Xây dựng Đề án, lộ trình từng bước tiến tới miễn viện phí toàn dân giai đoạn 2030 - 2035

Như tin đã đưa, ngày 23/4/2025, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm đã có buổi làm việc với đại diện Đảng uỷ Chính phủ và các ban, bộ, ngành Trung ương về đánh giá kết quả thực hiện các nghị quyết của Trung ương về công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân và định hướng công tác thời gian tới. Dự buổi làm việc có các đồng chí lãnh đạo đại diện Đảng uỷ Chính phủ, Đảng uỷ Quốc hội và các ban, bộ, ngành Trung ương có liên quan... Sau khi nghe Ban Thường vụ Đảng uỷ Bộ Y tế báo cáo, phát biểu của các cơ quan, đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm kết luận như sau:

1. Sức khoẻ là vốn quý nhất của mỗi người dân và của cả xã hội, là nền tảng quan trọng nhất cho hạnh phúc của mọi người và sự phát triển của quốc gia.

Vì vậy, đầu tư cho bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ của Nhân dân là đầu tư cho sự phát triển của đất nước. Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm, dành sự ưu tiên đặc biệt lãnh đạo, chỉ đạo công tác này. Mỗi nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Ban Bí thư ở từng thời kỳ có những mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ và giải pháp khác nhau, nhưng đều hướng tới mục tiêu cao cả:

Nâng cao sức khoẻ thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ và chất lượng cuộc sống của Nhân dân; xây dựng một hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả, hội nhập quốc tế; hướng tới bao phủ chăm sóc sức khoẻ toàn dân và bảo đảm khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cho mọi người dân. Các cấp, các ngành, trong đó ngành Y tế với vai trò nòng cốt đã có nhiều nỗ lực cố gắng, quán triệt triển khai thực hiện mục tiêu này, đạt được những kết quả to lớn, góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Việt Nam được cộng đồng quốc tế đánh giá cao về kết quả thực hiện các Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ của Liên hợp quốc trong lĩnh vực y tế, với nhiều chỉ số về hệ thống y tế và sức khoẻ cộng đồng vượt trội so với nhiều quốc gia có cùng mức phát triển (tuổi thọ trung bình; giảm tử vong, suy dinh dưỡng của trẻ em; chiều cao trung bình của thanh niên; số giường bệnh; số bác sĩ, dược sĩ trên 10.000 dân, tỉ lệ người dân tham gia bảo hiểm y tế...).

Bên cạnh những kết quả đạt được, công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân vẫn còn những tồn tại, hạn chế, bất cập như: Chất lượng môi trường sống, làm việc, chế độ dinh dưỡng, rèn luyện thân thể và đời sống văn hoá, tinh thần của Nhân dân ở nhiều nơi chưa được bảo đảm đầy đủ. Nhiều hành vi, thói quen có hại cho sức khoẻ vẫn chưa được khắc phục một cách căn bản.

Chênh lệch chỉ số sức khoẻ giữa các vùng, miền còn lớn. Tỉ lệ suy dinh dưỡng thể thấp còi ở trẻ em còn cao. Tầm vóc của người Việt Nam cải thiện chậm, số năm sống khoẻ chưa tăng tương ứng với tuổi thọ. Nhiều vấn đề tồn tại trong lĩnh vực y tế chưa được giải quyết kịp thời và hiệu quả như vấn đề củng cố y tế cơ sở, khám sức khoẻ định kỳ cho người dân, quá tải bệnh viện tuyến trên, thiếu nhân lực ngành Y tế, chuyển đổi số lĩnh vực y tế, vấn đề quản lý thuốc, thực phẩm chức năng, dược phẩm, thiết bị y tế. Việc bảo đảm an toàn thực phẩm và vệ sinh môi trường còn nhiều hạn chế, ảnh hưởng tiêu cực, trực tiếp đến sức khoẻ người dân (Việt Nam được xếp vào trong những quốc gia có mức độ ô nhiễm môi trường, ô nhiễm không khí, nguồn nước cao; có số người sử dụng rượu bia, hút thuốc lá nhiều trên thế giới...).

