Trước nguy cơ âm thầm nhưng có thể gây hậu quả nghiêm trọng này, các nhà nghiên cứu tại Đại học Namur (Bỉ) đã phát triển một xét nghiệm máu mới, cho phép dự đoán nguy cơ huyết khối theo từng cá nhân, qua đó hỗ trợ bác sĩ lựa chọn biện pháp tránh thai phù hợp và an toàn hơn.
Theo phóng viên báo chí tại Brussels, tại Bỉ, mỗi năm ghi nhận khoảng 800 phụ nữ bị huyết khối liên quan đến việc sử dụng thuốc tránh thai. Dù tỷ lệ mắc chỉ dao động từ 0,07% đến 0,12%, nhưng huyết khối vẫn được xem là biến chứng đáng lo ngại do có thể dẫn tới các hậu quả nặng nề như tắc mạch phổi hoặc đột quỵ, ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe, thậm chí đe dọa tính mạng, kể cả ở phụ nữ trẻ tuổi. Nguy cơ này gia tăng theo độ tuổi, tình trạng thừa cân – béo phì và các yếu tố di truyền.
Từ năm 2018, bà Laure Morimont, nhà nghiên cứu thuộc Đơn vị Nghiên cứu dược lý và độc chất lâm sàng của Đại học Namur, đã tiến hành nghiên cứu chuyên sâu về nguy cơ huyết khối liên quan đến các loại thuốc tránh thai kết hợp, chứa đồng thời hormone estrogen và progestogen, đặc biệt là các thế hệ thuốc thứ hai và thứ ba.
Trong quá trình thực hiện nghiên cứu, nhóm đã xây dựng một quy trình xét nghiệm máu tiêu chuẩn nhằm đánh giá mức độ kháng protein C hoạt hóa, một cơ chế ức chế đông máu tự nhiên của cơ thể. Khi cơ chế này suy giảm, nguy cơ hình thành cục máu đông sẽ tăng lên.
Dựa trên việc phân tích dữ liệu sinh học của hàng trăm bệnh nhân, các nhà khoa học đã phát triển công cụ dự báo nguy cơ huyết khối mang tính cá nhân hóa. Theo đó, chỉ với một xét nghiệm máu đơn giản, bệnh nhân được xếp hạng nguy cơ trên thang điểm từ 0 đến 10. Những trường hợp có điểm số từ 0 đến 3 được đánh giá là nguy cơ thấp và có thể sử dụng thuốc tránh thai theo chỉ định thông thường. Với các trường hợp có điểm số cao hơn, bác sĩ sẽ cân nhắc chỉ định thêm xét nghiệm chuyên sâu hoặc lựa chọn phương pháp tránh thai có mức độ rủi ro thấp hơn.
Theo bà Morimont, xét nghiệm này nhằm hỗ trợ đội ngũ y tế đưa ra quyết định kê đơn chính xác, đặc biệt đối với những phụ nữ lần đầu sử dụng thuốc tránh thai, qua đó hạn chế tối đa nguy cơ biến chứng.
Bên cạnh đó, xét nghiệm còn giúp phát hiện sớm các yếu tố nguy cơ tiềm ẩn, trong đó có những bất thường di truyền liên quan đến rối loạn đông máu, vốn khó nhận biết thông qua thăm khám thông thường.
Hiện xét nghiệm dự báo nguy cơ huyết khối đã được triển khai tại nhiều bệnh viện ở vùng Wallonie theo yêu cầu của bác sĩ, với chi phí khoảng 70 euro. Các cơ quan chức năng và đơn vị bảo hiểm y tế đang xem xét khả năng đưa xét nghiệm này vào danh mục được chi trả, nhằm mở rộng khả năng tiếp cận cho người dân.
