Đẩy mạnh chuỗi giá trị cây thuốc Việt trong y học cổ truyền

Phát triển dược liệu trong y học cổ truyền không chỉ bảo tồn nguồn gen mà còn thúc đẩy kinh tế địa phương. Khám phá chuỗi giá trị cây thuốc Việt, từ trồng trọt đến xuất khẩu.

Những vùng dược liệu chủ lực hình thành trên khắp cả nước

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền - Giám đốc Trung tâm Tài nguyên Dược liệu (Viện Dược liệu, Bộ Y tế), Việt Nam hiện có hơn 5.000 loài cây thuốc, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.
Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chương trình, chiến lược thúc đẩy phát triển dược liệu. Sau hơn 10 năm triển khai Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu Việt Nam đến năm 2030, các vùng trồng chủ lực đã hình thành trên khắp cả nước.

Tại vùng Tây Bắc, nổi bật có Đương quy, Tam thất, Actiso, Sâm Lai Châu, Bảy lá một hoa, Chè dây, Hoàng tinh, Tục đoạn, Ngũ gia bì gai, Hà thủ ô đỏ, Đảng sâm Việt Nam, Quế, Hồi, Giảo cổ lam…

Vùng Đông Bắc phát triển các cây Hà thủ ô đỏ, Đinh lăng, Củ mài, Kim tiền thảo, Bạch chỉ, Quế, Giảo cổ lam, Sâm nam núi Dành...

Đồng bằng sông Hồng tập trung Ngưu tất, Kim tiền thảo, Diệp hạ châu, Đinh lăng, Dây thìa canh, Cà gai leo, Xuyên tâm liên…

Bắc Trung Bộ có Gừng, Nghệ, Chè vằng, Hy thiêm, Thiên niên kiện, Náng, Quế…

Tây Nguyên nổi bật với Sâm Ngọc Linh, Đảng sâm Việt Nam, Ngũ vị tử, Sơn tra, Giảo cổ lam…

Trong khi đó, Đông Nam Bộ phát triển Trinh nữ hoàng cung, An xoa, Xáo tam phân – những cây thuốc bản địa có giá trị cao.

Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Việc phát triển các sản phẩm dược liệu đặc trưng vùng miền đã từng bước hình thành các chuỗi giá trị dược liệu tập trung, mang lại giá trị kinh tế lớn, tạo việc làm và đóng góp thiết thực cho công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tiêu chuẩn GACP-WHO nâng chất lượng và uy tín cây thuốc Việt

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền, việc áp dụng tiêu chuẩn GACP-WHO (Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái cây thuốc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới) là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và giá trị xuất khẩu dược liệu Việt Nam.

Các tiêu chuẩn này bao gồm kiểm soát từ giống cây, quy trình kỹ thuật, quản lý đất – nước, đến thu hái và bảo quản. Dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO có chất lượng ổn định, an toàn và đủ tiêu chuẩn làm nguyên liệu sản xuất thuốc, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới thị trường quốc tế.

143-1760599050970360587332-4678.jpg
Hoạt động đào tạo giúp gìn giữ tri thức bản địa và nâng cao kỹ năng trồng, chế biến cây thuốc cho các “ông lang, bà mế” vùng cao

Liên kết “bốn nhà” vẫn là mắt xích cần củng cố

Sau khi Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu được ban hành năm 2013, mô hình liên kết giữa “bốn nhà”: quản lý – khoa học – doanh nghiệp – người dân đã được tăng cường. Tuy nhiên, sự kết nối này vẫn chưa thật sự đồng bộ.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền cho rằng, điểm yếu nằm ở khâu sơ chế và chế biến – yếu tố quyết định chất lượng và giá thành. Dù nhiều cơ sở đã ứng dụng khoa học công nghệ, nhưng Việt Nam vẫn chưa có hệ thống chế biến dược liệu quy mô lớn, đủ sức cung ứng cho thị trường và xuất khẩu.

“Việc kết nối thông tin giữa các bên còn hạn chế. Cần xác định rõ dược liệu chủ lực của từng vùng, đồng thời làm chủ công nghệ chế biến để chủ động nguồn cung và kế hoạch sản xuất,” bà Huyền nhấn mạnh.

