"Cơn bão hoàn hảo" khiến thế giới bị cuốn vào khủng hoảng năng lượng và hệ lụy

Giá năng lượng tăng vọt trên thế giới xảy ra bởi một “cơn bão hoàn hảo” khi cùng lúc hội tụ một loạt những nhân tố kích thích giá tăng giá: Thời tiết cực đoan, tăng nhu cầu sử dụng điện năng trong khi nguồn cung lại bị bóp hẹp.

Chú thích ảnh

Công nhân làm việc tại một cơ sở khai thác dầu ở thị trấn Nasiriyah, Iraq.

Giá dầu thế giới tăng mạnh trong phiên 5/10 và xác lập mức đỉnh trong nhiêu năm trở lại đây. Giá dầu thô ngọt nhẹ của Mỹ (WTI) đã tăng 1,31 USD (1,7%) lên 78,93 USD/thùng. Trong phiên này, dầu WTI đã có lúc tăng hơn 2% lên mức cao 79,48 USD/thùng, mức cao nhất trong gần 7 năm. Giá dầu Brent Biển Bắc tăng 1,3 USD (1,6%) lên 82,56 USD/thùng. Trước đó dầu Brent đã đạt mức cao của ba năm là 83,13 USD/thùng.

Đà tăng giá xuất hiện trong bối cảnh Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ và các nước đối tác (OPEC+) tuân thủ thỏa thuận tăng sản lượng theo cam kết tại cuộc họp hồi tháng 7/2021. Theo kết luận tại phiên họp ngày 4/10, OPEC+ chỉ tăng 400.000 thùng/ngày cho đến ít nhất tháng 4/2021, chứ không tăng mạnh cung như cách mà Mỹ, Ấn Độ đang gây sức ép với OPEC+.

Giá dầu mỏ và khí đốt đã tăng gấp đôi trong vòng một năm trở lại đây. Vì các mặt hàng năng lượng được giao dịch trên thị trường toàn cầu, nên không có bất kỳ nước nào miễn nhiễm tác động trước xu hướng tăng giá. Giá xăng tại Mỹ tăng trung bình 50% trong cùng thời kỳ. Cùng lúc, Trung Quốc và Ấn Độ cũng phải đối diện với khủng hoảng nguồn điện, trong khi giá khí đốt tại châu Âu liên tục xác lập những mức giá cao nhất trong lịch sử.

Và giá có thể còn tăng nữa trong mùa đông nay, khi nhu cầu tiêu thụ phục vụ cho sưởi ấm tăng vọt. Ngân hàng Bank of America (BoA) dự đoán dầu thô có thể sớm cán mốc 100 USD/thùng ngay cuối năm 2021. Giá các mặt hàng năng lượng leo thang chủ yếu là mất cân bằng cung cầu trên thị trường.

Cầu tiêu thụ năng lượng tăng nhanh khi kinh tế toàn cầu mở cửa trở lại, hoạt động sản xuất kinh doanh được khôi phục. Cầu cao gây ra thiếu hụt khí đốt tại châu Âu và Trung Quốc, buộc một số công ty điện chuyển sang chạy dầu thay khí, khiến giá dầu tăng và rồi gây ra vòng xoáy tăng giá cho cả hai mặt hàng này.

Chú thích ảnh

Một trạm xăng đóng cửa do cạn kiệt nhiên liệu tại London, Anh ngày 24/9/2021.

Yếu tố nguồn cung phức tạp hơn. Ngoài việc OPEC+ không tuân thủ lộ trình sản lượng cam kết, không tăng mạnh sản lượng khai thác, suy giảm hoạt động trong ngành dầu đá phiến ở Mỹ cũng là một nhân tố chi phối. Các nhà sản xuất dầu đá phiến ngày một thận trọng hơn trong các quyết định đầu tư, mở rộng khai thác mỗi khi giá dầu tăng, sau khi chứng kiến làn sóng phá sản hàng loạt mới đây trong ngành, cũng như việc nhà đầu tư đỏi hỏi tăng khoản lợi tức thu được.

Theo Phil Orlando, nhà chiến lược trưởng về thị trường hàng hóa tại quỹ Federated Hermes, sản lượng dầu mỏ, khí đốt còn bị kìm kẹp khi những nền kinh lớn nhất thế giới chuyển dịch sang năng lượng tái tạo, coi đây là ưu tiên hàng đầu trong phát triển kinh tế.

