Bài 2: Tạo nguồn từ những mái trường

Muốn có đội ngũ cán bộ kế cận chất lượng, không thể chỉ bắt đầu từ thời điểm cán bộ được quy hoạch. Ở Lào Cai, một cách nhìn dài hạn đang được đặt ra: phát hiện những “hạt giống” từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, để có thêm thời gian bồi dưỡng, thử thách và giúp mỗi người trưởng thành. Giải pháp được Lào Cai triển khai là chú trọng phát hiện những “hạt giống” từ khi còn ngồi trên ghế nhà trường, để có thêm thời gian bồi dưỡng, thử thách và giúp mỗi người trưởng thành.

Từ khát vọng tuổi 18

Ngày 6/6/2026, Đảng bộ Trường THPT Chuyên Lào Cai tổ chức Lễ kết nạp Đảng cho 10 quần chúng ưu tú là học sinh của nhà trường.

Ở tuổi 18, được đứng trong hàng ngũ của Đảng với các em không chỉ là niềm vinh dự, mà còn là sự khởi đầu cho một chặng đường mới - chặng đường tiếp tục học tập, rèn luyện và cống hiến.

Đảng viên trẻ Hồ Khải Linh Châu, học sinh lớp 12 Sử, không khỏi xúc động khi được nhà trường và chi bộ tin tưởng lựa chọn. Với Linh Châu, sự ghi nhận ấy cũng đồng nghĩa với một yêu cầu cao hơn đối với bản thân: phải tiếp tục nỗ lực để xứng đáng với niềm tin đã được trao.

Đảng viên trẻ Hồng Việt Hoàng - học sinh lớp 12 Lý cũng tự hào chia sẻ: Với em, việc được đứng trong hàng ngũ của Đảng là kết quả của một quá trình bền bỉ phấn đấu học tập, rèn luyện, đồng thời mở ra một hành trình mới - hành trình được đóng góp nhiều hơn cho quê hương, đất nước.

Năm 2023, Đảng bộ Trường THPT Chuyên Lào Cai lần đầu tiên có học sinh đang học tập tại trường được kết nạp Đảng. Đến nay, 28 học sinh của nhà trường đã trở thành đảng viên. Đằng sau con số ấy là cách làm chủ động của cấp ủy trong phát hiện, theo dõi và bồi dưỡng những học sinh có triển vọng.

Điều đáng chú ý là thành tích học tập không phải tiêu chí duy nhất. Nhà trường theo dõi cả quá trình rèn luyện, hoạt động Đoàn, khả năng tổ chức, tinh thần trách nhiệm, sự chủ động và những đóng góp của mỗi học sinh đối với tập thể như một “phép thử” tự nhiên. Qua các hoạt động, phong trào, chương trình trải nghiệm và những sân chơi, cuộc thi tìm hiểu về Đảng, những phẩm chất không phải lúc nào cũng thể hiện qua điểm số dần được bộc lộ.

Đặc biệt, quá trình ấy không chỉ khép lại trong phạm vi nhà trường. Theo thầy giáo Ngô Thanh Xuân - Bí thư Đảng ủy, Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Lào Cai, nhà trường gặp gỡ, trao đổi với cha mẹ những học sinh thuộc diện được bồi dưỡng để cùng giáo dục, định hướng lý tưởng và tạo điều kiện cho các em rèn luyện; đồng thời phối hợp với chi bộ, chính quyền nơi cư trú để nắm thêm quá trình phấn đấu của học sinh.

Như vậy, tạo nguồn không phải công việc chỉ diễn ra ngay trước thời điểm kết nạp Đảng. Đó là quá trình liên tục, bắt đầu từ khi một người trẻ được nhận diện, được trao cơ hội thể hiện mình, được hướng dẫn và được nhìn nhận qua nhiều môi trường khác nhau.

Đến những định hướng tương lai

Nếu câu chuyện ở Trường THPT Chuyên Lào Cai cho thấy những “hạt giống” có thể được nhận diện từ môi trường học đường, thì tại Trường Cao đẳng nghề Yên Bái, việc phát triển đảng viên trẻ cũng được đặt trong mối quan hệ với nhiệm vụ đào tạo, rèn nghề và chuẩn bị hành trang cho người học trước khi bước vào đời.