Chính sách và sự hỗ trợ quốc tế thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị

Những năm qua, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình và kế hoạch phát triển dược liệu, hỗ trợ về vốn, giống, thuê đất… Dược liệu được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia và triển khai ở nhiều địa phương, giúp tăng cường sự liên kết giữa 4 nhà, hình thành chuỗi giá trị bền vững, mang lại việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.
Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.

Cùng với đó, nhiều tổ chức quốc tế đã đầu tư kinh phí cho công tác bảo tồn, xây dựng mô hình trồng dược liệu, hoàn thiện công nghệ chế biến và phát triển sản phẩm. Nhờ vậy, hàng nghìn sản phẩm OCOP đặc trưng vùng miền đã được hình thành, nhiều sản phẩm dược liệu chất lượng cao có chỗ đứng vững chắc trong nước và bước đầu xuất khẩu ra nước ngoài.

Thông qua các chương trình hỗ trợ, nhiều bài thuốc và loài cây quý hiếm được bảo tồn, phát huy giá trị, góp phần khẳng định thương hiệu cây thuốc Việt trên thị trường.

Bảo tồn nguồn gen quý, gìn giữ tri thức bản địa

Phát triển chuỗi vùng trồng – sản xuất dược liệu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần quan trọng vào bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm. Việc hình thành các vùng trồng chuyên canh, trồng xen dưới tán rừng giúp phủ xanh đất trống, cải tạo đất, chống xói mòn, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.

Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.
Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền khẳng định: “Phát triển dược liệu là con đường để gìn giữ tri thức bản địa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao – nơi lưu giữ kho tàng cây thuốc quý của dân tộc.”

suckhoedoisong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Toàn văn phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm tại Bệnh viện Hữu Nghị

Nhân kỷ niệm 71 năm Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/2/1955 - 27/2/2026), Tổng Bí thư Tô Lâm đã tới thăm, chúc mừng ngành y tế cùng tập thể cán bộ, y bác sĩ và nhân viên y tế tại Bệnh viện Hữu Nghị. Báo và Phát thanh, Truyền hình Lào Cai trân trọng đăng tải toàn văn phát biểu của đồng chí Tổng Bí thư trong sự kiện ý nghĩa này.

Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế "vừa hồng, vừa chuyên"

Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế "vừa hồng, vừa chuyên"

Nhân kỷ niệm Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/02 - ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư cho Hội nghị cán bộ y tế toàn quốc (27/02/1955), mỗi chúng ta càng thêm tự hào và trân trọng những đóng góp thầm lặng mà to lớn của đội ngũ thầy thuốc đối với sự nghiệp chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân. Khắc ghi lời dạy sâu sắc của Người: “Lương y phải như từ mẫu”, những năm qua, ngành y tế tỉnh không ngừng phấn đấu xây dựng đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2: Nữ bác sĩ tận tâm với người bệnh

Ngày Thầy thuốc Việt Nam 27/2: Nữ bác sĩ tận tâm với người bệnh

Gần 30 năm gắn bó với ngành y, bác sĩ Vũ Thị Châu Loan - Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Trấn Yên (Lào Cai) - không chỉ hoàn thành tốt nhiệm vụ chuyên môn, tìm ra phương pháp điều trị phù hợp cho từng bệnh nhân, mà còn là điểm tựa tin cậy, giúp người bệnh an tâm và vững vàng hơn trong suốt quá trình điều trị.

Giữ chân bác sĩ công: Cần đột phá đãi ngộ và môi trường làm việc

Giữ chân bác sĩ công: Cần đột phá đãi ngộ và môi trường làm việc

Chính sách lương, phụ cấp ngành y đang được cải thiện nhưng thu nhập tại nhiều bệnh viện công vẫn thấp hơn khu vực tư, tạo áp lực dịch chuyển nhân lực. Để giữ chân người giỏi, cần cải cách căn cơ từ tiền lương, cơ chế tự chủ đến môi trường làm việc và bảo vệ pháp lý, thay vì chỉ trông vào các khoản phụ cấp.