Nhiều vấn đề đặt ra trong các nghị quyết, chỉ thị của Đảng chưa được triển khai thực hiện, hoặc thực hiện chưa quyết liệt, chưa có kết quả, chưa rõ cá nhân, tổ chức chịu trách nhiệm, dẫn đến có những hạn chế kéo dài nhiều năm chưa giải quyết được. Đây là vấn đề phải thay đổi trong thời gian tới.

2. Về những định hướng trong thời gian tới

Trước yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, công tác bảo vệ và chăm sóc sức khoẻ nhân dân vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển nhanh và bền vững. Công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân cần hướng đến mục tiêu xây dựng một nước Việt Nam khoẻ mạnh, mọi người dân đều được sống lâu, sống khoẻ, sống lành mạnh, sống hạnh phúc; nguồn nhân lực phải có đủ sức khoẻ về thể chất, tinh thần, trí tuệ và đạo đức để thực hiện mục tiêu đến năm 2030 Việt Nam trở thành nước đang phát triển, có thu nhập trung bình cao, đến năm 2045 trở thành nước phát triển, có thu nhập cao. Cơ bản nhất trí với các nhiệm vụ trọng tâm Đảng uỷ Bộ Y tế báo cáo, đồng thời cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung sau:

2.1. Về những vấn đề chung:

Đề nghị các cấp uỷ, tổ chức đảng phải tiếp tục quán triệt, nhận thức đầy đủ, sâu sắc về vai trò, vị trí đặc biệt quan trọng của công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khoẻ nhân dân, coi đây là một trong những nhiệm vụ chính trị hàng đầu để phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững; đặt sức khoẻ và công tác chăm sóc sức khoẻ lên vị trí chiến lược ưu tiên trong tất cả các chiến lược, chính sách phát triển. Tăng cường sự lãnh đạo của các cấp uỷ đảng, hiệu quả quản lý của Nhà nước, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và toàn thể nhân dân trong công tác này, đặc biệt là phát huy vai trò nòng cốt của ngành Y tế trong tham mưu, hướng dẫn và tổ chức thực hiện. Xác định rõ trách nhiệm và tăng cường sự phối hợp giữa các cơ quan, tổ chức trong hệ thống chính trị, bảo đảm nguyên tắc một việc phải có người chịu trách nhiệm chính. Ngành Y tế chịu trách nhiệm chính về tổng thể công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khoẻ nhân dân, bảo đảm đạt được mục tiêu các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng đã đề ra.

Giao Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo Đảng uỷ Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Ban Chính sách, chiến lược Trung ương và các cơ quan liên quan nghiên cứu xây dựng Nghị quyết của Bộ Chính trị lãnh đạo, chỉ đạo để tạo đột phá trong công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết này tương tự như Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Nghị quyết mới không thay thế các nghị quyết, chỉ thị, kết luận đã có, mà tập trung giải quyết những vấn đề mới, vấn đề lớn, những điểm nghẽn, nút thắt, xác định rõ mục tiêu, lộ trình và trách nhiệm cụ thể trong chăm sóc sức khoẻ nhân dân; hoàn thành báo cáo Bộ Chính trị trong tháng 5/2025, đồng thời Đảng uỷ Chính phủ phối hợp Đảng uỷ Quốc hội để chuẩn bị thể chế hoá ngay trong kỳ họp Quốc hội sắp tới cũng như chuẩn bị về tài chính, ngân sách.

2.2. Về định hướng một số chủ trương cụ thể thực hiện ngay

Đảng uỷ Chính phủ lãnh đạo, chỉ đạo Đảng uỷ Bộ Y tế và các bộ, ngành Trung ương khẩn trương nghiên cứu, triển khai kiện toàn hệ thống tổ chức ngành Y tế từ Trung ương tới cơ sở phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp, gắn với mô hình phân tầng kỹ thuật y tế rõ ràng, hiệu quả, bảo đảm tính kế thừa, hỗ trợ lẫn nhau giữa các cấp chuyên môn.

