Thao túng tâm lý kiểm soát nạn nhân
Thượng tá Lê Xuân Hanh - Trưởng Công an phường Từ Liêm (Hà Nội) cho biết, đơn vị vừa giải cứu thành công trường hợp 1 thanh niên bị “bắt cóc online”, đối tượng lừa đảo yêu cầu bố mẹ chuyển khoản số tiền 150 triệu đồng. Trước đó, ông Đ.B.H. đến Công an phường trình báo về việc con trai là anh Đ.P.L. (22 tuổi) sau khi đưa em đi học bị bắt cóc. Ông H. nhận được hình ảnh con trai mình không mặc quần áo, bị xối nước vào người và nói bị đánh đập, kêu khóc, khẩn thiết bảo bố mẹ chuyển tiền để giải cứu.
Bằng biện pháp nghiệp vụ, Công an phường Từ Liêm xác định được anh L. đang ở một nhà nghỉ trên địa bàn xã Hoài Đức, Hà Nội và tiến hành rà soát, tìm được anh L. đưa về trụ sở cơ quan Công an để bàn giao cho gia đình.
Theo anh Đ.P.L., anh nhận một cuộc điện thoại tự nhận là shipper giao hàng, hỏi có phải anh là chủ của một đơn hàng giao đến địa chỉ cụ thể. Anh L. nói đúng thì ngay lập tức có một tài khoản Zalo tên T.A. gọi điện thoại đến, trong đó có hình ảnh một người bị còng tay, một số gói “ma túy” cùng 2 thẻ Căn cước công dân (CCCD) của anh L… Người gọi điện thoại nói anh L. dính vào một đường dây lừa đảo và yêu cầu anh phải chứng minh rằng mình vô tội bằng cách chuyển tiền cho đối tượng. Các đối tượng yêu cầu anh L. đến một nhà nghỉ, không được nói với bất cứ ai và phải làm theo hướng dẫn. Các đối tượng chiếm quyền điều khiển điện thoại, yêu cầu anh L. phải vào nhà vệ sinh, cởi bỏ quần áo, xối nước vào người, chỉ chụp ảnh, quay clip phần đầu, không cho nhìn thấy mặt, vờ kêu khóc và nói có người đánh đập. Tất cả hình ảnh anh L. tự chụp, quay lại đều được các đối tượng gửi cho bố anh L.
Tương tự, trước đó Công an phường Ba Đình, TP Hà Nội cũng nhận được đơn trình báo của anh M., trú tại phường Ba Đình về việc nhận được điện thoại của đối tượng thông báo cháu T., con trai anh là sinh viên đại học năm thứ nhất bị bắt cóc và yêu cầu gia đình chuyển 250 triệu đồng để chuộc về. Ban Chỉ huy Công an phường Ba Đình huy động tối đa lực lượng, phối hợp cùng Phòng Cảnh sát hình sự (Công an TP Hà Nội) khẩn trương triển khai các biện pháp nghiệp vụ để điều tra, xác minh. Đến khoảng 22 giờ cùng ngày, chỉ sau ít giờ đồng hồ nhận được tin báo, lực lượng chức năng đã xác định được vị trí và tìm thấy cháu T. tại một khách sạn trên địa bàn, cách nhà khoảng 1km.
Trang bị kiến thức an toàn trên không gian mạng
Theo các chuyên gia an ninh mạng, không chỉ ở các thành phố lớn, tình trạng mạo danh và đánh cắp thông tin cá nhân, đặc biệt nhắm vào người trẻ tuổi, du học sinh đang bùng phát trên mạng xã hội. Từ thực tế, có thể thấy, đối tượng bị nhắm tới phần lớn là học sinh, sinh viên và người trẻ ít kinh nghiệm sống. Với đặc điểm tâm lý tuổi mới lớn, các em rất tò mò, thích khám phá nhưng thiếu kinh nghiệm sống và kỹ năng nhận diện nguy cơ. Trong khi đó, nhiều gia đình lại buông lỏng giám sát, gần như “giao phó con cho điện thoại thông minh” mà không hề biết con đang nói chuyện với ai. Điểm đáng lo ngại không chỉ nằm ở việc trẻ bị dụ ra khỏi nhà, mà còn ở việc chính các em trở thành công cụ để lừa lại người thân - quay video giả vết thương, đọc lời khai theo kịch bản, nói dối cha mẹ về tình trạng của mình. Từ chỗ là nạn nhân, các em bị “điều khiển từ xa”, hoàn toàn mất kiểm soát, bởi niềm tin rằng mình đang “bị điều tra” hoặc “liên quan tội phạm”.
Thượng tá Lý Hoài Nam - Phó Trưởng Phòng Cảnh sát hình sự, Công an TP Hà Nội khuyến cáo, để tránh rơi vào bẫy “bắt cóc online” một hình thức lừa đảo mới rất tinh vi trên không gian mạng, người dân cần cảnh giác với một số dấu hiệu nhận biết điển hình.
Trước hết, các đối tượng thường sử dụng cuộc gọi từ số lạ, giả danh cơ quan chức năng như Công an, Viện Kiểm sát, Tòa án… rồi thông báo rằng nạn nhân có liên quan đến các vụ án nghiêm trọng như rửa tiền, buôn bán ma túy. Tiếp đó, chúng ép buộc nạn nhân giữ bí mật, không được liên lạc với người thân, đồng thời yêu cầu di chuyển đến nơi vắng vẻ hoặc cài đặt các ứng dụng lạ để kiểm soát hành vi.
Thượng tá Lý Hoài Nam nhấn mạnh, Cơ quan Công an khuyến nghị người dân cần chủ động phòng ngừa, nâng cao cảnh giác trước các thủ đoạn “bắt cóc online” đang gia tăng. Trước hết, tuyệt đối không tin tưởng các cuộc gọi từ số lạ yêu cầu chuyển tiền hoặc cung cấp thông tin cá nhân. Mọi hoạt động điều tra, xác minh của lực lượng Công an đều được thực hiện trực tiếp bằng giấy mời, giấy triệu tập gửi qua bưu điện hoặc thông qua Công an địa phương không qua điện thoại, mạng xã hội hay ứng dụng lạ.