Ông Nguyễn Sinh Phúc - Ủy viên Ban Chấp hành Đảng bộ, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng nghề Yên Bái cho biết, bên cạnh công tác đào tạo nghề, nhà trường xác định phát triển đảng viên là nhiệm vụ thường xuyên, quan trọng; đồng thời quan tâm bồi dưỡng về lý tưởng cho học sinh, sinh viên.

“Năm 2026, nhà trường kết nạp 10 đảng viên là học sinh, sinh viên, vượt gấp đôi chỉ tiêu được giao. Một số đảng viên được kết nạp trong quá trình học tập sau đó đã được tham gia công tác tại các cơ quan trong tỉnh và được đánh giá cao” - ông Phúc chia sẻ.

Em Nguyễn Thị Phương Thu - sinh viên lớp Điều dưỡng 4 K1, Trường Cao đẳng nghề Yên Bái là một trong 9 sinh viên ưu tú được đưa vào danh sách bồi dưỡng phát triển Đảng năm 2027.

Thu tâm sự: “Đây là động lực để em xác định rõ hơn hướng đi của mình trong những năm tháng học tập tại trường. Em sẽ cố gắng hoàn thiện bản thân từng ngày, trước hết là trở thành một điều dưỡng có chuyên môn, trách nhiệm và có tinh thần cống hiến; đồng thời nỗ lực để xứng đáng với sự tin tưởng của thầy cô và tập thể”.

Những đảng viên trẻ được phát hiện trong trường học hôm nay có thể trở thành một lớp nguồn quan trọng cho tương lai, nhưng để trở thành cán bộ lại cần thêm nhiều bước rèn luyện, đào tạo, thử thách và sử dụng.

Thực tế cho thấy, không phải cứ là đảng viên trẻ thì mặc nhiên trở thành cán bộ; cũng không phải mọi học sinh ưu tú đều sẽ đi theo con đường công tác trong hệ thống chính trị. Giá trị của việc phát hiện sớm nằm ở chỗ tạo ra một nguồn đủ rộng và có chất lượng để tiếp tục lựa chọn, bồi dưỡng trong những chặng đường sau.

Trao cơ hội cho những “hạt giống”phát triển

Nếu mỗi trường học là một nơi gieo những “hạt giống”, thì vai trò của hệ thống chính trị là tạo ra môi trường để những hạt giống ấy có cơ hội tiếp tục phát triển.

Trường Cao đẳng nghề Yên Bái là một trong những điểm sáng trong công tác phát triển Đảng của Đảng bộ phường Văn Phú. Kết quả của nhà trường góp phần vào bức tranh chung của địa phương: trong 9 tháng, Đảng bộ phường Văn Phú đã kết nạp 90 đảng viên mới, đạt 109% chỉ tiêu tỉnh giao.

Đằng sau con số ấy là cách làm chủ động từ cơ sở. Ngay từ đầu năm, Ban Xây dựng Đảng tham mưu rà soát, phân loại nguồn và giao chỉ tiêu cho từng tổ chức đảng trực thuộc. Các cấp ủy viên, lãnh đạo phòng, ban, đoàn thể được phân công phụ trách từng chi bộ, đảng bộ để theo dõi, hướng dẫn và kịp thời tháo gỡ khó khăn trong quá trình tạo nguồn.

Đáng chú ý, thông qua mô hình “Dân vận khéo” về “Bồi dưỡng, phát triển đảng viên mới trong học sinh, sinh viên”, việc tạo nguồn được mở rộng khỏi phạm vi từng trường học, trở thành nhiệm vụ có sự tham gia của cả hệ thống chính trị ở cơ sở.

“Mục tiêu đặt ra là trong năm 2026 là lựa chọn, giới thiệu cho Đảng xem xét kết nạp ít nhất 20 quần chúng ưu tú là học sinh, sinh viên tiêu biểu, xuất sắc. Tuy nhiên đến thời điểm này, riêng khối trường học trên địa bàn đã có 27 học sinh, sinh viên được kết nạp Đảng. Thời gian tới, phường tiếp tục quan tâm phát hiện, bồi dưỡng, giới thiệu nguồn kết nạp Đảng cho năm 2027; phối hợp với Đoàn Thanh niên tổ chức các hoạt động thực tiễn để đánh giá, phát hiện và giới thiệu những đoàn viên ưu tú” - bà Vũ Thị Hòa - Phó Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy phường Văn Phú, chia sẻ.

