Theo BSNT. Nguyễn Thành Vương, Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội, bệnh trào ngược dạ dày - thực quản thường liên quan đến sự rối loạn chức năng của tỳ vị, vị khí nghịch lên trên, kèm theo các yếu tố như can khí uất, ăn uống thất thường hoặc tỳ vị hư yếu.
Bốn vị thuốc sau đây giúp làm giảm các triệu chứng của trào ngược dạ dày - thực quản.
1. Trần bì – hỗ trợ tiêu hóa, giảm đầy bụng cho người trào ngược dạ dày-thực quản
Trần bì là vỏ quýt chín đã phơi hoặc sấy khô, là vị thuốc rất quen thuộc trong Đông y. Theo BSNT. Nguyễn Thành Vương, trần bì có vị cay, đắng, tính ấm, giúp lý khí (làm cho khí vận hành thông suốt, điều hòa lại sự rối loạn của khí trong cơ thể), kiện tỳ, hòa vị; giảm đầy hơi, chướng bụng. Với người bị trào ngược dạ dày, trần bì giúp điều hòa khí cơ tỳ vị, hỗ trợ tiêu hóa tốt hơn, từ đó giảm tình trạng đầy bụng, ợ hơi.
Cách dùng: Dùng 4 – 8 g trần bì khô, hãm với nước sôi như trà hoặc sắc cùng các vị thuốc khác uống trong ngày. Ngoài ra, trần bì cũng có thể cho vào các món cháo, canh để hỗ trợ tiêu hóa.
2. Cam thảo - điều hòa tỳ vị
Cam thảo là vị thuốc được sử dụng khá phổ biến trong nhiều bài thuốc Đông y. Cam thảo có vị ngọt, tính bình, có tác dụng bổ tỳ vị; điều hòa các vị thuốc khác; giảm đau; hỗ trợ làm dịu niêm mạc dạ dày. Nhờ những tác dụng này, cam thảo thường được phối hợp trong các bài thuốc giúp giảm khó chịu ở vùng thượng vị.
Cách dùng: Dùng khoảng 2 - 6 g cam thảo sắc uống cùng các vị thuốc khác. Cam thảo cũng có thể hãm nước uống như trà, giúp giảm cảm giác khó chịu ở vùng thượng vị.
3. Sa nhân - giúp hành khí, giảm chướng bụng
Sa nhân là vị thuốc có mùi thơm đặc trưng, thường dùng trong các trường hợp rối loạn tiêu hóa. Theo Đông y, sa nhân có vị cay, tính ấm, giúp hành khí (thúc đẩy khí đang bị ứ trệ phải vận hành, lưu thông trở lại), kiện tỳ, hòa vị, giảm đầy bụng, khó tiêu. Với người bị trào ngược dạ dày – thực quản, sa nhân có thể giúp điều hòa khí của tỳ vị, từ đó hạn chế tình trạng khí nghịch lên trên.
Cách dùng: Dùng 3 - 6g sa nhân, giã hơi dập rồi sắc uống hoặc cho vào các món cháo, canh để tăng tác dụng điều hòa tỳ vị.
4. Ô tặc cốt - hỗ trợ giảm acid dạ dày
Ô tặc cốt là mai của con mực, được sử dụng trong Đông y như một vị thuốc có tác dụng tốt đối với dạ dày. Theo BSNT. Nguyễn Thành Vương, ô tặc cốt có vị mặn, tính bình, giúp chế toan (giảm tiết acid), chỉ thống (giảm đau), hỗ trợ làm lành niêm mạc. Vì vậy, vị thuốc này thường được dùng trong các bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm loét dạ dày và trào ngược.
Cách dùng: Ô tặc cốt sau khi làm sạch, phơi khô và tán bột mịn. Mỗi lần dùng khoảng 3 - 6 g bột, uống với nước ấm sau bữa ăn.
Lưu ý khi sử dụng
Các vị thuốc Đông y có thể giúp hỗ trợ giảm triệu chứng trào ngược dạ dày - thực quản, tuy nhiên việc sử dụng cần phù hợp với thể bệnh của từng người. Người bệnh nên đi khám để được chẩn đoán chính xác; sử dụng thuốc theo hướng dẫn của thầy thuốc; kết hợp điều chỉnh chế độ ăn uống và sinh hoạt.
Ngoài ra, để hạn chế trào ngược dạ dày, cần lưu ý: Ăn chậm, nhai kỹ; tránh ăn quá no vào buổi tối; hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, rượu bia; không nằm ngay sau khi ăn.
BSNT. Nguyễn Thành Vương khuyến cáo, việc kết hợp giữa điều trị bằng thuốc, chế độ ăn uống hợp lý và lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát tốt các triệu chứng trào ngược dạ dày – thực quản và hạn chế nguy cơ tái phát.
