Từ nghị quyết đến những đổi thay ở Tà Sung
Một buổi chiều đầu tuần ở thôn Tà Sung, tiếng máy trộn bê tông hòa cùng tiếng trẻ con nô đùa vang lên bên tuyến đường mới mở. Dọc con đường vào thôn, các nếp nhà sàn đã bắt đầu sáng đèn, mùi xôi nếp mới quyện trong làn khói bếp tạo nên không khí bình yên đặc trưng của vùng cao Tú Lệ. Ít ai nghĩ rằng chỉ vài năm trước, nơi đây vẫn còn là thôn nghèo với những con đường nhỏ lầy lội mỗi mùa mưa, hạ tầng thiếu đồng bộ, người dân chủ yếu sống dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ.
Là thôn du lịch cộng đồng tiêu biểu của xã Tú Lệ, Tà Sung hôm nay hấp dẫn du khách không chỉ bởi cảnh quan thiên nhiên mà còn bởi không gian văn hóa truyền thống vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nhưng để có được sự đổi thay ấy, cấp ủy, chính quyền địa phương đã trải qua không ít khó khăn trong quá trình đưa nghị quyết vào thực tiễn.
Sau Đại hội Đảng bộ xã Tú Lệ lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030, Đảng bộ xã Tú Lệ xác định việc triển khai nghị quyết phải bắt đầu từ những việc cụ thể, sát với nhu cầu của người dân. Thay vì triển khai dàn trải, các chi bộ được giao lựa chọn từng phần việc phù hợp với điều kiện thực tế ở mỗi thôn, bản; cán bộ, đảng viên phải gương mẫu đi đầu để Nhân dân thấy được hiệu quả thực tế.
Đồng chí Hoàng Văn Soàn, Trưởng Ban Xây dựng Đảng, Đảng ủy xã Tú Lệ cho biết: “Thời gian đầu triển khai cũng có không ít khó khăn. Một số hộ dân còn tâm lý trông chờ, e ngại khi hiến đất mở đường hay chỉnh trang nhà cửa để làm du lịch. Vì vậy, cán bộ, đảng viên phải đi từng nhà vận động, làm trước để dân tin rồi mới làm theo”.
Tinh thần ấy đang tạo chuyển biến rõ nét tại nhiều thôn, bản của xã. Ở Tà Sung, Pom Bam hay Sẻ Sáng, người dân tự nguyện đóng góp ngày công, hiến đất mở rộng đường giao thông, chỉnh trang cảnh quan môi trường, xây dựng các tuyến đường “sáng - xanh - sạch - đẹp”.
Những buổi sinh hoạt chi bộ, họp thôn giờ đây không còn nặng về phổ biến văn bản mà tập trung bàn cách phát triển kinh tế, làm du lịch, giữ gìn bản sắc văn hóa và nâng cao thu nhập cho người dân.
Ông Lò Văn Bun, Bí thư Chi bộ thôn Tà Sung chia sẻ: Ngày trước, vận động mở rộng đường cũng khó lắm. Nhưng khi đảng viên trong chi bộ thực hiện trước, bà con thấy đường rộng hơn, xe vào thuận lợi hơn thì dần đồng thuận. Bây giờ, nhiều người còn chủ động đề xuất chỉnh trang đường bản, trồng hoa, lắp điện chiếu sáng.
Sự thay đổi trong nhận thức của người dân còn thể hiện rõ qua cách làm du lịch cộng đồng ở Tà Sung. Ở tuổi gần 70, bà Vì Thị Đôi vẫn miệt mài bên khung cửi với nghề dệt thổ cẩm được truyền lại từ mẹ. Tiếng thoi đưa đều đặn vang lên dưới mái nhà sàn như nhịp nối giữa quá khứ và hiện tại.
Bà Đôi chia sẻ: Có thời gian tôi nghĩ nghề này rồi sẽ mất vì lớp trẻ không còn mặn mà như trước. Nhưng mấy năm gần đây, khách du lịch đến đông hơn, nhiều người thích xem dệt vải, nghe kể chuyện về phong tục người Thái nên tôi lại có thêm động lực giữ nghề. Giờ con cháu trong nhà cũng bắt đầu học dệt trở lại.