Như vậy, từ trường học đến địa bàn dân cư, từ tổ chức Đoàn đến các phong trào ở cơ sở, nguồn phát triển đảng được tìm kiếm ở nhiều môi trường khác nhau. Điểm chung là không chờ đến khi cần kết nạp mới tìm người. Nguồn được rà soát từ sớm, có người theo dõi, có môi trường rèn luyện và có quá trình đánh giá, từ đó cho hiệu quả tốt nhất.

Từ “nguồn” đến “nguồn của nguồn”

Tính đến ngày 17/9, toàn tỉnh đã kết nạp 3.844/3.635 đảng viên, vượt chỉ tiêu năm 2026. Cùng với yêu cầu về số lượng, cách xác định chỉ tiêu cũng được tính toán sát hơn với nguồn thực tế của từng địa bàn. Định hướng cho năm 2027 dự kiến kết nạp trên 3.100 đảng viên mới, đồng thời đặt yêu cầu nguồn kết nạp phải thực chất hơn, chỉ tiêu sát thực tế và chất lượng được đặt lên hàng đầu.

Vậy sau con số kết nạp hôm nay, chúng ta sẽ chuẩn bị được những gì cho ngày mai?

Đây chính là điểm có thể nhìn thấy sự kết nối với Đề án số 11-ĐA/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai về tạo nguồn cán bộ trẻ, cán bộ nữ, cán bộ người dân tộc thiểu số, cán bộ có trình độ khoa học công nghệ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý và xây dựng đội ngũ cán bộ chiến lược của tỉnh đến năm 2030, định hướng đến năm 2040. Đề án được ban hành trong bối cảnh tỉnh đặt yêu cầu chuẩn bị đội ngũ kế cận có chất lượng, bảo đảm tính kế thừa và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Trong mạch đó, việc đặt vấn đề phát hiện, rà soát học sinh có năng lực, phẩm chất nổi trội từ THCS, THPT để tạo nguồn dài hạn có thể được nhìn như lớp đầu tiên của một quá trình chuẩn bị cán bộ dài hơi. Từ những “hạt giống” được nhận diện sớm, tổ chức có thêm thời gian để theo dõi, bồi dưỡng, định hướng và đánh giá sự trưởng thành của từng người.

Phát hiện sớm không có nghĩa là “định danh” sớm một cán bộ. Ngược lại, đó là kéo dài thời gian để thực tiễn có thể trả lời. Từ một học sinh ưu tú đến một đảng viên trẻ, rồi từ những đảng viên trẻ tiếp tục được lựa chọn, đào tạo, thử thách để trở thành nguồn cán bộ - giữa những nấc thang ấy là cả một hành trình dài. Không phải ai được phát hiện hôm nay cũng sẽ trở thành cán bộ ngày mai. Nhưng chính việc phát hiện sớm giúp hành trình ấy có thêm thời gian và thêm cơ hội để lựa chọn đúng người.

Đồng chí Phạm Toàn Thắng - Ủy viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tổ chức Tỉnh ủy Lào Cai cho biết: Để triển khai Đề án 11/ ĐA -TU, cần thực hiện đồng bộ và nâng cao chất lượng các khâu của công tác cán bộ. Trong đó, nghiên cứu xây dựng tiêu chí nhận diện và phát hiện "hạt giống" từ sớm cũng là một nhiệm vụ quan trọng. Tỉnh sẽ thiết lập quy trình rà soát, lập hồ sơ dữ liệu "nguồn của nguồn”, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng và định hướng phát triển.

Chuẩn bị cán bộ không bắt đầu từ một quyết định quy hoạch. Nó bắt đầu từ cách một tổ chức biết nhìn thấy tiềm năng trong một người trẻ, tạo cho họ cơ hội rèn luyện và kiên nhẫn chờ thực tiễn trả lời. Cũng vì thế, tạo nguồn cán bộ, hành trình ấy có thể bắt đầu từ rất sớm - từ một mái trường, một tập thể, một lần được giao việc, một cơ hội được thử sức, để những “hạt giống” bắt đầu bén rễ hôm nay.