Tết luôn gắn liền với những cuộc gặp gỡ, những bữa tiệc kéo dài và những lời chúc nâng ly liên tục. Chỉ vài ngày, lượng rượu bia tiêu thụ có thể nhiều hơn cả vài tháng cộng lại.
Khi kỳ nghỉ Tết khép lại, nhiều người bắt đầu cảm nhận rõ cơ thể nặng nề hơn với nhiều biểu hiện như mệt mỏi, chán ăn, khó ngủ, da xỉn màu, thậm chí đau tức nhẹ vùng hạ sườn phải. Lúc ấy, câu hỏi mới xuất hiện: làm sao để “giải độc” cho gan?
Trước hết, bạn cần hiểu một điều đơn giản gan không phải chiếc máy có thể làm sạch cấp tốc trong một đêm. Đây là cơ quan chịu trách nhiệm chuyển hóa rượu bia, thuốc men và vô số chất đưa vào cơ thể mỗi ngày.
Khi uống rượu, gan phải hoạt động liên tục để phân giải ethanol thành các chất ít độc hơn. Nếu lượng rượu quá nhiều hoặc kéo dài nhiều ngày, tế bào gan sẽ bị quá tải.
Vậy làm thế nào để phục hồi gan sau rượu bia ngày Tết?
Ngừng rượu bia - bước quan trọng nhất
Không có loại nước ép hay viên uống nào hiệu quả nếu bạn vẫn tiếp tục uống rượu. Việc đầu tiên sau Tết là dừng hẳn hoặc giảm tối đa rượu bia trong ít nhất vài tuần. Gan cần thời gian nghỉ ngơi để sửa chữa những tổn thương vi thể đã xảy ra.
Nhiều người có thói quen “uống nốt cho hết” những buổi liên hoan đầu năm. Nhưng càng kéo dài, quá trình hồi phục càng chậm. Một khoảng dừng rõ ràng sẽ giúp cơ thể tái cân bằng nhanh hơn bạn nghĩ.
Uống đủ nước - đơn giản nhưng không thể bỏ qua
Rượu bia khiến cơ thể mất nước. Cảm giác đau đầu, khô miệng sau khi uống nhiều phần lớn liên quan đến tình trạng này. Uống đủ nước mỗi ngày - khoảng 1,5-2 lít tùy thể trạng, giúp hỗ trợ quá trình chuyển hóa và đào thải sản phẩm phụ ra ngoài.
Bạn có thể bắt đầu buổi sáng bằng một cốc nước ấm. Nước lọc vẫn là lựa chọn tốt nhất. Các loại trà thảo mộc nhẹ như trà atiso, trà xanh nhạt có thể dùng vừa phải, nhưng đừng kỳ vọng chúng là thần dược giải độc. Điều gan cần nhất vẫn là thời gian và sự ổn định.
Ăn uống cân bằng để giảm gánh nặng cho gan
Sau Tết, không ít người chọn cách nhịn ăn hoặc chỉ uống nước ép với hy vọng làm sạch cơ thể. Thực tế, việc cắt giảm quá mức khiến cơ thể thiếu năng lượng và protein - những yếu tố cần thiết cho quá trình tái tạo tế bào gan.
Một chế độ ăn hỗ trợ gan nên ưu tiên rau xanh, trái cây tươi, ngũ cốc nguyên hạt và nguồn đạm lành mạnh như cá, đậu, ức gà. Rau họ cải (bông cải xanh, cải xanh), tỏi, nghệ, cà rốt… thường được nhắc đến vì chứa các hợp chất hỗ trợ chuyển hóa. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là sự cân bằng tổng thể.
Cần hạn chế thực phẩm nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, nội tạng động vật và món quá mặn. Những thực phẩm này buộc gan phải làm việc nhiều hơn trong khi nó đang cần nghỉ ngơi.
Ngủ đủ giấc - yếu tố thường bị xem nhẹ
Gan thực hiện nhiều quá trình phục hồi và tái tạo khi cơ thể nghỉ ngơi. Thức khuya kéo dài là việc rất phổ biến trong dịp Tết làm gián đoạn chu trình sinh học và ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa.
Sau kỳ nghỉ, hãy cố gắng quay lại giờ ngủ ổn định, trước 23 giờ nếu có thể. Một giấc ngủ sâu và đủ 7-8 tiếng mỗi đêm không chỉ giúp tinh thần tỉnh táo hơn mà còn tạo điều kiện cho cơ thể tự sửa chữa.
Vận động nhẹ để kích hoạt trao đổi chất
Bạn không cần lao vào những buổi tập nặng ngay sau Tết. Đi bộ nhanh 30 phút mỗi ngày, đạp xe nhẹ hoặc tập yoga là đủ để kích hoạt hệ tuần hoàn và cải thiện trao đổi chất. Khi cơ thể vận động, máu lưu thông tốt hơn, hỗ trợ quá trình phân giải và đào thải chất dư thừa.
Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy quá mệt hoặc có dấu hiệu chóng mặt, buồn nôn kéo dài sau khi uống rượu, nên nghỉ ngơi và theo dõi thêm thay vì ép bản thân tập luyện.
Không lạm dụng thực phẩm chức năng
Trên thị trường có rất nhiều sản phẩm quảng cáo “giải độc gan cấp tốc.'' Một số có thể hỗ trợ phần nào, nhưng không thể thay thế lối sống lành mạnh. Việc tự ý dùng nhiều loại cùng lúc, đặc biệt khi chưa hiểu rõ thành phần, đôi khi lại khiến gan phải xử lý thêm nhiều chất khác.
Nếu có ý định sử dụng, bạn nên tham khảo ý kiến các chuyên gia y tế, nhất là khi có bệnh nền hoặc đang dùng thuốc.
Khi nào nên kiểm tra sức khỏe?
Nếu sau Tết bạn có các triệu chứng như vàng da, vàng mắt, nước tiểu sậm màu, đau nhiều vùng hạ sườn phải, buồn nôn kéo dài hoặc mệt mỏi không rõ nguyên nhân, đừng chủ quan. Đó có thể là dấu hiệu gan đang gặp vấn đề nghiêm trọng hơn.
Ngay cả khi không có triệu chứng rõ ràng, việc kiểm tra men gan định kỳ cũng là cách chủ động bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với những người thường xuyên uống rượu bia./.
