Thực hiện chương trình mục tiêu quốc gia phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi:

Cát cánh - cây dược liệu có giá trị kinh tế cao tại Tây Bắc

Cây cát cánh nằm trong danh mục 100 dược liệu có giá trị y tế và kinh tế cao để tập trung phát triển giai đoạn 2020-2030 do Bộ Y tế ban hành, là cơ sở cho các địa phương, doanh nghiệp, đơn vị lựa chọn loài, nhóm loài phù hợp để phát triển dược liệu.

Với điều kiện tự nhiên, thổ nhưỡng khí hậu, Tây Bắc là vùng có lợi thế phù hợp phát triển các vùng trồng dược liệu. Hiện có khoảng 1.500 cây dược liệu quý.

Do dịch Covid-19 kéo dài suốt 2 năm, việc chủ động nguồn nguyên liệu trong nước nhằm phục vụ, chăm sóc sức khỏe cộng đồng là điều được các cấp, các ngành quan tâm.

Tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, vùng trồng dược liệu cây cát cánh có diện tích lên tới gần 100ha, mang lại thu nhập gấp nhiều lần so với cây ngô trước đây. Vì vậy, bà con đã hưởng ứng trồng loại cây này.

Tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, vùng trồng dược liệu cây cát cánh có diện tích lên tới gần 100ha.
Tại huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai, vùng trồng dược liệu cây cát cánh có diện tích lên tới gần 100 ha.

Bà Nguyễn Thị Huê, Giám đốc Trung tâm dịch vụ nông nghiệp huyện Bắc Hà, tỉnh Lào Cai chia sẻ, cao nguyên từng là nông trường trồng dược liệu những năm 1970-1980. Nhưng sau thời bao cấp, không có nguồn bao tiêu, không có “cửa” phát triển, diện tích dược liệu thu hẹp dần.

Năm 2013, Chính phủ ban hành Quy hoạch tổng thể phát triển dược liệu tới 2020 định hướng 2030, tạo những chính sách riêng cho cây dược liệu. Trong 8 vùng quy hoạch trồng dược liệu có thế mạnh, phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu, sinh thái đáp ứng nhu cầu thị trường, vùng núi trung bình có khí hậu á nhiệt đới, Bắc Hà được quy hoạch để phát triển 12 loài dược liệu bản địa và nhập nội.

Trong dự án phát triển dược liệu giai đoạn 2014-2020, Bắc Hà định hướng tập trung trồng atiso và đương quy, sau đó mở rộng diện tích bạch truật, xuyên khung... để hình thành làng nghề mới về trồng, chăm sóc và sơ chế dược liệu.

Dự án đặt mục tiêu năm 2020 hình thành được vùng nguyên liệu ổn định, diện tích 84ha cho sáu loại cây tại năm xã vùng cao.

Và cát cánh chưa từng nằm trong danh mục cây chủ lực, nên chỉ được trồng thử nghiệm với diện tích rất nhỏ khi chưa có doanh nghiệp bao tiêu sản phẩm. Những cuộc tiếp xúc, thương thuyết với các công ty dược để tìm đầu ra cho dược liệu khiến lãnh đạo Bắc Hà khi ấy rất đau đầu.

Theo bà Chu Thị Dương, Phó chủ tịch UBND huyện Bắc Hà, doanh nghiệp không mua hoặc mua cát cánh với giá rất thấp. Không có đầu ra, huyện cũng không dám “liều” mở rộng diện tích.

Nút thắt được tháo gỡ khi lãnh đạo Nam Dược và huyện Bắc Hà đặt bút ký hợp đồng đầu tiên về bao tiêu cát cánh. Điều kiện tiên quyết: sản lượng bao nhiêu công ty thu mua bấy nhiêu. Bà con có đầu ra, ngược lại Nam Dược có nơi cung cấp nguyên liệu.

Tuy nhiên, việc thay đổi tập tục canh tác rất khó. Trong khi cát cánh là loài cây mới, trồng theo tiêu chuẩn GACP-WHO (thực hành tốt nuôi trồng và thu hái theo khuyến cáo của WHO).

Cát cánh - cây dược liệu có giá trị kinh tế cao tại Tây Bắc ảnh 1
Vùng trồng đạt tiêu chuẩn GACP-WHO (thực hành tốt nuôi trồng và thu hái theo khuyến cáo của WHO).

