Đẩy mạnh chuỗi giá trị cây thuốc Việt trong y học cổ truyền

Phát triển dược liệu trong y học cổ truyền không chỉ bảo tồn nguồn gen mà còn thúc đẩy kinh tế địa phương. Khám phá chuỗi giá trị cây thuốc Việt, từ trồng trọt đến xuất khẩu.

Những vùng dược liệu chủ lực hình thành trên khắp cả nước

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền - Giám đốc Trung tâm Tài nguyên Dược liệu (Viện Dược liệu, Bộ Y tế), Việt Nam hiện có hơn 5.000 loài cây thuốc, trong đó nhiều loài có giá trị kinh tế cao, đóng góp lớn cho phát triển kinh tế - xã hội.

Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.
Người dân và các ông lang, bà mế tìm hiểu kỹ thuật trồng, nhận biết cây thuốc trong rừng.

Những năm gần đây, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chương trình, chiến lược thúc đẩy phát triển dược liệu. Sau hơn 10 năm triển khai Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu Việt Nam đến năm 2030, các vùng trồng chủ lực đã hình thành trên khắp cả nước.

Tại vùng Tây Bắc, nổi bật có Đương quy, Tam thất, Actiso, Sâm Lai Châu, Bảy lá một hoa, Chè dây, Hoàng tinh, Tục đoạn, Ngũ gia bì gai, Hà thủ ô đỏ, Đảng sâm Việt Nam, Quế, Hồi, Giảo cổ lam…

Vùng Đông Bắc phát triển các cây Hà thủ ô đỏ, Đinh lăng, Củ mài, Kim tiền thảo, Bạch chỉ, Quế, Giảo cổ lam, Sâm nam núi Dành...

Đồng bằng sông Hồng tập trung Ngưu tất, Kim tiền thảo, Diệp hạ châu, Đinh lăng, Dây thìa canh, Cà gai leo, Xuyên tâm liên…

Bắc Trung Bộ có Gừng, Nghệ, Chè vằng, Hy thiêm, Thiên niên kiện, Náng, Quế…

Tây Nguyên nổi bật với Sâm Ngọc Linh, Đảng sâm Việt Nam, Ngũ vị tử, Sơn tra, Giảo cổ lam…

Trong khi đó, Đông Nam Bộ phát triển Trinh nữ hoàng cung, An xoa, Xáo tam phân – những cây thuốc bản địa có giá trị cao.

Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
Một số doanh nghiệp, hợp tác xã đã chủ động đầu tư vào khâu sản xuất từng bước đáp ứng nhu cầu trong nước và xuất khẩu.

Việc phát triển các sản phẩm dược liệu đặc trưng vùng miền đã từng bước hình thành các chuỗi giá trị dược liệu tập trung, mang lại giá trị kinh tế lớn, tạo việc làm và đóng góp thiết thực cho công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.

Tiêu chuẩn GACP-WHO nâng chất lượng và uy tín cây thuốc Việt

Theo PGS.TS Phạm Thanh Huyền, việc áp dụng tiêu chuẩn GACP-WHO (Thực hành tốt nuôi trồng và thu hái cây thuốc theo khuyến cáo của Tổ chức Y tế Thế giới) là yếu tố then chốt để nâng cao chất lượng và giá trị xuất khẩu dược liệu Việt Nam.

Các tiêu chuẩn này bao gồm kiểm soát từ giống cây, quy trình kỹ thuật, quản lý đất – nước, đến thu hái và bảo quản. Dược liệu đạt chuẩn GACP-WHO có chất lượng ổn định, an toàn và đủ tiêu chuẩn làm nguyên liệu sản xuất thuốc, không chỉ đáp ứng nhu cầu trong nước mà còn hướng tới thị trường quốc tế.

