Giờ đây, công nghệ số đã trở thành nền tảng kết nối xuyên suốt từ tỉnh đến cơ sở, hiện diện trong mọi quy trình xử lý công việc, dịch vụ công và tương tác với người dân, doanh nghiệp, góp phần nâng cao chất lượng quản trị, tăng tính công khai, minh bạch và xây dựng nền hành chính hiện đại, lấy người dân làm trung tâm phục vụ.
Ngày 01/7/2025 đánh dấu bước chuyển có ý nghĩa lịch sử khi Lào Cai chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Sau sắp xếp, cơ bản các xã có quy mô dân số tăng, địa bàn mở rộng, khối lượng hồ sơ hành chính lớn hơn. Nếu vận hành theo cách truyền thống, dễ phát sinh độ trễ, quá tải và thiếu đồng bộ trong chỉ đạo, điều hành.
Trong bối cảnh đó, chuyển đổi số trở thành giải pháp quan trọng. Dữ liệu thay giấy tờ, nền tảng số rút ngắn khoảng cách, quy trình điện tử thay thủ công, tạo kết nối thông suốt giữa các cấp chính quyền và người dân, bảo đảm bộ máy vận hành ổn định ngay từ đầu.
Là một trong những địa phương có quy mô dân số tăng mạnh sau hợp nhất, xã Xuân Quang từng đối mặt với áp lực lớn khi lượng hồ sơ hành chính tăng đột biến. Điều khó khăn nhất không chỉ là số lượng công việc mà còn là việc thay đổi phương thức làm việc.
Đồng chí Nguyễn Quang Ngọc - Chủ tịch UBND xã Xuân Quang cho biết: “Ngay từ đầu, chúng tôi xác định không để thủ tục hành chính trở thành “điểm nghẽn” ảnh hưởng đến niềm tin của người dân. chuyển đổi số được lựa chọn là giải pháp trọng tâm bảo đảm bộ máy mới vận hành thông suốt, minh bạch, hiệu quả. Địa phương đẩy mạnh phong trào “Bình dân học vụ số”, thành lập 3 mô hình “Thôn thông minh” và 45 tổ công nghệ số cộng đồng để hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến”.
Nhờ đó, toàn bộ quy trình xử lý công việc được số hóa. Đến nay, 100% văn bản trao đổi được ký số, 100% hồ sơ thủ tục hành chính tiếp nhận và giải quyết trên môi trường điện tử, giải quyết đúng và trước hạn đạt trên 99,2%, 100% thủ tục có nghĩa vụ tài chính được thanh toán trực tuyến, mức độ hài lòng của người dân đạt trên 99%. Điều đó không chỉ cho thấy sự thuận tiện trong giải quyết thủ tục hành chính, mà còn minh chứng khoảng cách giữa chính quyền và người dân đang dần được rút ngắn bằng dữ liệu và công nghệ.
Nếu Xuân Quang cho thấy chuyển đổi số giúp bộ máy vận hành ổn định thì ở Yên Bình, công nghệ đang làm thay đổi cách chính quyền phục vụ người dân. Bên cạnh mô hình “Thứ Bảy cùng dân” và các điểm hỗ trợ dịch vụ công tại thôn, địa phương đã đưa vào vận hành Cabin AI giúp người dân tra cứu thông tin, được hướng dẫn và nộp hồ sơ trực tuyến. Sau thời gian hoạt động, mô hình hỗ trợ trên 1.000 lượt người dân, giảm tải cho bộ phận một cửa và nâng cao chất lượng phục vụ.
Bà Phạm Thị Thu Hằng - Giám đốc Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Yên Bình cho biết: “Sau hợp nhất, khối lượng công việc tăng nhưng yêu cầu phục vụ phải nhanh và hiệu quả hơn. Thay vì chờ người dân thích ứng, chúng tôi chủ động đưa công nghệ đến gần dân. Khi được hướng dẫn trực tiếp, người dân tiếp cận nhanh hơn, tự tin hơn trong sử dụng dịch vụ công trực tuyến”.
Từ các mô hình điểm, chuyển đổi số lan tỏa rộng khắp với mạng lưới tổ công nghệ số cộng đồng, nhóm Zalo thôn bản, fanpage chính quyền số. Người dân từng bước tiếp cận thanh toán không dùng tiền mặt, định danh điện tử, thương mại điện tử. Khoảng cách giữa chính quyền và Nhân dân được rút ngắn bằng dữ liệu, công nghệ và tinh thần phục vụ.