Từ lúc gieo hạt xuống tới khi thu hoạch, nhà nông phải tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc, tiêu chuẩn kỹ thuật, như không dùng thuốc trừ sâu, chất kích thích hay can thiệp hóa học… để bảo đảm chất lượng, hiệu quả của nguồn dược liệu. Đây cũng là thách thức đối với các cán bộ khuyến nông huyện.

Tuy nhiên, sau thời gian vận động bà con chuyển đổi mô hình canh tác, diện tích cát cánh ở Bắc Hà đã nhân lên gấp mười lần, từ 12ha đầu tiên năm 2016 lên 120ha vào năm 2020, trở thành vùng trồng lớn nhất nước. Mỗi ha cát cánh thu hoạch khoảng một tấn củ tươi, cho giá trị 100-120 triệu đồng, đời sống của bà con được cải thiện rõ rệt.

Hiệu quả kinh tế được chứng minh, cán bộ khuyến nông huyện Bắc Hà rút dần sự hiện diện trên ruộng đồng. Huyện cũng giảm các chính sách bao cấp, để bà con tự đầu tư, mua màng che phủ, chọn hạt giống cho mùa sau. Phía huyện chỉ còn đảm nhiệm phần ký kết hợp đồng với các công ty giúp bà con bao tiêu sản phẩm hằng năm.

Nông dân thấy lợi, muốn mở rộng diện tích trồng, nhưng Bắc Hà định hướng không sản xuất ồ ạt mà theo đơn đặt hàng hằng năm của các doanh nghiệp dược. Có thể nói, cây cát cánh từ chỗ phải nhập khẩu thì nay đã được trồng trong nước với chất lượng quốc tế quy định.

Tiến sĩ Hoàng Minh Châu, Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Nam Dược cho biết, trước năm 2016, khoảng 90% dược liệu cát cánh phải nhập khẩu từ Trung Quốc. Song có hai điều mà ông lo ngại là xuất xứ vùng trồng và hàm lượng hoạt chất.

Và tự chủ nguồn nguyên liệu là tầm nhìn chiến lược, đặc biệt là với cây cát cánh. Ông Châu cho biết Nam Dược luôn chú trọng quản lý được chất lượng, hàm lượng dược chất trong cây dược liệu, cùng với đó là quy trình trồng trọt theo quy chuẩn GACP-WHO, đem lại nguồn nguyên liệu sạch, uy tín, chất lượng.

Năm 2021, công ty dẫn một số doanh nghiệp trong ngành cùng lên Lào Cai khảo sát thêm địa điểm trồng cho các loại nguyên liệu chủ lực. Xây dựng vùng nguyên liệu để chủ động trong sản xuất đang mở ra hướng đi cho các công ty dược.

Cùng với sự chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ bà con canh tác, cây dược liệu cát cánh phát triển tốt, mang lại giá trị kinh tế cao cho người dân. Dược liệu này dần trở thành một chỉ dẫn địa lý, giúp bà con thay đổi cuộc sống, phát triển du lịch.

Ngược lại, doanh nghiệp không phải nhập khẩu, yên tâm về nguồn gốc lẫn chất lượng nguyên liệu. Như vậy, hình thành các vùng trồng trong nước để giảm dần mức độ phụ thuộc vào thị trường nguyên liệu Trung Quốc là một hướng đi đúng đắn.

Báo Nhân Dân

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Rộn ràng chợ phiên Sín Chéng

Si Ma Cai - vùng đất nơi thượng nguồn sông Chảy là nơi nổi tiếng với những phiên chợ đông vui như chợ Cán Cấu, chợ Si Ma Cai, chợ Sín Chéng. Trong đó, chợ phiên Sín Chéng là chợ phiên xa nhất, đến nay vẫn giữ được nét văn hóa mộc mạc, nguyên sơ, rực rỡ sắc màu của phiên chợ vùng cao Tây Bắc.