Đặc biệt quan tâm củng cố, nâng cao năng lực y tế cơ sở, đây là tuyến y tế gần dân nhất, đóng vai trò "gác cửa" của hệ thống y tế, cần được củng cố toàn diện, bảo đảm chức năng chăm sóc sức khoẻ ban đầu, dự phòng, quản lý bệnh mãn tính, phát hiện sớm và điều trị ban đầu, khám sức khoẻ định kỳ, cập nhật sử dụng hồ sơ sức khoẻ điện tử... Hệ thống y tế cơ sở phải mạnh lên, đủ năng lực, đủ con người, đủ công nghệ, phải là nơi người dân đặt niềm tin. Chỉ như vậy mới có thể thực hiện được việc chăm sóc sức khoẻ toàn dân một cách bền vững, công bằng và hiệu quả.

Thống nhất thực hiện chủ trương khám sức khoẻ định kỳ cho Nhân dân ít nhất mỗi năm một lần. Giao Đảng uỷ Bộ Y tế xây dựng Đề án cụ thể báo cáo Chính phủ chỉ đạo triển khai thực hiện trong thời gian sớm nhất, những vấn đề vượt thẩm quyền báo cáo Bộ Chính trị để chỉ đạo.

Giao Đảng uỷ Chính phủ chỉ đạo nghiên cứu xây dựng Đề án với lộ trình từng bước giảm gánh nặng chi phí y tế cho người dân, tiến tới miễn viện phí toàn dân vào giai đoạn từ 2030 - 2035. Rà soát lại các chương trình, kế hoạch, đề án liên quan đến chăm sóc sức khoẻ nhân dân để bổ sung, sửa đổi cho phù hợp với tình hình mới. Chỉ đạo Đảng uỷ Bộ Y tế khẩn trương xây dựng, hoàn thiện Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khoẻ, dân số và phát triển giai đoạn 2026 - 2035, trình Quốc hội khoá XV thông qua (tại Kỳ họp thứ 10).

Đẩy nhanh tiến độ các nhiệm vụ chuyển đổi số trong lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ nhân dân, sớm hoàn thành sổ sức khoẻ điện tử trên toàn quốc, triển khai bệnh án điện tử, kết nối đồng bộ dữ liệu sức khoẻ; chia sẻ, công nhận và sử dụng kết quả khám, điều trị giữa các cơ sở khám, chữa bệnh, giữa các ngành, các cấp... Bộ Y tế nghiên cứu, đánh giá Đề án về mô hình cơ sở dữ liệu số tích hợp quá trình phát triển của từng cá nhân để triển khai thực hiện nếu phù hợp và hiệu quả.

Giao Tiểu ban Văn kiện và Tiểu ban Kinh tế - Xã hội Đại hội XIV của Đảng rà soát, bổ sung, nhấn mạnh các quan điểm, mục tiêu, chỉ tiêu về chăm sóc sức khoẻ nhân dân trong dự thảo các Văn kiện trình Đại hội XIV (thực hiện cùng với quá trình tiếp thu ý kiến của đại hội đảng bộ các cấp nhiệm kỳ 2025 - 2030).

Giao Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương chủ trì, phối hợp với Bộ Y tế, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch và các cơ quan liên quan xây dựng chiến lược, chương trình, kế hoạch tuyên truyền một cách kiên trì, bài bản, phổ cập lối sống có lợi cho sức khoẻ; xây dựng văn hoá sức khoẻ trong nhân dân. Một xã hội khoẻ mạnh không thể chỉ trông chờ vào bác sĩ. Phòng bệnh phải bắt đầu từ ý thức của mỗi người dân. Những yếu tố cơ bản của văn hoá lành mạnh đó là: Ăn uống lành mạnh, vận động thường xuyên, thể dục, thể thao, khám sức khoẻ định kỳ; nói không với rượu bia, thuốc lá, chất kích thích; chăm sóc sức khoẻ tinh thần, sống tích cực, yêu thương và chia sẻ... Đây chính là nền tảng cho một Việt Nam khoẻ mạnh hơn trong tương lai.

3. Về các kiến nghị, đề xuất của Đảng uỷ Bộ Y tế, đề nghị Đảng uỷ Quốc hội và Đảng uỷ Chính phủ căn cứ chức năng, nhiệm vụ của mình để chỉ đạo giải quyết theo thẩm quyền, những vấn đề vượt thẩm quyền kịp thời báo cáo Bộ Chính trị hoặc Ban Bí thư chỉ đạo giải quyết.