Lý Văn Huân, sinh năm 1992 tại xã Vũ Linh, huyện Yên Bình, tỉnh Yên Bái. Ngay từ nhỏ, Huân đã lớn lên trong những làn điệu dân ca. Huân say sưa mỗi khi nghe bố thổi sáo, nghe mẹ hát dân ca. Những buổi chiều chăn trâu cắt cỏ, Huân được bố hướng dẫn từng bước đầu tiên từ cầm sáo, lấy hơi cho đến thổi hoàn chỉnh bài sáo của người Tày.
Khi còn học phổ thông, Huân là “cây văn nghệ”, thường xuyên tham gia biểu diễn trong các chương trình của trường, của xã. Huân luôn ấp ủ ước mơ theo đuổi con đường nghệ thuật chuyên nghiệp. Được sự ủng hộ của gia đình, năm 2010, Huân thi đỗ Trường Cao đẳng Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Yên Bái, chuyên ngành sáo, sau đó học thêm đàn bầu.
Giữa nhịp sống hiện đại với bao điều mới mẻ, sôi động thu hút giới trẻ, Huân lại quyết định gắn bó với nhạc cụ dân tộc. “Tôi hạnh phúc khi được sống với niềm đam mê của mình. Tôi mong nhiều bạn trẻ yêu thích sáo trúc nói riêng, nhạc cụ truyền thống nói chung, góp phần gìn giữ, phát triển bản sắc văn hóa dân tộc” - Huân tâm sự.
Tốt nghiệp, mang theo nhiệt huyết của tuổi trẻ và tình yêu nghệ thuật, anh được vào công tác tại Đội ca nhạc, Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh Lào Cai.
Những chuyến diễn lưu động tại các bản làng vùng cao, anh thêm yêu mảnh đất giàu bản sắc dân tộc này. “Tôi không thể quên những chuyến “lưu diễn” kéo dài, được sống với đồng bào dân tộc Mông, Dao, Hà Nhì… hoặc những buổi biểu diễn phục vụ các chiến sĩ biên phòng trong cái lạnh thấu xương vùng biên ải. Nhiều chuyến đi, đường đèo dốc phải dùng dây rừng để kéo xe, đi bộ bê từng chiếc loa, âm ly để đến nơi biểu diễn.
Nhưng mọi mệt mỏi đều tan biến khi âm nhạc cất lên, phía dưới là ánh mắt hân hoan chào đón cùng những tràng pháo tay rộn vang của người dân dành cho đoàn. Những lúc đó, tôi chỉ có một suy nghĩ rằng phải cống hiến hết mình với nghề để phục vụ Nhân dân” - anh Huân nhớ lại.
Thời gian qua, Huân thường xuyên tham gia các đoàn công tác của địa phương sang Côn Minh, Hà Khẩu, Mông Tự… (Trung Quốc) để biểu diễn đàn bầu - loại nhạc cụ Huân được đào tạo bài bản trong trường đại học. Đặc biệt, tại cuộc thi “Độc tấu và hoà tấu nhạc cụ dân tộc toàn quốc” tại thành phố Nha Trang, tỉnh Khánh Hoà (tháng 6 năm 2023) do Bộ văn hoá, thể thao và Du lịch tổ chức; với tiết mục hoà tấu “Chủn Pláo” (Đuổi hạn) dựa trên làn điệu dân ca dân tộc Dao do Huân và các diễn viên, nhạc công Đoàn Nghệ thuật dân tộc Lào Cai biểu diễn đã xuất sắc đạt giải Nhì.
Mỗi chuyến lưu diễn còn mang lại cho anh thêm nhiều chất liệu để đưa vào sáng tác ca khúc, hòa âm, phối khí mang âm hưởng, sắc màu của địa phương.
Dù mới thử sức lĩnh vực sáng tác nhưng anh Huân đã có một số ca khúc được ghi nhận, biểu dương như: Bát Xát vùng trời thơ (đoạt giải Chuyên đề cuộc vận động sáng tác ca khúc về Bát Xát năm 2021); Công an Lào Cai những trái tim tự hào (đoạt giải Khuyến khích cuộc vận động sáng tác tác phẩm văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh, âm nhạc với chủ đề Người chiến sĩ công an Lào Cai vì bình yên cuộc sống, vì Nhân dân phục vụ); Sắc xuân, Vó ngựa cao nguyên trắng, Hương cốm tình yêu…
Thành thạo 4 loại nhạc cụ (sáo, đàn bầu, đàn môi và ghi ta) cộng với vẻ ngoài điển trai, cách nói chuyện trẻ trung, linh hoạt, thông minh, anh Huân được tin tưởng giao làm MC của Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh tại các sự kiện văn hóa, chính trị.
Với cương vị Phó Bí thư Chi đoàn Thanh niên Đoàn Nghệ thuật dân tộc, anh Huân luôn tích cực tham gia các hoạt động đoàn và phong trào thanh niên do Đoàn cơ sở Sở Văn hóa - Thể thao và Đoàn khối Cơ quan - Doanh nghiệp tỉnh tổ chức. Năm 2023, chàng nhạc công đa tài Lý Văn Huân là một trong những gương mặt trẻ tiêu biểu của tỉnh Lào Cai được Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc tặng Bằng khen tại Lễ tuyên dương học sinh, sinh viên, thanh niên dân tộc thiểu số xuất sắc, tiêu biểu.
