Trong khi đó, thị trấn Phố Lu đạt 9/9, thị trấn Tằng Loỏng đạt 6/9, thị trấn Nông trường Phong Hải đạt 5/9 tiêu chí của đô thị văn minh; các tiêu chí chưa đạt đều sắp cập ngưỡng. Với kết quả này, huyện Bảo Thắng đang tự tin để hoàn thành các tiêu chí còn lại trước khi xây dựng hồ sơ đề nghị cấp có thẩm quyền thẩm định và công nhận đạt chuẩn huyện nông thôn mới nâng cao vào năm 2025.
Xuân Giao đăng ký trong danh sách xã hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới nâng cao trong năm 2024. Tuy nhiên, qua tự rà soát mới đây, địa phương nhận thấy về chuẩn nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025 mới đạt 18/19 tiêu chí. Riêng tiêu chí về tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn chưa đạt do các hợp tác xã hoạt động thiếu hiệu quả.
Với các tiêu chí xây dựng nông thôn mới nâng cao, Xuân Giao tự nhận mới đạt 17/19 tiêu chí. Lý do là tỷ lệ hộ nghèo đa chiều của xã vẫn ở mức 10,9% (trong đó hộ nghèo là 3,99%, hộ cận nghèo chiếm 6,93%), trong khi tiêu chí để được công nhận là tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo dưới 8%.
Tiêu chí tổ chức sản xuất gồm 8 tiêu chí thành phần cũng đang có 4 tiêu chí chưa đạt như mô hình ứng dụng công nghệ cao, xã chưa có sản phẩm chủ lực bán qua kênh thương mại điện tử, chưa có vùng nguyên liệu tập trung đối với sản phẩm chủ lực và mô hình kinh tế nông thôn đa giá trị.
Về số thôn kiểu mẫu, hiện Xuân Giao đang duy trì 10/13 thôn kiểu mẫu. Theo lãnh đạo UBND xã Xuân Giao, địa phương đã tiệm cận các tiêu chí của xã nông thôn mới nâng cao, các vấn đề cần giải quyết đều nằm trong tầm kiểm soát, chậm nhất là năm 2025 sẽ hoàn thành toàn diện các tiêu chí nông thôn mới nâng cao.
Đối với xã Phong Niên, địa phương đã nộp hồ sơ đề nghị công nhận đạt 19/19 tiêu chí nông thôn mới nâng cao nhưng qua rà soát mới đây lại thiếu một số tiêu chí thành phần. Điển hình như tiêu chí về tổ chức sản xuất và phát triển kinh tế nông thôn chưa đạt bởi hợp tác xã hoạt động thiếu hiệu quả, chưa có cây trồng chủ lực và mã vùng trồng, chưa có chuỗi liên kết.
Về y tế, tỷ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế chưa đạt. Bên cạnh đó, tiêu chí quốc phòng - an ninh không đạt do phát sinh vi phạm pháp luật hình sự nghiêm trọng; tiêu chí về giáo dục thiếu ít nhất 1 trường học đạt chuẩn quốc gia mức độ 2 như quy định. Còn thiếu tiêu chí nên cấp ủy, chính quyền xã Phong Niên đang tích cực tháo gỡ, phấn đấu hoàn thành 19/19 tiêu chí nông thôn mới nâng cao chậm nhất là năm 2025.
Theo báo cáo của Văn phòng điều phối xây dựng nông thôn mới huyện Bảo Thắng, hiện 11/11 xã của huyện tiếp tục duy trì chuẩn nông thôn mới theo tiêu chí giai đoạn 2021 - 2025, các xã đạt 204 tiêu chí trong tổng số 209 tiêu chí. Trong đó có 6 xã duy trì 19/19 tiêu chí; 5 xã bị hụt 1 tiêu chí (đạt 18 tiêu chí) gồm Phú Nhuận, Thái Niên, Xuân Quang, Trì Quang và Bản Phiệt do yếu tố khách quan.
Cơn bão số 3 (Yagi) tác động trực tiếp đến tiêu chí giao thông, môi trường, thu nhập của người dân tại một số xã nhưng địa phương xác định điều này chỉ mang tính thời điểm; sự chủ động của các xã và của huyện trong khắc phục đang có tiến triển tốt nên các tiêu chí sẽ được đảm bảo hoàn thành trong năm 2024.
Theo Quyết định 320/QĐ-TTg ngày 8/3/2022 của Thủ tướng Chính phủ, các tiêu chí cơ bản để được công nhận là huyện nông thôn mới nâng cao là các xã phải đạt chuẩn theo bộ tiêu chí quốc gia về huyện nông thôn mới giai đoạn 2021 - 2025; có ít nhất 50% số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao; tỷ lệ hài lòng của người dân đối với kết quả xây dựng nông thôn mới nâng cao của huyện đạt từ 95% trở lên.
Tính đến cuối tháng 9/2024, huyện Bảo Thắng rà soát và tự đánh giá là chưa đạt huyện Nông thôn mới nâng cao do 3 thị trấn của huyện chưa được công nhận là đô thị văn minh; chưa đủ 50% số xã đạt chuẩn chuẩn nông thôn mới nâng cao; trong khi tiêu chí 95% người dân trở lên hài lòng về các tiêu chí nông thôn mới nâng cao đã được đảm bảo.
Ông Vũ Kiều Hưng, Phó Trưởng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - cơ quan Thường trực Văn phòng điều phối xây dựng nông thôn mới huyện Bảo Thắng cho hay: Huyện Bảo Thắng hoàn toàn đủ tự tin để phấn đấu hoàn thành các tiêu chí cần thiết và gửi hồ sơ đề xuất công nhận đạt huyện nông thôn mới nâng cao vào năm 2025 như lộ trình đã đề ra.
Ông Hưng dẫn chứng rằng tính bình quân thì 11 xã của huyện đã đạt 14,1 tiêu chí/xã. Ngoài 3 xã đang duy trì chuẩn nông thôn mới nâng cao thì xã Phú Nhuận đã đạt 18/19 tiêu chí, xã Xuân Giao đạt 17/19 tiêu chí, xã Phong Niên đã đệ trình hồ sơ cho 19 tiêu chí nhưng việc đánh giá phát hiện một số điểm chưa đạt.
Ngoài xã Phú Nhuận đã hội đủ điều kiện đề nghị thẩm định công nhận đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao trong năm 2024, các xã Xuân Giao, Phong Niên, Gia Phú và Trì Quang đang có nhiều cơ hội để phấn đấu hoàn thành mục tiêu này trong năm tới.
Hình hài của huyện nông thôn mới nâng cao đã rõ nét với Bảo Thắng. Địa phương đã và đang nỗ lực, huy động nguồn lực lớn nhất để hoàn thành các tiêu chí song vẫn đảm bảo phương châm “làm chắc, tiến chắc”, không vì thành tích mà bỏ qua yếu tố bền vững.