Ông Trần Trọng Thông ở thôn Miếu Hạ, xã Yên Bình chia sẻ: “Trước đây mỗi lần làm thủ tục hành chính, tôi phải đi lại nhiều lần, có khi mất cả ngày. Bây giờ được cán bộ hướng dẫn nộp hồ sơ trên điện thoại, ở nhà vẫn làm được, vài hôm là có kết quả. Tôi thấy rất thuận tiện và đỡ vất vả hơn nhiều”.
Ở quy mô toàn tỉnh, sau một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số đã cho thấy vai trò rõ nét.
Từ tháng 7/2025 đến nay, toàn tỉnh tiếp nhận hơn 650.000 hồ sơ thủ tục hành chính, giải quyết đúng và trước hạn đạt 98,5%. 2 trung tâm phục vụ hành chính công cấp tỉnh và 99 trung tâm cấp xã vận hành ổn định, hình thành mạng lưới kết nối thống nhất giữa chính quyền với người dân, doanh nghiệp.
Việc thực hiện thủ tục hành chính không còn phụ thuộc địa giới, người dân có thể nộp hồ sơ trực tuyến hoặc tại bất kỳ trung tâm nào. Nhờ đó, năm 2025, Lào Cai xếp thứ 13/34 tỉnh, thành phố về chất lượng phục vụ, trong đó mức độ hài lòng đứng đầu cả nước.
Không chỉ trong quản trị, chuyển đổi số còn trở thành động lực phát triển kinh tế. Năm 2025, kinh tế số đạt 9,46% GRDP; hạ tầng số được mở rộng với 99% thôn, bản có 4G, 578 trạm 5G, phủ sóng 55% dân số.
Toàn tỉnh cấp 23.472 chứng thư số công vụ, 100% cơ quan sử dụng chữ ký số. Nhiều mô hình kinh tế số phát huy hiệu quả như “Thôn số - Kinh tế số nông sản”, “Chợ 4.0”.
Trong nông nghiệp, hơn 2,4 triệu thửa đất được số hóa; ngành y tế triển khai bệnh án điện tử; ngành giáo dục dùng học bạ số, nhiều nơi ứng dụng AI. Phong trào “Bình dân học vụ số” lan tỏa mạnh với 2.880 tổ công nghệ số cộng đồng, trở thành lực lượng đưa kỹ năng số đến từng hộ dân, thôn, bản.
Những kết quả đạt được càng có ý nghĩa khi đặt trong bối cảnh tỉnh đồng thời triển khai các nhiệm vụ lớn, có tính bước ngoặt đối với tổ chức bộ máy và phương thức vận hành. Đây không chỉ là dấu mốc về tổ chức, mà còn là minh chứng rõ nét cho hiệu quả của chuyển đổi số trong nâng cao năng lực quản trị, điều hành và chất lượng phục vụ Nhân dân.
Bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình triển khai vẫn còn không ít khó khăn, thách thức. Sau sắp xếp đơn vị hành chính, nhiều xã vùng cao có địa bàn rộng, hạ tầng viễn thông chưa đồng bộ, vẫn còn tình trạng “lõm sóng”, chưa có điện lưới quốc gia.
Cùng với đó, nguồn nhân lực công nghệ thông tin ở cơ sở còn hạn chế, kỹ năng số của số ít cán bộ và người dân cần tiếp tục được nâng cao. Yêu cầu tích hợp, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành ngày càng lớn, đòi hỏi tiếp tục đầu tư hạ tầng, chuẩn hóa dữ liệu và hoàn thiện các nền tảng dùng chung.
Dù vậy, sau một năm vận hành, chuyển đổi số đã khẳng định vai trò nền tảng trong tổ chức và vận hành chính quyền địa phương hai cấp, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị và phục vụ Nhân dân.
Ông Trần Ngọc Luận - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh, thành viên Ban Chỉ đạo phát triển khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh khẳng định: Sau một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, thực tiễn cho thấy nơi nào chuyển đổi số được thực hiện đồng bộ, nơi đó bộ máy vận hành thông suốt, hiệu lực quản trị được nâng lên, người dân được phục vụ tốt hơn. Chuyển đổi số đã trở thành hạ tầng của quản trị hiện đại, giúp chính quyền địa phương hai cấp hoạt động tinh gọn, hiệu quả. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện thể chế, hạ tầng, dữ liệu và nền tảng số, đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng chính quyền số lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả phục vụ làm mục tiêu.
Một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp tiếp tục khẳng định vai trò của CĐS như một trụ cột của nền hành chính hiện đại ở Lào Cai. Vừa đổi mới phương thức quản lý, điều hành, CĐS còn thúc đẩy tư duy quản trị mới, lấy dữ liệu làm nền tảng, người dân làm trung tâm và hiệu quả phục vụ làm thước đo, góp phần xây dựng chính quyền số, nền hành chính hiện đại, hướng tới phát triển nhanh và bền vững.