143-1760599050970360587332-4678.jpg
Hoạt động đào tạo giúp gìn giữ tri thức bản địa và nâng cao kỹ năng trồng, chế biến cây thuốc cho các “ông lang, bà mế” vùng cao

Liên kết “bốn nhà” vẫn là mắt xích cần củng cố

Sau khi Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu được ban hành năm 2013, mô hình liên kết giữa “bốn nhà”: quản lý – khoa học – doanh nghiệp – người dân đã được tăng cường. Tuy nhiên, sự kết nối này vẫn chưa thật sự đồng bộ.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền cho rằng, điểm yếu nằm ở khâu sơ chế và chế biến – yếu tố quyết định chất lượng và giá thành. Dù nhiều cơ sở đã ứng dụng khoa học công nghệ, nhưng Việt Nam vẫn chưa có hệ thống chế biến dược liệu quy mô lớn, đủ sức cung ứng cho thị trường và xuất khẩu.

“Việc kết nối thông tin giữa các bên còn hạn chế. Cần xác định rõ dược liệu chủ lực của từng vùng, đồng thời làm chủ công nghệ chế biến để chủ động nguồn cung và kế hoạch sản xuất,” bà Huyền nhấn mạnh.

Chính sách và sự hỗ trợ quốc tế thúc đẩy phát triển chuỗi giá trị

Những năm qua, Nhà nước đã ban hành nhiều nghị quyết, chương trình và kế hoạch phát triển dược liệu, hỗ trợ về vốn, giống, thuê đất… Dược liệu được đưa vào Chương trình mục tiêu quốc gia và triển khai ở nhiều địa phương, giúp tăng cường sự liên kết giữa 4 nhà, hình thành chuỗi giá trị bền vững, mang lại việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.
Mô hình trồng cây dược liệu trong nhà lưới tại Sa Pa, Lào Cai.

Cùng với đó, nhiều tổ chức quốc tế đã đầu tư kinh phí cho công tác bảo tồn, xây dựng mô hình trồng dược liệu, hoàn thiện công nghệ chế biến và phát triển sản phẩm. Nhờ vậy, hàng nghìn sản phẩm OCOP đặc trưng vùng miền đã được hình thành, nhiều sản phẩm dược liệu chất lượng cao có chỗ đứng vững chắc trong nước và bước đầu xuất khẩu ra nước ngoài.

Thông qua các chương trình hỗ trợ, nhiều bài thuốc và loài cây quý hiếm được bảo tồn, phát huy giá trị, góp phần khẳng định thương hiệu cây thuốc Việt trên thị trường.

Bảo tồn nguồn gen quý, gìn giữ tri thức bản địa

Phát triển chuỗi vùng trồng – sản xuất dược liệu không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn góp phần quan trọng vào bảo tồn đa dạng sinh học và nguồn gen quý hiếm. Việc hình thành các vùng trồng chuyên canh, trồng xen dưới tán rừng giúp phủ xanh đất trống, cải tạo đất, chống xói mòn, bảo vệ hệ sinh thái tự nhiên.

Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.
Các vùng trồng dược liệu chủ lực được hình thành trên khắp cả nước, góp phần khai thác hiệu quả tiềm năng.

PGS.TS Phạm Thanh Huyền khẳng định: “Phát triển dược liệu là con đường để gìn giữ tri thức bản địa, đồng thời tạo sinh kế bền vững cho đồng bào vùng cao – nơi lưu giữ kho tàng cây thuốc quý của dân tộc.”

suckhoedoisong.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Từ một ca hiến tạng, 4 cuộc đời được hồi sinh

Từ một ca hiến tạng, 4 cuộc đời được hồi sinh

Người đàn ông 48 tuổi không qua khỏi sau tai nạn giao thông nhưng đã để lại món quà vô giá cho y học. Trái tim cùng lá gan được chia ghép cho nhiều bệnh nhân nặng tại Hà Nội và Huế, mở ra cơ hội sống cho những người đang ở ranh giới sinh tử.