Giá năng lượng tăng cao ảnh hưởng trực tiếp đến phục hồi kinh tế trên toàn cầu. Mỗi đồng USD được chi cho hóa đơn tiền điện, tiền khí đốt tăng cao đồng nghĩa với giảm chi tiêu cho các hoạt động khác như mua sắm, đi du lịch, ăn nhà hàng. Giá xăng, dầu tăng mạnh cũng làm trầm trọng thêm tình trạng lạm phát trong ngắn hạn. Tất cả những tác động này như một đòn giáng nữa vào nền kinh tế thế giới, vốn đang trong tiến trình phục hồi mong manh do tác động từ đại dịch COVID-19.

Đơn cử, chuỗi cung toàn cầu có thể sẽ lại có thêm cú sốc mới từ Trung Quốc. Thiếu hụt điện năng tại đại lục đe dọa làm gián đoạn sản xuất tại những địa phương đầu tàu trong lĩnh vực này như Giang Tô, Triết Giang và Quảng Đông - ba tỉnh chiếm tổng cộng khoảng 1/3 tổng sản phẩm trong nước (GDP) của Trung Quốc. Sản lượng hàng hoá giảm có thể đẩy giá cả tăng cao ở cả Trung Quốc và các nước nhập khẩu hàng hoá Trung Quốc.

“Thị trường toàn cầu sẽ cảm nhận được sự thiếu hụt nguồn cung các sản phẩm từ dệt may, đồ chơi trẻ em tới linh kiện máy móc”, chuyên gia kinh tế trưởng về Trung Quốc của Nomura Holdings tại Hồng Kông, ông Lu Ting, chia sẻ với hãng tin Bloomberg.

TTXVN

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 49: Thúc đẩy tuyển dụng công bằng, bảo vệ lao động di cư

Ngày 15/11, tại Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 49 ở Manila (Philippines), lãnh đạo các nước ASEAN đã thông qua Tuyên bố về tuyển dụng công bằng, có đạo đức và bền vững nhằm trao quyền cho người lao động di cư, hướng tới ngăn chặn các hành vi tuyển dụng trái phép, bóc lột lao động và lừa đảo việc làm xuyên biên giới.

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Mỹ mở lại không phận sau sự cố hàng không nghiêm trọng, nâng yêu cầu ngân sách cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD

Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) ngày 13/11 đã dỡ bỏ lệnh tạm dừng cất cánh trên toàn quốc sau sự cố liên lạc tại các trung tâm kiểm soát không lưu, khiến hàng nghìn chuyến bay bị hủy. Sau sự cố, chính phủ Mỹ nâng yêu cầu cấp ngân sách để cải thiện hệ thống kiểm soát không lưu lên 50 tỷ USD.

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đàm phán ba bên Mỹ - Nga - Ukraine kết thúc, đặc phái viên Mỹ đến Moscow gặp Tổng thống Putin

Đặc phái viên Mỹ Jared Kushner đánh giá vòng đàm phán ba bên Nga - Ukraine - Mỹ tại Abu Dhabi ngày 10 - 11/11 diễn ra nghiêm túc, thẳng thắn, mở ra cơ hội thu hẹp bất đồng. Ông và Đặc phái viên Steve Witkoff sẽ gặp Tổng thống Putin tại Moscow, sau đó gặp Tổng thống Zelensky tại Dublin.

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Căng thẳng Mỹ Iran: Mỹ siết phong tỏa, kinh tế Iran đối mặt nguy cơ cạn nguồn thu dầu mỏ, Tehran cảnh báo đáp trả nếu bị tấn công

Mỹ tiếp tục duy trì phong tỏa hàng hải và trừng phạt nhằm vào Iran, trong khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố Mỹ đã thắng nhưng vẫn muốn “chiến thắng hoàn toàn”. Phía Iran khẳng định không để urani làm giàu bị đưa ra nước ngoài và cảnh báo sẽ đánh vào các căn cứ Mỹ nếu bị tấn công. Theo Allianz Trade, chiến sự có thể khiến các nước vùng Vịnh thiệt hại hơn 200 tỷ USD.

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Nhiều nước châu Âu bị đe dọa đánh bom, hơn 6.300 trường học tại Italia bị ảnh hưởng

Hơn 6.300 trường học tại Italia bị đe dọa đánh bom, trong khi nhiều trường ở Scotland, Bắc Ireland và Cộng hòa Ireland cũng nhận email tương tự. Đây là chuỗi đe dọa và tấn công mạng mới nhất nhằm vào nhiều lĩnh vực ở châu Âu thời gian gần đây, trong đó có hàng không và truyền hình.

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Qatar nhận định đàm phán Mỹ - Iran có tiến triển sau cuộc gặp tại Nhà Trắng

Một ngày sau cuộc gặp giữa Thủ tướng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Qatar cho biết hai bên đều đưa ra những tuyên bố tích cực về giải pháp ngoại giao. Tuy nhiên, ông nói “chưa thể xác định thỏa thuận đang gần hay còn xa”.

fb yt zl tw