Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) vừa công bố dự thảo hướng dẫn sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên phù hợp với chính quyền hai cấp. Một trong những nội dung nổi bật là đề xuất xem xét sáp nhập các trường mầm non, tiểu học có quy mô nhỏ, dưới chuẩn trong cùng xã, phường theo lộ trình phù hợp, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực giáo dục.
Rà soát, đánh giá mạng lưới trường lớp
Theo dự thảo, Bộ GD&ĐT yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ mạng lưới cơ sở giáo dục, bao gồm số lượng trường, điểm trường, quy mô lớp học, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên và cơ sở vật chất như phòng học, phòng chức năng, nhà công vụ, khu vực bếp ăn, công trình vệ sinh, hệ thống nước sạch…
Trên cơ sở kết quả rà soát, các tỉnh, thành phố sẽ xây dựng phương án sắp xếp hợp lý: sáp nhập, hợp nhất, giải thể hoặc thành lập mới để tránh lãng phí nguồn lực, đồng thời đảm bảo phù hợp với nhu cầu thực tế của địa phương.
Ưu tiên mô hình trường liên cấp tại vùng khó khăn
Bộ GD&ĐT đề xuất ưu tiên phát triển các mô hình trường liên cấp tiểu học – THCS tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc có điều kiện đi lại khó khăn. Trong khi đó, các trường mầm non, tiểu học có quy mô nhỏ, dưới chuẩn trong cùng xã sẽ được xem xét sáp nhập theo lộ trình phù hợp.
Đồng thời, Bộ nhấn mạnh sẽ giữ lại các trường, điểm trường có điều kiện thuận lợi về cơ sở vật chất, giao thông, dân cư, đồng thời giải thể các điểm trường lẻ không đạt chuẩn, hoạt động kém hiệu quả. Trẻ em, học sinh sẽ được dồn về điểm trường chính đạt chuẩn, nhằm đảm bảo chất lượng giáo dục.
Nguyên tắc và lộ trình thực hiện
Dự thảo cũng đề ra 5 nguyên tắc quan trọng khi sắp xếp trường lớp:
Không làm giảm cơ hội tiếp cận giáo dục của trẻ em, học sinh, học viên.
Đảm bảo an toàn, thuận lợi trong quá trình đến trường.
Không sáp nhập nếu khoảng cách địa lý quá xa hoặc điều kiện giao thông không phù hợp.
Sắp xếp chỉ trong phạm vi một xã, phường.
Ưu tiên giữ lại điểm trường có điều kiện thuận lợi.
Đặc biệt, mỗi xã, phường phải đảm bảo ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường THCS. Trường hợp đặc biệt có thể tổ chức trường liên cấp tiểu học và THCS, nhưng phải bố trí khu vực riêng biệt cho từng cấp học.
Ngoài ra, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông hoặc trường phổ thông với trung tâm giáo dục thường xuyên.
Bố trí nguồn lực và chính sách hỗ trợ
Trước khi tiếp nhận học sinh từ điểm trường lẻ, các địa phương phải ưu tiên bố trí ngân sách để nâng cấp, cải tạo cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học tại điểm trường chính. Việc sắp xếp phải đi kèm với bố trí hợp lý đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý, đảm bảo điều kiện làm việc, nhà công vụ, phương tiện đi lại… cho đội ngũ giáo viên sau sáp nhập.
Đặc biệt, Bộ yêu cầu có chính sách hỗ trợ phù hợp cho học sinh vùng đặc biệt khó khăn, dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo và học sinh khuyết tật, nhằm đảm bảo quyền tiếp cận giáo dục cho mọi em học sinh.
Hiện cả nước có hơn 23 triệu trẻ mầm non và học sinh phổ thông, với hơn 12.100 trường tiểu học, 10.700 trường THCS, 2.455 trường THPT. Việc sắp xếp mạng lưới trường lớp không chỉ là giải pháp tối ưu hóa nguồn lực, mà còn hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục toàn quốc.
Theo Kế hoạch số 130 về tổng kết Nghị quyết 18 của Chính phủ, Ban Chỉ đạo Trung ương đã yêu cầu sắp xếp, giải thể các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn. Với cơ sở giáo dục phổ thông, đề xuất của Bộ GD&ĐT hướng tới giữ nguyên cơ bản mạng lưới trường hiện có, chỉ điều chỉnh khi cần thiết để thuận lợi phục vụ nhu cầu học tập của người dân, đặc biệt tại các vùng khó khăn.
