Mỹ tăng cường lực lượng, cân nhắc mở rộng chiến dịch quân sự
Ngày 23/7, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra lời cảnh báo quyết liệt tới Iran và lực lượng Houthi tại Yemen. Phát biểu trên mạng xã hội Truth Social, Tổng thống Mỹ tuyên bố nếu Houthi tiếp tục các hành động tấn công tàu thuyền trên Biển Đỏ, phía Mỹ sẽ quy trách nhiệm trực tiếp cho Tehran và cả hai phía sẽ phải đối mặt với phản ứng quân sự đáp trả. Trong cuộc trả lời phỏng vấn Axios, ông Donald Trump cũng cho biết đang cân nhắc khả năng nối lại các chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran và sẽ sớm đưa ra quyết định chính thức.
Để chuẩn bị cho các kịch bản leo thang, theo nguồn tin từ The Wall Street Journal, Mỹ đã triển khai các đơn vị tác chiến đặc biệt từ căn cứ trong nước tới Trung Đông, đồng thời điều bổ sung hơn 150 nhân viên quân y tới Trung tâm Y tế Landstuhl tại Đức. Lực lượng không quân Mỹ cũng được tăng cường khi các phi đội tiêm kích được điều đến nhiều căn cứ trong khu vực, còn các máy bay ném bom tại Mỹ và Anh đã được đặt trong tình trạng sẵn sàng chiến đấu cao. Mặc dù vậy, giới phân tích nhận định một cuộc chiến quy mô lớn với Iran có thể khiến Mỹ đối mặt với nguy cơ cạn kiệt kho dự trữ đạn dược và làm trầm trọng thêm sự bất ổn trên thị trường dầu mỏ.
Giao tranh kéo dài và con số thiệt hại qua các đợt tập kích
Các cuộc tấn công mới bùng phát chỉ hai tuần sau khi lệnh ngừng bắn giữa Mỹ và Iran bị đổ vỡ. Trong đêm 22/7, quân đội Mỹ tiếp tục dội mưa không kích xuống các mục tiêu trên lãnh thổ Iran. Truyền thông Iran xác nhận hai quả tên lửa của Mỹ đã đánh trúng một vị trí gần làng Masan trên đảo Qeshm cạnh eo biển Hormuz, đánh dấu ngày thứ 13 liên tiếp hai bên nổ ra giao tranh.
Iran bị tấn công. (Ảnh: Reuters)
Về tình hình thiệt hại, Bộ Y tế Iran tối 23/7 thông báo các cuộc tập kích của Mỹ từ ngày 27/6 đến nay đã làm 55 người thiệt mạng và 629 người bị thương. Phần lớn người bị thương đã xuất viện và hiện còn 36 trường hợp đang điều trị, tuy nhiên cơ quan này không rõ có bao nhiêu dân thường trong số thương vong trên. Ở chiều ngược lại, trong 12 ngày đụng độ trước đó, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã liên tục phóng tên lửa và máy bay không người lái đáp trả vào loạt căn cứ Mỹ tại Kuwait, Bahrain và Jordan. Đáng chú ý, trận tập kích vào Jordan tuần trước đã làm 3 lính Mỹ thiệt mạng và mất tích, gây ra tổn thất nặng nề nhất cho lực lượng Mỹ tại khu vực trong hơn ba tháng qua.
Cảnh báo nhằm vào hạ tầng năng lượng và áp lực lên giá dầu thế giới
Trước đe dọa từ Tổng thống Donald Trump về việc sẽ ném bom các công trình dân sự như cầu đường hoặc nhà máy điện tại Iran mỗi khi tàu hàng bị tấn công ở eo biển Hormuz, chính quyền Iran đã lập tức đưa ra lời đáp trả đanh thép. Đêm 22/7, Bộ Tư lệnh Trung tâm hợp nhất quân đội Iran cảnh báo sẽ tiến hành tập kích thẳng vào hạ tầng năng lượng của các quốc gia vùng Vịnh nếu Mỹ hiện thực hóa lời đe dọa, qua đó có thể làm đình trệ toàn bộ hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của khu vực này.
Những diễn biến quân sự dồn dập đã tác động trực tiếp và nghiêm trọng đến ngành vận tải biển cũng như thị trường tài chính toàn cầu. Sau vụ việc Houthi sử dụng tên lửa và máy bay không người lái tấn công hai tàu chở dầu của Saudi Arabia gần cảng Jizan gây hỏa hoạn ở phần mũi tàu, chi phí bảo hiểm cho các tàu hàng qua khu vực này đã tăng vọt. Nhiều tàu chở dầu buộc phải thay đổi hải trình, đi vòng qua Mũi Hảo Vọng ở Nam Phi khiến thời gian và chi phí vận chuyển gia tăng đáng kể. Tình trạng này khiến giá dầu thế giới trong phiên giao dịch ngày 23/7 tăng mạnh phiên thứ năm liên tiếp: giá dầu Brent chính thức vượt mốc 100 USD/thùng (tăng khoảng 7%), trong khi giá dầu thô WTI của Mỹ cũng vượt mốc 92 USD/thùng.
Lý do Israel tạm thời đứng ngoài vòng chiến sự
Mặc dù là đồng minh thân cận nhất của Mỹ trong khu vực, Israel cho đến nay vẫn chưa trực tiếp tham gia vào các đợt không kích nhằm vào Iran. Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, phía Mỹ đã chủ động đề nghị Israel tạm thời đứng ngoài vòng giao tranh nhằm tránh làm cục diện vượt quá tầm kiểm soát và gây khó khăn cho các nỗ lực gây ép đàm phán.
Bên cạnh đó, nhiều quốc gia vùng Vịnh cũng tích cực vận động Washington duy trì lập trường này vì lo ngại sự xuất hiện của Israel sẽ khiến Iran đáp trả khốc liệt hơn vào các cơ sở năng lượng Arab. Các bên trung gian hòa giải nhận định rằng, nếu Israel tham chiến, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran sẽ càng có thêm lý do để từ chối quay trở lại bàn đàm phán hòa bình.
