Làng Dọc xưa có tên cổ là Bản Guộc hay Bản Lọc, theo tiếng Tày có nghĩa là bản rừng rậm. Đình làng Dọc được xây dựng từ đầu thế kỷ XIX, vào đời vua Khải Định triều Nguyễn và được vua ban sắc phong. Ngôi đình không chỉ thờ thần linh, Thành hoàng làng mà còn thờ ông tổ họ Phạm cùng 6 dòng họ khác - những bậc tiền nhân có công khai khẩn, lập làng từ thế kỷ XVIII.
Chính vì vậy, lễ hội đình làng Dọc mang đậm màu sắc tâm linh, đồng thời chứa đựng những giá trị văn hóa, lịch sử sâu sắc, góp phần khơi dậy tinh thần đoàn kết, gắn bó cộng đồng và tri ân tổ tiên, ông cha đã gây dựng nên mảnh đất này.
Lễ hội được tổ chức đều đặn hai kỳ mỗi năm. Kỳ thứ nhất diễn ra vào tháng Giêng âm lịch, trong hai ngày mùng 3 và mùng 4, gọi là Lễ Hạ điền. Kỳ thứ hai được tổ chức vào ngày 13 và 14 tháng Bảy âm lịch, còn gọi là Lễ hội cầu Thần Nông.
Phần lễ được tổ chức trang nghiêm, linh thiêng với sự kết hợp hài hòa giữa nghi thức tế lễ truyền thống của người Kinh và những điệu múa xòe then đặc trưng của dân tộc Tày.
Trong nghi thức cúng Thành hoàng, tổ tiên và các bậc tiền nhân, người dân thành kính dâng lời cảm tạ, cầu mong thần linh phù hộ cho mùa màng tươi tốt, cuộc sống sung túc, đủ đầy quanh năm.
Phần hội diễn ra sôi nổi với các hoạt động múa hát theo nghi lễ truyền thống, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, đoàn kết trong cộng đồng. Trải qua bao thăng trầm của lịch sử, lễ hội đình làng Dọc đã trở thành nét đẹp văn hóa không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân địa phương.
Bà Hà Thị Nga, thôn Bản Phạ, xã Việt Hồng chia sẻ: “Đầu năm, tôi đi lễ hội đình làng Dọc để cầu cho gia đình cả năm luôn khỏe mạnh, cuộc sống sung túc, an lành và hạnh phúc".
Theo đồng chí Hoàng Mạnh Hà - Bí thư Đảng ủy xã Việt Hồng, lễ hội đình làng Dọc giữ vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, tín ngưỡng của người dân. Lễ hội không chỉ góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc mà còn giáo dục truyền thống yêu nước, lòng tự hào quê hương cho thế hệ trẻ; đồng thời quảng bá hình ảnh xã Việt Hồng - vùng đất nằm trong quần thể Di tích lịch sử quốc gia Chiến khu Vần đến du khách gần xa.
Qua thời gian, Lễ hội đình Làng Dọc không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng dân gian mà còn trở thành điểm tựa tinh thần của cộng đồng, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa của 2 dân tộc Kinh - Tày, bồi đắp truyền thống “uống nước nhớ nguồn”, hun đúc tinh thần đoàn kết và niềm tự hào về quê hương Việt Hồng - vùng đất giàu truyền thống cách mạng trong quần thể Di tích lịch sử quốc gia Chiến khu Vần.