Làm chủ kỹ thuật cao – dấu ấn thắp sáng niềm tin

Làm chủ kỹ thuật cao – dấu ấn thắp sáng niềm tin

Nhân Ngày Thầy thuốc Việt Nam (27/02), nhìn lại hành trình làm chủ công nghệ của Bệnh viện Lão khoa - Phục hồi chức năng tỉnh Lào Cai: robot phục hồi chức năng, oxy cao áp, từ trường xuyên sọ… mở thêm cơ hội hồi phục ngay tại địa phương, giảm chuyển tuyến, tiết kiệm chi phí và bồi đắp niềm tin.

Một gia đình - 9 người con cháu cùng chung một sứ mệnh cứu người

Một gia đình - 9 người con cháu cùng chung một sứ mệnh cứu người

Đến tổ dân phố 12, xã Yên Bình, khi hỏi thăm bà Đặng Thị Hiên, hầu như ai cũng biết. Không chỉ là một cựu nhà giáo từng gắn bó với sự nghiệp giáo dục vùng cao được nhiều người kính trọng, bà còn được biết đến là người mẹ, người bà của 9 người con cháu đang cùng chung sứ mệnh cứu người.

Thêm tiếng cười trẻ thơ

Thêm tiếng cười trẻ thơ

Mùa xuân về, núi rừng như “thức dậy” sau những ngày đông dài. Mầm non hé nụ, hoa rừng bung sắc bên nếp nhà gỗ, nhà trình tường bình yên bên sườn núi. Trong khoảnh khắc giao mùa ấy, bản làng không chỉ đón chào mùa mới mà còn đón chào những sự sống mới ra đời.

Viết tiếp kỳ tích ghép tạng Việt

Viết tiếp kỳ tích ghép tạng Việt

Sau hơn 3 thập kỷ khởi động, ngành ghép tạng Việt Nam đã vươn lên mạnh mẽ với hàng loạt ca phẫu thuật phức tạp, cứu sống hàng nghìn bệnh nhân từ "cửa tử".

Khi phép màu đến từ sự tiến bộ của y học địa phương

Khi phép màu đến từ sự tiến bộ của y học địa phương

Mường Khương từng là "vùng trũng" về tiếp cận dịch vụ y tế chuyên sâu, tuy nhiên hiện nay những bước tiến của y học địa phương đang lặng lẽ tạo nên kỳ tích. Tại Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương, các y, bác sĩ đã làm chủ kỹ thuật khai thông mạch não bằng điều trị thuốc tiêu sợi huyết - kỹ thuật loại đặc biệt đòi hỏi chuyên môn cao và sự phối hợp khẩn trương trong từng phút giây vàng.

Hơn 1.000 ca cấp cứu trong 8 ngày Tết, tai nạn do pháo nổ tự chế gia tăng

Hơn 1.000 ca cấp cứu trong 8 ngày Tết, tai nạn do pháo nổ tự chế gia tăng

Trong kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm nay (8 ngày), Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đã tiếp nhận hơn 1.000 trường hợp cấp cứu. Trung bình mỗi ngày, bệnh viện tiếp nhận khoảng 200 ca, trong đó phần lớn là tai nạn giao thông. Một trường hợp chết não đang được hội chẩn, tiến hành lấy-ghép đa tạng cứu sống nhiều bệnh nhân khác. 

Xuân của niềm tin

Xuân của niềm tin

Mùa xuân mang theo niềm hy vọng, niềm vui và những đổi thay tích cực trên khắp mọi miền đất nước. Trong nhịp chuyển mình của đất trời khi xuân về, ngành y tế Lào Cai bước vào mùa xuân của niềm tin và những khởi sắc. Mùa xuân ấy được vun đắp từ những công trình y tế khang trang, hiện đại, từ sự đầu tư bài bản cho cơ sở vật chất, trang thiết bị, với khát vọng chăm sóc sức khỏe Nhân dân ngày càng toàn diện, nhân văn hơn.

fb yt zl tw