Không chỉ gia đình bà Đôi, nhiều hộ dân ở Tà Sung cũng chủ động cải tạo nhà sàn làm homestay, phát triển dịch vụ trải nghiệm văn hóa, ẩm thực dân tộc Thái, Mông. Buổi tối cuối tuần, tiếng khèn, tiếng trống, điệu xòe lại rộn ràng trong sân nhà văn hóa thôn. Các đội văn nghệ quần chúng được duy trì thường xuyên không chỉ phục vụ du khách mà còn góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Điều đáng nói là người dân Tà Sung không chạy theo cách làm du lịch ồ ạt hay thương mại hóa bằng mọi giá. Nhiều hộ vẫn giữ nguyên nếp nhà sàn cũ, bếp lửa giữa nhà, cách dệt vải, giã cốm như bao đời nay. Du khách đến đây muốn trải nghiệm cuộc sống bản địa chân thực, được ngồi bên mâm cơm truyền thống, nghe chuyện bản làng và hòa mình vào nhịp sống của đồng bào vùng cao.
Nghị quyết Đại hội Đảng bộ xã Tú Lệ lần thứ I xác định rõ mục tiêu phát triển du lịch xanh, du lịch cộng đồng gắn với nông nghiệp đặc sản và bảo tồn văn hóa dân tộc; đồng thời chú trọng chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng đồng bộ, giảm nghèo bền vững. Trong nhiệm kỳ 2020 - 2025, xã đón trên 440.000 lượt khách du lịch; thu nhập bình quân đầu người đạt gần 44 triệu đồng/năm. Riêng 3 tháng đầu năm 2026, xã đón hơn 43.600 lượt khách, doanh thu du lịch ước đạt 60,6 tỷ đồng.
Không chỉ tạo nguồn thu cho địa phương, du lịch cộng đồng còn mở thêm sinh kế cho nhiều hộ dân từ chính giá trị văn hóa truyền thống vốn tưởng chừng đang mai một. Từ nghề dệt thổ cẩm, làm cốm, biểu diễn văn nghệ đến dịch vụ homestay, nhiều người dân đã có thêm thu nhập ngay trên quê hương mình.
Khi người dân trở thành chủ thể của phát triển
Để nghị quyết đi vào thực tiễn, Tú Lệ đặc biệt coi trọng công tác dân vận. Các tổ tuyên vận tại thôn duy trì sinh hoạt định kỳ, đến từng hộ dân tuyên truyền chủ trương, vận động người dân thay đổi tập quán sản xuất, giữ gìn vệ sinh môi trường và xây dựng đời sống văn hóa mới.
Năm 2026, xã Tú Lệ đăng ký thực hiện 12 mô hình “Dân vận khéo” trên các lĩnh vực phát triển kinh tế, quốc phòng - an ninh, chuyển đổi số và xây dựng hệ thống chính trị. Nhiều mô hình gắn với những việc làm cụ thể như phát dọn đường giao thông, lắp đặt điện chiếu sáng, chỉnh trang cảnh quan môi trường, bảo đảm an ninh, trật tự và phát triển du lịch cộng đồng.
Những năm gần đây, diện mạo nông thôn ở Tú Lệ có nhiều đổi thay rõ nét. Giai đoạn 2020 - 2025, địa phương huy động trên 250 tỷ đồng đầu tư cơ sở hạ tầng; nhiều tuyến giao thông nông thôn được bê tông hóa, hệ thống kênh mương được kiên cố hóa, điện lưới được kéo tới các thôn vùng cao. Đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo giảm còn hơn 13%, thu nhập bình quân của người dân tiếp tục được nâng lên.
Từ những con đường lầy lội vào mùa mưa nay đã rộng mở, từ tiếng khung cửi có lúc tưởng chừng thưa vắng nay lại đều đặn vang lên trong những nếp nhà sàn ở Tà Sung cho thấy nghị quyết của Đảng ở Tú Lệ đang dần hiện hữu bằng đổi thay cụ thể trong đời sống người dân.
Và có lẽ, sức sống của nghị quyết không nằm ở khẩu hiệu lớn lao mà bắt đầu từ sự đổi thay trong nhận thức của mỗi người dân: từ chỗ trông chờ, e ngại đến chủ động tham gia; từ giữ nghề để mưu sinh sang giữ nghề để giữ bản sắc văn hóa của chính quê hương mình. Khi người dân thực sự trở thành chủ thể của phát triển, nghị quyết của Đảng mới có thể lan tỏa tới từng bản làng vùng cao.