Việc quản lý sản xuất nông nghiệp để cung ứng lương thực, thực phẩm sao cho hiệu quả và chất lượng là yêu cầu cần thiết của mỗi doanh nghiệp và nông dân hiện nay.
Chính vì vậy, sự ra đời của trí tuệ nhân tạo đã hỗ trợ nông dân, doanh nghiệp từ khâu giám sát cây trồng, đến dự báo thời tiết chính xác, quản lý hệ thống tưới tiêu và bón phân thông minh giúp nông dân tối ưu chi phí, tăng lợi nhuận bền vững.
Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhiều địa phương ở khu vực phía Nam đã triển khai giải pháp ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào quản lý sản xuất nông nghiệp.
Là một trong những địa phương có nền nông nghiệp phát triển mạnh, xu hướng chuyển mình thành nền nông nghiệp công nghệ cao, tỉnh Đồng Nai đã cụ thể hóa thực hiện các giải pháp.
Theo ông Dương Minh Dũng, Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Đồng Nai, chia sẻ với nhiều cơ hội bứt phá hiện nay, vai trò của khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số rất quan trọng, là con đường ngắn nhất để hiện thực hóa khát vọng mà Nghị quyết 57 đề ra.
Tỉnh Đồng Nai mong muốn các doanh nghiệp chủ động, mạnh dạn đầu tư, ứng dụng giải pháp công nghệ tiên tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo ra những sản phẩm, dịch vụ chất lượng cao.
Đồng bằng sông Cửu Long hiện cũng không còn xa lạ với việc ứng dụng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo vào quản lý sản xuất. Các khu vực sản xuất lúa có diện tích lớn đã có sự thay đổi trong ứng dụng khoa học kỹ thuật.
Theo anh Triệu Hoàng Hương, một nông dân sản xuất 9ha lúa tại xã Lâm Tân, thành phố Cần Thơ, chia sẻ trước đây, để xử lý thuốc trên 9ha ruộng, gia đình phải mất vài ngày và thuê thêm nhân công, vừa vất vả vừa tốn kém. Hiện nay chỉ cần chưa tới 2 giờ bay drone, công việc hoàn tất, an toàn hơn mà hiệu quả lại cao.
Không chỉ dừng lại ở thiết bị bay không người lái, nhiều hợp tác xã cũng mạnh dạn áp dụng công nghệ số trong quản lý đồng ruộng.
Ông Lâm Phương Tùng - Giám đốc Hợp tác xã Nông nghiệp Phước An (xã Thuận Hòa, thành phố Cần Thơ) - cho biết toàn bộ 63ha lúa thơm đặc sản được sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP, cơ giới hóa hoàn toàn và gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc.
Chỉ với thao tác quét mã QR, người tiêu dùng, doanh nghiệp hay thương lái đều có thể nắm rõ thông tin từ chủ hộ, diện tích canh tác đến lịch sử gieo sạ, bón phân, xử lý giống.
Đây là bước đi quan trọng hướng đến nhật ký điện tử, góp phần xây dựng nền nông nghiệp minh bạch, hiện đại. Hợp tác xã Nông nghiệp Phước An còn được đầu tư hệ thống quan trắc độ mặn, giám sát sâu bệnh cùng trạm bơm tự động, tất cả điều khiển qua điện thoại thông minh. Nhờ đó, nông dân không cần ngày đêm canh nước hay canh rầy mà ruộng lúa vẫn đảm bảo điều kiện phát triển tốt nhất.
Tuy nhiên, để có thể phát huy hiệu quả của trí tuệ nhân tạo, trí tuệ nhân tạo dùng trong nông nghiệp nói riêng thì người dùng phải phân định được sức mạnh, rủi ro và khả năng kiểm soát rủi ro từ trí tuệ nhân tạo.
Nhiều nhà khoa học cho rằng để trí tuệ nhân tạo thực sự trở thành động lực phát triển, Việt Nam cần một chiến lược toàn diện: hạ tầng dữ liệu, nhân lực chất lượng cao, khung pháp lý đầy đủ cùng một hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động.
Quan trọng hơn cả, trí tuệ nhân tạo phải được định hướng để phục vụ con người, bảo vệ quyền con người, đồng thời củng cố an ninh quốc gia trong kỷ nguyên số.
Từ những phân tích này, ông Nguyễn Mạnh Hùng - Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ - chia sẻ Việt Nam sẽ nhanh chóng xây dựng trung tâm siêu tính toán trí tuệ nhân tạo quốc gia và dữ liệu trí tuệ nhân tạo mở dùng chung.
Đồng thời, phổ cập trí tuệ nhân tạo, bình dân học vụ trí tuệ nhân tạo, giống như phong trào học tiếng Anh trước đây. Mỗi người Việt Nam sẽ có một trợ lý số, dân số không tăng nhưng trí tuệ xã hội tăng ít nhất gấp đôi.
