Trong suốt thời gian qua, công tác bảo vệ và chăm sóc sức khỏe nhân dân luôn nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước.
Hoàn thành nhiều chỉ tiêu quan trọng
Các văn kiện, nghị quyết của Đại hội Đảng qua các thời kỳ, các nghị quyết của Ban Chấp hành Trung ương, kết luận, chỉ thị của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã ban hành đều có nội dung thể hiện chủ trương, đường lối và mục tiêu ưu tiên trong chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đi liền với đó là nhiều chính sách phát triển trung hạn, dài hạn của ngành y tế đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045-2050 được ban hành.
Theo báo cáo của Bộ Y tế, trong giai đoạn 2021-2025 dù chịu tác động nặng nề của dịch Covid-19 và những biến động kinh tế-xã hội sâu rộng toàn cầu, nhưng dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngành y tế Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng. Trong các chỉ tiêu chủ yếu của Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2021 - 2025 theo Nghị quyết số 16/2021/QH15 ngày 27/7/2021 của Quốc hội, ngành y tế được giao bốn chỉ tiêu và đến năm 2025 kết quả thực hiện là: Tuổi thọ trung bình là 74,8 tuổi (vượt chỉ tiêu được giao), trong đó thời gian sống khỏe mạnh là 67 năm; đạt tỷ lệ 15 bác sĩ/10.000 dân, vượt chỉ tiêu được giao; đạt 34,5 giường bệnh/10.000 dân (vượt chỉ tiêu được giao); có 95,15% số dân tham gia bảo hiểm y tế (vượt chỉ tiêu được giao).
Những kết quả nổi bật phải kể đến là: Công tác phòng, chống dịch bệnh được triển khai chủ động, linh hoạt và hiệu quả. Việt Nam đã kiểm soát tốt nhiều dịch bệnh nguy hiểm, được quốc tế đánh giá cao về năng lực ứng phó y tế công cộng. Các bệnh không lây nhiễm (tăng huyết áp, đái tháo đường, hen phế quản, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính) cũng được triển khai đồng bộ ngay tại tuyến dưới...
Hệ thống khám, chữa bệnh từ Trung ương đến cơ sở được củng cố và làm chủ nhiều kỹ thuật cao và công nghệ y học tiên tiến, như phẫu thuật robot, điều trị ung thư bằng xạ trị chính xác, chẩn đoán hình ảnh bằng trí tuệ nhân tạo (AI), ứng dụng công nghệ gen và sinh học phân tử trong điều trị ung thư cá thể hóa...
Các thầy thuốc Việt Nam đã thực hiện thành công nhiều ca ghép tạng có độ khó tương đương các trung tâm ghép tạng hàng đầu thế giới. Đáng chú ý, bảo hiểm y tế là một trong hai chính sách an sinh xã hội trụ cột, là cơ chế tài chính công quan trọng trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, vì mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển, được đặc biệt quan tâm.
Xác định những yếu tố then chốt
Bên cạnh những kết quả đã đạt được, hệ thống y tế Việt Nam vẫn còn bất cập: Chất lượng dịch vụ y tế chưa đồng đều giữa các vùng, miền; y tế cơ sở còn yếu, thiếu nhân lực và cơ sở vật chất; y tế dự phòng chưa được đầu tư tương xứng, năng lực giám sát, dự báo, cảnh báo dịch bệnh chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh biến đổi khí hậu và các dịch bệnh mới nổi.
Mặt khác, cơ chế tài chính và chính sách tự chủ bệnh viện còn nhiều vướng mắc; tình trạng quá tải ở bệnh viện tuyến trung ương vẫn diễn ra; chuyển đổi số y tế chưa mạnh mẽ; đội ngũ nhân lực y tế vẫn còn thiếu cả về số lượng và chất lượng,... Những hạn chế này chính là điểm nghẽn cần sớm được tháo gỡ để ngành y tế Việt Nam có thể phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu với thế giới.
Nhằm xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và bền vững, thời gian qua Đảng và Nhà nước đã đưa ra nhiều định hướng quan trọng. Ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Đây là nghị quyết có ý nghĩa chiến lược, toàn diện và lâu dài, mang tính chất hành động.
Đáng chú ý, Nghị quyết số 72 được xây dựng theo nguyên tắc không thay thế cho các nghị quyết, chỉ thị của Đảng đã ban hành mà chỉ đề cập các vấn đề mới, quan trọng có tầm ảnh hưởng lớn, tạo đột phá trong bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân để hoàn thành các mục tiêu chiến lược đã đề ra, sát yêu cầu thực tiễn, hiệu quả, khả thi.
Một nội dung quan trọng được Nghị quyết số 72 nhấn mạnh là việc chuyển mạnh từ tư duy chữa bệnh sang phòng bệnh, coi y tế dự phòng và y tế cơ sở là nền tảng. Bên cạnh đó là việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng AI, dữ liệu lớn trong chẩn đoán, điều trị, dự báo dịch bệnh và cá thể hóa chăm sóc sức khỏe. Đây chính là những chìa khóa mở đường cho nền y tế hiện đại, nhân văn và thông minh, hướng tới chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục và suốt vòng đời.
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, chất lượng dịch vụ và hiệu quả hoạt động của hệ thống y tế phụ thuộc vào ba yếu tố quan trọng là nhân lực; cơ sở vật chất, trang thiết bị; cơ chế tài chính. Thời gian tới ngành y tế và các địa phương sẽ ưu tiên bố trí, huy động nguồn lực, có cơ chế, chính sách vượt trội để phát triển nhân lực bảo đảm đồng bộ về số lượng, chất lượng, cơ cấu, nhất là nhân lực ở vùng sâu, vùng xa, vùng khó khăn.
Về cơ sở vật chất, thuốc, thiết bị y tế cơ bản sẽ được bảo đảm cung ứng đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ; 100% trạm y tế cấp xã được đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị y tế cơ bản theo chức năng, nhiệm vụ. Về cơ chế hoạt động, cơ chế tài chính, chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của trạm y tế cấp xã cũng sẽ được tổ chức theo mô hình đơn vị sự nghiệp công lập, bảo đảm cung ứng dịch vụ cơ bản, thiết yếu về phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, khám bệnh, chữa bệnh và các dịch vụ chăm sóc xã hội.
