Theo bác sĩ Hóa, mạng lưới y tế cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong chăm sóc sức khỏe ban đầu cho Nhân dân, đặc biệt là công tác phòng chống dịch bệnh, khám, chữa bệnh, sơ, cấp cứu cho người bệnh khi bị chấn thương, mắc các bệnh thông thường… trong đó, đội ngũ bác sĩ ở cơ sở đóng vai trò then chốt nhất.
Về mặt lý thuyết, mỗi trạm y tế có 3 bác sĩ sẽ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh và duy trì hoạt động của một trạm y tế.
Tuy nhiên, thực tế tại Lào Cai, sau quá trình sắp xếp đơn vị hành chính, có xã quản lý 3 - 5 trạm y tế. Nếu giữ nguyên số lượng trạm như hiện nay và áp dụng chỉ tiêu “mỗi trạm y tế có ít nhất 3 bác sĩ”, thì số lượng bác sĩ cần bổ sung sẽ rất lớn, gây áp lực về biên chế, ngân sách và nguồn nhân lực y tế vốn đang rất khan hiếm. Không những thế, tình trạng phân tán bác sĩ tại nhiều trạm y tế nhỏ lẻ có thể dẫn đến hiệu quả hoạt động chưa cao, thậm chí là lãng phí nguồn lực.
Ngược lại, nếu thu gọn mạng lưới y tế cơ sở tương đương với số xã, phường như hiện nay thì bài toán nhân lực y tế, đặc biệt là mục tiêu mỗi trạm y tế có 3 bác sĩ đương nhiên đã hoàn thành. Bởi, trong dự thảo đã nêu “…toàn tỉnh có 315 trạm y tế đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế xã”, đồng nghĩa với việc đã có ít nhất 315 bác sĩ đang làm việc tại các trạm y tế; sau sáp nhập, toàn tỉnh có 99 xã, phường, như vậy bình quân mỗi xã, phường đã có hơn 3 bác sĩ.
Từ phân tích trên, để đảm bảo mục tiêu số bác sĩ/trạm y tế vừa hợp lý, vừa khả thi, cần gắn chỉ tiêu này với lộ trình thu gọn mạng lưới y tế cơ sở. Cụ thể, không nên duy trì trạm y tế cấp phường và thị trấn (cũ) và các xã lân cận trung tâm huyện (cũ) vì đã có các trung tâm y tế đảm trách công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe Nhân dân; ngoài ra, cự ly không quá xa, giao thông đã phát triển.
Ngoài ra, mỗi xã sau sáp nhập nên được bố trí 1 đến 2 trạm y tế đạt chuẩn, có cơ sở vật chất khang trang, trang thiết bị cơ bản đầy đủ, gắn với ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý và khám chữa bệnh. Khi đó, việc bố trí ít nhất 3 bác sĩ/trạm y tế là hoàn toàn phù hợp, đáp ứng tốt nhu cầu chăm sóc sức khỏe của Nhân dân.
Bên cạnh đó, để đảm bảo nguồn nhân lực y tế, Nhà nước và ngành y tế cần có chính sách thu hút bác sĩ về công tác tại tuyến xã, nhất là vùng cao, vùng khó khăn. Có thể áp dụng cơ chế hợp đồng theo thời hạn, kết hợp với các chế độ ưu đãi về lương, phụ cấp, nhà ở công vụ, cơ hội đào tạo, luân chuyển. Đây là giải pháp quan trọng để vừa khắc phục tình trạng thiếu bác sĩ, vừa tạo động lực cho đội ngũ cán bộ y tế yên tâm gắn bó lâu dài.