Bát Xát: Đối thoại thẳng thắn, tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án trọng điểm

Bát Xát: Đối thoại thẳng thắn, tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng tại dự án trọng điểm

Chiều 21/1, UBND xã Bát Xát đã chủ trì buổi đối thoại với 2 hộ gia đình ông Trần Văn Thìn và ông Lý Văn Pìn (thôn Bản Vai) nhằm tháo gỡ khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng dự án San gạt mặt bằng và hạ tầng kỹ thuật Khu Bản Qua. Đây là dự án hạ tầng quan trọng, phục vụ xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Lào Cai bứt phá từ ngoại giao kinh tế

Lào Cai bứt phá từ ngoại giao kinh tế

Năm 2025, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ, toàn diện và ngày càng đi vào chiều sâu các hoạt động đối ngoại trên cả ba trụ cột: đối ngoại Đảng, ngoại giao chính quyền và đối ngoại Nhân dân. Công tác đối ngoại không chỉ góp phần mở rộng quan hệ, nâng cao hình ảnh địa phương, mà còn được gắn chặt với nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế - xã hội; trong đó, ngoại giao kinh tế nổi lên như trụ cột chiến lược, có tính dẫn dắt và lan tỏa.

Gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng

Gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng

Đất đai không chỉ là tài nguyên quan trọng mà còn là động lực then chốt thúc đẩy phát triển hạ tầng, kinh tế - xã hội và thu hút đầu tư. Thời gian qua, tỉnh Lào Cai đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ “nút thắt” về đất đai, tạo môi trường đầu tư thông thoáng. Một trong những cam kết nổi bật là cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho nhà đầu tư trong vòng 24 giờ sau khi hoàn tất nghĩa vụ tài chính, tạo tiền đề thuận lợi để các dự án sớm được triển khai.

Tết ấm no nhờ phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”

Tết ấm no nhờ phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau”

Thời gian qua, phong trào “Lào Cai chung tay vì người nghèo - không để ai bị bỏ lại phía sau” đã trở thành nhịp cầu nối yêu thương, mang ấm no đến với những gia đình khó khăn. Từ những phần quà ý nghĩa, những ngôi nhà mới kiên cố đến hỗ trợ sinh kế bền vững, phong trào đã và đang giúp hàng nghìn hộ dân chuẩn bị đón Tết cổ truyền đủ đầy, ấm áp.

Trung tâm thương mại đảm bảo nguồn hàng phục vụ Tết

Trung tâm thương mại đảm bảo nguồn hàng phục vụ Tết

Tết Nguyên đán đang đến gần, nhu cầu mua sắm của người dân tăng cao. Để bảo đảm nguồn cung hàng hóa phục vụ Tết, các trung tâm thương mại trên địa bàn đã chủ động chuẩn bị lượng hàng lớn, đa dạng chủng loại; đồng thời triển khai các chương trình bình ổn giá, khuyến mại nhằm đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Doanh nghiệp Lào Cai hướng về Đại hội XIV: Kỳ vọng những quyết sách đột phá

Doanh nghiệp Lào Cai hướng về Đại hội XIV: Kỳ vọng những quyết sách đột phá

Trong không khí thi đua sôi nổi của cả nước hướng về Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, cộng đồng doanh nghiệp Lào Cai đang nỗ lực tăng tốc sản xuất, kinh doanh, phấn đấu hoàn thành mục tiêu năm, đồng thời gửi gắm niềm tin, kỳ vọng vào những quyết sách mang tầm chiến lược, mở ra giai đoạn phát triển mới.

Bộ Tài chính chủ trì rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý về đầu tư công và quản lý nợ công

Bộ Tài chính chủ trì rà soát, hoàn thiện hành lang pháp lý về đầu tư công và quản lý nợ công

Văn phòng Chính phủ vừa ban hành thông báo Kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Bùi Thanh Sơn tại cuộc họp trực tiếp và trực tuyến về tổng kết công tác năm 2025 và phương hướng, nhiệm vụ năm 2026 của Ban Chỉ đạo Quốc gia về ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài với các đối tác phát triển.

Khơi dòng chảy vốn cho kinh tế tư nhân

Khơi dòng chảy vốn cho kinh tế tư nhân

Ngành ngân hàng với vai trò là “huyết mạch” của nền kinh tế thời gian qua đã đưa ra nhiều cơ chế, chính sách, nhất là về tín dụng, lãi suất… trở thành nguồn vốn chủ lực giúp doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh mở rộng quy mô, đầu tư sản xuất, gia tăng sức cạnh tranh, phát triển kinh tế tư nhân.

Bộ Tài chính công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa

Bộ Tài chính công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa

Nhằm triển khai thực hiện Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC ngày 20/1/2026, công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.

fb yt zl tw