Tháng 6/2026, Nhà nước thu hồi thửa đất vì thuộc dự án di dời khẩn cấp các hộ dân sống trong vùng có nguy cơ sạt lở núi (giai đoạn 2, gồm 68 hộ dân) và công nhận đất ở nông thôn 150 m2 + HNK 700 m2, trong đó: đền bù đất ở là 150 m2 theo giá đất ở của địa phương ban hành và được 1 suất tái định cư 200 m2, phần đất còn lại chung thửa với đất ở xác định là đất HNK 700 m2 tính theo giá bồi thường của địa phương là đất HNK 179.000 đồng/m2.
Ông Thành có hỏi hội đồng bồi thường của xã là vì sao không được bồi thường loại đất vườn (bằng 44% giá đất ở) mà bồi thường loại đất HNK và được phản hồi, không công nhận đất vườn là do đất ở chưa được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Ông Thành hỏi, như vậy có đúng với quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư không?
Cục Quản lý đất đai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường trả lời vấn đề này như sau:
Tại khoản 1, điểm a, điểm b, điểm g khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 9, điểm a khoản 1, khoản 2 Điều 95 Luật Đất đai quy định:
"Điều 9. Phân loại đất
1. Căn cứ vào mục đích sử dụng, đất đai được phân loại bao gồm nhóm đất nông nghiệp, nhóm đất phi nông nghiệp, nhóm đất chưa sử dụng.
2. Nhóm đất nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây:
a) Đất trồng cây hằng năm, gồm đất trồng lúa và đất trồng cây hằng năm khác;
b) Đất trồng cây lâu năm;
g) Đất nông nghiệp khác.
3. Nhóm đất phi nông nghiệp bao gồm các loại đất sau đây:
a) Đất ở, gồm đất ở tại nông thôn, đất ở tại đô thị;
… Điều 95. Điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng
1. Các trường hợp được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng bao gồm:
a) Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hằng năm;
2. Các trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này được bồi thường về đất khi có một trong các điều kiện sau đây:
a) Có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất;
b) Có quyết định giao đất hoặc quyết định cho thuê đất hoặc quyết định cho phép chuyển mục đích sử dụng đất của cơ quan nhà nước có thẩm quyền;
c) Có một trong các giấy tờ về quyền sử dụng đất làm căn cứ để cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định tại Điều 137 của Luật này;
d) Nhận chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật từ người có quyền sử dụng đất hợp pháp nhưng chưa hoàn thành thủ tục đăng ký đất đai;
đ) Được sử dụng đất theo thỏa thuận trong hợp đồng thế chấp để xử lý nợ; văn bản công nhận kết quả đấu giá quyền sử dụng đất mà người trúng đấu giá đã hoàn thành nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.
Tại khoản 2 Điều 5 Nghị định số 88/2024/NĐ-CP ngày 15/7/2024 của Chính phủ (được sửa đổi, bổ sung tại khoản 3 Điều 11 Nghị định số 49/2026/NĐ-CP ngày 31/01/2026 của Chính phủ) quy định:
"2. Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có vi phạm pháp luật về đất đai trước ngày 01 tháng 7 năm 2014 mà đã sử dụng đất ổn định, thuộc các trường hợp được xem xét cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất theo quy định tại khoản 1, điểm a và điểm c khoản 2, khoản 3, khoản 4 Điều 139 của Luật Đất đai mà không phải đáp ứng điều kiện phù hợp với quy hoạch".
Tại Điều 9 Luật Đất đai năm 2024 quy định về phân loại đất thì không có loại đất vườn. Trong nhóm đất nông nghiệp có loại đất trồng cây hằng năm, đất trồng cây lâu năm.
Do đây là vụ việc cụ thể, không rõ nguồn gốc, quá trình sử dụng đất và không có hồ sơ, tài liệu kèm theo nên đề nghị ông nghiên cứu quy định nêu trên và liên hệ với cơ quan có chức năng quản lý đất đai tại địa phương để được giải quyết theo thẩm quyền.
