Nhiều dự án chung cư cao tầng, nhà ở xã hội trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã đi vào vận hành, giúp hàng nghìn hộ dân có nơi an cư. Tuy nhiên, mật độ dân cư đông, khối lượng vật liệu dễ cháy lớn và hệ thống thiết bị điện dày đặc cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Vì vậy, quản lý phòng cháy, chữa cháy cần được siết chặt, từ khâu thiết kế, trang bị đến vận hành và nâng cao ý thức của cư dân.
Vừa chuyển về sinh sống tại khu nhà ở xã hội Golden Square, phường Cam Đường, gia đình anh Nguyễn Tiến Vũ nhanh chóng nhận ra sự khác biệt giữa nhà mặt đất và nhà chung cư cao tầng.
Ở nhà mặt đất, khi có sự cố, người dân thường có nhiều lối thoát hơn. Ở chung cư, hàng trăm hộ cùng sử dụng chung hành lang, cầu thang và hệ thống kỹ thuật, nên chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến nhiều người.
Hiểu rằng, khi cháy xảy ra phải tự cứu mình trước khi lực lượng cứu nạn đến, anh Vũ chủ động học kiến thức và sắm sẵn dụng cụ chữa cháy ngay trong căn hộ.
Theo anh Vũ, bình tĩnh và nắm rõ lối thoát nạn là yếu tố quyết định. Nhiều vụ cháy gây thiệt hại nặng không chỉ vì đám cháy lớn, mà còn vì người dân hoảng loạn, chọn sai đường thoát hoặc quay lại lấy tài sản.
Dự án nhà ở xã hội Golden Square đưa vào sử dụng từ tháng 7/2026, với trên 600 căn hộ. Công tác phòng cháy, chữa cháy tại đây được giám sát chặt chẽ từ khâu thiết kế đến nghiệm thu, vận hành.
Công trình còn được đầu tư đồng bộ: hệ thống hút khói sự cố; loa truyền thanh chỉ dẫn thoát nạn; cửa ngăn khói để cô lập khu vực cháy, hạn chế khói lan sang các khu vực khác.
Có thiết bị hiện đại chưa đủ để bảo đảm an toàn. Thiết bị phải được bảo trì thường xuyên, sẵn sàng hoạt động khi cần và người quản lý, người sử dụng phải biết ứng phó khi sự cố xảy ra.
Tại The Manor, việc giám sát phòng cháy, chữa cháy được số hóa và đưa vào quy chế quản trị nghiêm ngặt. Ban quản lý còn thành lập đội phản ứng nhanh cơ sở, trực 24/7.
Thời gian đầu thường được xem là "thời gian vàng" trong chữa cháy. Một đám cháy được phát hiện và xử lý ngay khi mới bùng phát có thể được khống chế trước khi lan rộng. Vì thế, đội phản ứng nhanh tại chỗ có vai trò rất quan trọng, bởi lực lượng chữa cháy chuyên nghiệp cần thời gian di chuyển đến hiện trường.
Nhận diện rõ nguy cơ cháy nổ tại các công trình cao tầng, Phòng Cảnh sát Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ Công an tỉnh Lào Cai đã tăng cường công tác giám sát, tổ chức thanh tra, kiểm tra chuyên đề đối với 100% chung cư và nhà ở xã hội trên địa bàn.
Công tác kiểm tra tập trung vào việc chủ đầu tư, ban quản lý và cư dân có chấp hành các quy định về phòng cháy, chữa cháy hay không. Các nội dung kiểm tra gồm: hệ thống báo cháy, chữa cháy; lối thoát nạn; việc duy trì điều kiện an toàn trong quá trình sử dụng.
Phương châm "4 tại chỗ" (chỉ huy tại chỗ, lực lượng tại chỗ, phương tiện tại chỗ và hậu cần tại chỗ) cũng được ban quản lý các tòa nhà cao tầng đặc biệt coi trọng và phát huy hiệu quả. Bởi, khi xảy ra cháy, việc xử lý ban đầu tại cơ sở là rất quan trọng. Điều đó đòi hỏi mỗi chung cư phải có phương án ứng phó rõ ràng, lực lượng được huấn luyện bài bản và thiết bị luôn trong tình trạng sẵn sàng.
An toàn cháy nổ tại chung cư không chỉ là sự hiện diện của thiết bị chữa cháy mà cốt lõi nằm ở ý thức tự giác và kỹ năng thoát hiểm của mỗi người dân. Chủ đầu tư cần bảo đảm công trình đạt chuẩn ngay từ đầu, ban quản lý duy trì vận hành chuyên nghiệp; lực lượng chức năng kiểm tra, hướng dẫn thường xuyên, và cư dân tự giác chấp hành quy định. Khi cả bốn bên cùng chung tay, những khu nhà cao tầng sẽ thực sự là mái ấm bình yên cho người dân.