Nhịp sống giữa ngày nắng gắt

Nhịp sống giữa ngày nắng gắt

Nắng nóng kéo dài trong những ngày qua đang ảnh hưởng lớn đến đời sống và sinh hoạt của người dân tại nhiều địa phương trong tỉnh. Ngay từ sáng sớm, nền nhiệt đã tăng cao khiến không khí ngoài trời trở nên oi bức, ngột ngạt. Đặc biệt, những lao động phải làm việc ngoài trời đang phải đối mặt với nhiều khó khăn, vất vả dưới cái nắng gay gắt của mùa hè.

Thay đổi nếp nghĩ để xây dựng hệ sinh thái thực phẩm an toàn

Thay đổi nếp nghĩ để xây dựng hệ sinh thái thực phẩm an toàn

Không dừng lại ở những con số xử phạt hay những đợt ra quân rầm rộ, công tác đảm bảo an toàn thực phẩm tại Lào Cai đang hướng đến mục tiêu từ “siết chặt” kỷ cương đến việc thay đổi nếp nghĩ, cách làm của mỗi người dân, từng bước xây dựng một hệ sinh thái thực phẩm an toàn, bền vững.

Tỉ lệ tử vong do Ebola có thể lên tới 90%

Tỉ lệ tử vong do Ebola có thể lên tới 90%

Bộ Y tế vừa ban hành tài liệu chuyên môn Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh do virus Ebola. So với bản hướng dẫn được ban hành năm 2014, phiên bản này có một số sự thay đổi về tác nhân gây bệnh (bổ sung 6 chủng), phương pháp xét nghiệm, tiêu chuẩn chẩn đoán ca nghi ngờ, các phương pháp điều trị…

Tích hợp AI điều trị ung thư

Tích hợp AI điều trị ung thư

Trên cơ sở những kết quả bước đầu, thời gian tới, nhóm nghiên cứu định hướng mở rộng ứng dụng mô hình CADD sang các nhóm hợp chất tự nhiên khác, đồng thời đa dạng hóa các đích điều trị, góp phần nâng cao hiệu quả nghiên cứu và phát triển thuốc.

Nữ kỹ sư xét nghiệm và hành trình thầm lặng nơi tuyến đầu dự phòng Lào Cai

Nữ kỹ sư xét nghiệm và hành trình thầm lặng nơi tuyến đầu dự phòng Lào Cai

Gần 20 năm gắn bó với ngành y tế dự phòng, kỹ sư Chuyên khoa I Đoàn Thị Hồng Hạnh - Phó Trưởng Khoa Xét nghiệm, Chẩn đoán hình ảnh và Thăm dò chức năng, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lào Cai luôn lặng thầm cống hiến bằng trách nhiệm, niềm đam mê và tinh thần đổi mới sáng tạo, góp phần nâng cao chất lượng xét nghiệm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Vắc xin HPV lần đầu tiên được đưa vào tiêm chủng bắt buộc

Vắc xin HPV lần đầu tiên được đưa vào tiêm chủng bắt buộc

Theo quy định mới, bệnh do virus HPV (Human Papilloma Virus) ở người được đưa vào danh mục tiêm chủng bắt buộc thông qua Chương trình tiêm chủng mở rộng. Đây được xem là bước thay đổi quan trọng trong chiến lược dự phòng các bệnh liên quan đến HPV, đặc biệt là ung thư cổ tử cung và một số bệnh lí nguy hiểm khác.

WHO cảnh báo Ebola toàn cầu, Việt Nam chủ động ứng phó

WHO cảnh báo Ebola toàn cầu, Việt Nam chủ động ứng phó

Dịch bệnh do virus Ebola đang diễn biến phức tạp tại một số quốc gia châu Phi khiến Tổ chức Y tế thế giới (WHO) phát đi cảnh báo y tế công cộng khẩn cấp gây quan ngại quốc tế. Trước tình hình đó, sáng 22/5, Bộ Y tế đã tổ chức cuộc họp trực tuyến toàn quốc về công tác giám sát, phòng chống bệnh do virus Ebola với sự tham gia của hàng trăm điểm cầu trên cả nước.

fb yt zl tw