chuỗi giá trị bền vững, mang lại việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.
Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.

Cùng với đó, nhiều tổ chức quốc tế đã đầu tư kinh phí cho công tác bảo tồn, xây dựng mô hình trồng dược liệu, hoàn thiện công nghệ chế biến và phát triển sản phẩm. Nhờ vậy, hàng nghìn sản phẩm OCOP đặc trưng vùng miền đã được hình thành, nhiều sản phẩm dược liệu chất lượng cao có chỗ đứng vững chắc trong nước và bước đầu xuất khẩu ra nước ngoài.

Thông qua các chương trình hỗ trợ, nhiều bài thuốc và loài cây quý hiếm được bảo tồn, phát huy giá trị, góp phần khẳng định thương hiệu cây thuốc Việt trên thị trường.

Bảo tồn nguồn gen quý, gìn giữ tri thức bản địa

Phát triển chuỗi vùng trồng – sản xuất dược liệu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần quan trọng vào bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm. Việc hình thành các vùng trồng chuyên canh, trồng xen dưới tán rừng giúp phủ xanh đất trống, cải tạo đất, chống xói mòn, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.

Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.
Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền khẳng định: “Phát triển dược liệu là con đường để gìn giữ tri thức bản địa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao – nơi lưu giữ kho tàng cây thuốc quý của dân tộc.”

suckhoedoisong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Bộ Y tế yêu cầu chấn chỉnh việc cơ sở y tế tự kết nối, điều phối mô, tạng không đúng quy định

Bộ Y tế yêu cầu chấn chỉnh việc cơ sở y tế tự kết nối, điều phối mô, tạng không đúng quy định

Các cơ sở y tế được công nhận đủ điều kiện lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người phải tuân thủ quy định của pháp luật về hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác. Trung tâm Điều phối quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người có nhiệm vụ điều phối việc lấy, ghép, bảo quản, lưu giữ, vận chuyển mô, bộ phận cơ thể.

Tháo gỡ khó khăn cho "lá chắn sức khỏe cộng đồng"

Tháo gỡ khó khăn cho "lá chắn sức khỏe cộng đồng"

Là "lá chắn sức khỏe cộng đồng", sau khi thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, mạng lưới y tế cơ sở của tỉnh tiếp tục duy trì hoạt động, bảo đảm chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân. Tuy nhiên, do mới được sắp xếp, hệ thống này vẫn gặp không ít khó khăn cần sớm được tháo gỡ để các trạm y tế xã, phường thực sự phát huy vai trò là "người gác cổng" của hệ thống y tế.

Phường Âu Lâu xác định mức độ khuyết tật cho các đối tượng trên địa bàn

Phường Âu Lâu xác định mức độ khuyết tật cho các đối tượng trên địa bàn

Chiều 30/6, Hội đồng xác định mức độ khuyết tật phường Âu Lâu tổ chức họp xác định dạng tật và mức độ khuyết tật cho các đối tượng có đơn đề nghị trên địa bàn phường. Tham dự cuộc họp có các thành viên Hội đồng xác định mức độ khuyết tật phường Âu Lâu; người được xác định mức độ khuyết tật và đại diện gia đình người khuyết tật.

Bác sĩ Tô Hiền và ca cấp cứu giữa tầng mây

Bác sĩ Tô Hiền và ca cấp cứu giữa tầng mây

Chiếc máy bay đang ở độ cao hơn chục nghìn mét, giữa khoang hành khách đông kín, một người đàn ông quốc tịch Hàn Quốc bất ngờ gục xuống, mất ý thức. Không có phòng cấp cứu, không có đầy đủ thiết bị y tế như trong bệnh viện. Chỉ có những phút giây ngắn ngủi để giành giật sự sống. Trong khoảnh khắc ấy, một người phụ nữ nhanh chóng rời ghế ngồi, lao về phía bệnh nhân. Đó là bác sĩ Tô Hiền - Trưởng khoa Sản thuộc Trung tâm Sản - Nhi, Bệnh viện Đa khoa số 1 tỉnh Lào Cai.

Nhiều ca liệt dây thần kinh số 7 trong mùa nắng nóng, bác sĩ cảnh báo nguyên nhân

Nhiều ca liệt dây thần kinh số 7 trong mùa nắng nóng, bác sĩ cảnh báo nguyên nhân

Thời tiết nắng nóng xen kẽ mưa cùng thói quen sử dụng điều hòa không đúng cách đang làm gia tăng các trường hợp liệt dây thần kinh số 7 ngoại biên. Bệnh không đe dọa tính mạng nhưng có thể gây méo miệng, lệch mặt, ảnh hưởng đến sinh hoạt, giao tiếp và thẩm mỹ nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Ba trụ cột chính sách siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Ba trụ cột chính sách siết chặt quản lý an toàn thực phẩm

Sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, hoàn thiện bộ máy quản lý nhà nước theo hướng thống nhất một đầu mối và đẩy mạnh số hóa dữ liệu là ba trụ cột chính sách đang được Bộ Y tế triển khai nhằm kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm trong toàn bộ chuỗi giá trị, từ sản xuất đến tiêu dùng.

Vì sao Hà Nội oi nóng trên 50 độ C?

Vì sao Hà Nội oi nóng trên 50 độ C?

Những ngày qua, Hà Nội trải qua đợt nắng nóng kinh hoàng khi nhiệt độ thực tế ngoài trời, đặc biệt là tại các mặt đường giao thông, có lúc đã vượt ngưỡng 50 độ C.

fb yt zl tw