Trình Quốc hội hai phương án về ghi âm, ghi hình tại phiên tòa

Phương án thứ nhất chỉ được ghi âm, hình ảnh phiên tòa khi khai mạc và tuyên án; phương án còn lại đề xuất thực hiện theo luật tố tụng.

Tiếp tục Kỳ họp thứ 7, sáng 28/5 Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự thảo Luật Tổ chức tòa án nhân dân (sửa đổi).

Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.

Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.

Đây là dự án luật đã được Quốc hội cho ý kiến từ kỳ họp thứ 6, nhiều đại biểu băn khoăn về một số nội dung trong đó có quy định việc ghi âm, ghi hình tại phiên tòa.

Chưa thống nhất về phương án ghi âm, ghi hình tại tòa

Trình bày trước Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga cho biết, dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) sau khi được tiếp thu, chỉnh lý có 153 điều; trong đó bỏ 2 điều, bổ sung 2 điều, ghép điều 142 vào điều 143, giảm 1 điều so với dự thảo Tòa án nhân dân Tối cao đã trình Quốc hội.

Về vấn đề này, Điều 141 dự thảo của Tòa án nhân dân Tối cao trình Quốc hội tại kỳ họp 6 quy định: “Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử, Thẩm phán, người tiến hành tố tụng khác chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp khi có sự đồng ý của chủ tọa phiên tòa, phiên họp.

Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của bị cáo, đương sự, người tham gia tố tụng khác phải được sự đồng ý của họ và chủ tọa phiên tòa, phiên họp”.

Quá trình thảo luận nội dung này còn ý kiến khác nhau. Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho hay có ý kiến đề nghị quy định về hoạt động thông tin tại phiên tòa, phiên họp như luật tố tụng hiện hành; có ý kiến đề nghị rà soát để không trái với nguyên tắc Tòa án xét xử công khai.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga trình bày dự thảo Luật Tổ chức tòa án nhân dân (sửa đổi).
Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga trình bày dự thảo Luật Tổ chức tòa án nhân dân (sửa đổi).

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng tại phiên tòa, việc ghi âm, ghi hình ảnh phải bảo đảm quyền con người, quyền công dân; bảo đảm hoạt động thông tin theo quy định của pháp luật.

“Quy định này còn góp phần bảo đảm tính tôn nghiêm tại phiên tòa, tạo điều kiện cho Hội đồng xét xử điều hành tốt phiên tòa, không bị phân tâm bởi các yếu tố khác", Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga giải thích.

Đa số ý kiến Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị chỉnh lý khoản 3, khoản 4 Điều 141 theo hướng: việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử tại phiên tòa, phiên họp phải được sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa; việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác, người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải được sự đồng ý của họ và sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa, phiên họp.

Việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định. Đồng thời, bổ sung quy định tại khoản 4 về việc Tòa án ghi âm, ghi hình toàn bộ diễn biến phiên tòa, phiên họp để phục vụ nhiệm vụ chuyên môn khi cần thiết và việc cung cấp kết quả ghi âm, ghi hình được thực hiện theo quy định của pháp luật; giao Chánh án Tòa án nhân dân Tối cao quy định chi tiết khoản này.

Một số ý kiến trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho rằng quy định về ghi âm, ghi hình tại phiên tòa, phiên họp trong dự thảo Luật là hẹp hơn so với quy định của các luật tố tụng. Để tạo thuận lợi cho hoạt động thông tin tại phiên tòa, phiên họp, ý kiến này đề nghị giữ như quy định hiện hành.

Ngoài ra, hai ý kiến khác trong Ủy ban Thường vụ Quốc hội và và Tòa án nhân dân Tối cao đề nghị quy định khoản 3 Điều 141 như sau: Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định khi có sự cho phép của chủ tọa phiên tòa, phiên họp; trường hợp ghi âm, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác, người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải được sự đồng ý của họ và sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa, phiên họp.

Đồng thời, bổ sung quy định tại khoản 4 về việc Tòa án ghi âm, ghi hình toàn bộ diễn biến phiên tòa, phiên họp để phục vụ nhiệm vụ chuyên môn.

Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.
Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.

Dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân đang thể hiện theo hai phương án trình xin ý kiến các đại biểu Quốc hội. Cụ thể

* Phương án 1 (khoản 3 và khoản 4):

Việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của Hội đồng xét xử tại phiên tòa, phiên họp phải được sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa; việc ghi âm lời nói, ghi hình ảnh của người tiến hành tố tụng khác, người tham gia phiên tòa, phiên họp thì phải được sự đồng ý của họ và sự đồng ý của Chủ tọa phiên tòa, phiên họp. Việc ghi hình ảnh tại phiên tòa, phiên họp chỉ được thực hiện trong thời gian khai mạc phiên tòa, phiên họp và tuyên án, công bố quyết định.

Tòa án tiến hành ghi âm lời nói, ghi hình ảnh toàn bộ diễn biến phiên tòa, phiên họp trong trường hợp cần thiết để phục vụ nhiệm vụ chuyên môn. Việc sử dụng, cung cấp kết quả ghi âm lời nói, ghi hình ảnh diễn biến phiên tòa được thực hiện theo quy định của pháp luật. Chánh án Tòa án nhân dân tối cao quy định chi tiết khoản này.

* Phương án 2: Không quy định khoản 3 và khoản 4 (Thực hiện theo quy định của các luật tố tụng và pháp luật có liên quan).

Tòa án có thể tiến hành thu thập tài liệu, chứng cứ

Về thu thập tài liệu, chứng cứ trong giải quyết vụ án hình sự, hành chính, vụ việc dân sự và các vụ việc khác thuộc thẩm quyền của Tòa án (Điều 15), nhiều ý kiến tán thành dự thảo Luật về việc Tòa án không có nghĩa vụ thu thập chứng cứ. Nhiều ý kiến không tán thành dự thảo Luật và đề nghị quy định trong một số trường hợp cần thiết, Tòa án thu thập chứng cứ trong hoạt động xét xử.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, Nghị quyết số 27 yêu cầu: “Nghiên cứu, làm rõ... những trường hợp tòa án thu thập chứng cứ trong hoạt động xét xử”. Luật Tổ chức Tòa án Nhân dân năm 2014 không quy định cụ thể về phạm vi thu thập chứng cứ của tòa án.

Các luật tố tụng quy định các hoạt động/biện pháp thu thập tài liệu, chứng cứ, trong đó Bộ luật Tố tụng hình sự và Luật Tố tụng hành chính quy định: nếu đương sự không thu thập được thì có quyền yêu cầu tòa án thu thập chứng cứ. Từ đó nhiều đương sự không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ của mình, ỷ lại cho Tòa án thu thập, dẫn tới nhiều Tòa án quá tải công việc.

Do đó, cần rà soát để quy định lại cho chặt chẽ. Thực tiễn cho thấy, nếu tòa án không thu thập chứng cứ trong một số trường hợp thì có thể gặp khó khăn trong việc giải quyết vụ án.

Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 28/5.
Các đại biểu tham dự phiên họp sáng 28/5.

Tiếp thu ý kiến đại biểu Quốc hội và một số cơ quan, tổ chức hữu quan, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo chỉnh lý Điều 15 dự thảo Luật theo hướng quy định tòa án trực tiếp thu thập tài liệu, chứng cứ và hỗ trợ thu thập tài liệu, chứng cứ để thể chế hóa Nghị quyết 27 và phù hợp với điều kiện thực tiễn của nước ta, đồng thời rà soát, bố cục lại các khoản trong điều luật cho phù hợp hơn.

Về đổi mới tòa án nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện theo thẩm quyền xét xử (khoản 1 Điều 4), Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp cho biết, nhiều ý kiến không tán thành quy định đổi mới tòa án nhân dân cấp tỉnh thành tòa án nhân dân phúc thẩm, tòa án nhân dân cấp huyện thành tòa án nhân dân sơ thẩm. Nhiều ý kiến tán thành dự thảo Luật về đổi mới tòa án nhân dân theo thẩm quyền xét xử.

Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, việc đổi mới tòa án nhân dân cấp tỉnh thành tòa án nhân dân phúc thẩm, tòa án nhân dân cấp huyện thành tòa án nhân dân sơ thẩm theo thẩm quyền xét xử, nhưng nhiệm vụ, quyền hạn của các tòa án này thì không thay đổi. Các tòa án vẫn gắn với đơn vị hành chính cấp huyện, cấp tỉnh; tòa án nhân dân phúc thẩm vẫn xét xử sơ thẩm một số vụ án.

Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.
Quang cảnh phiên họp sáng 28/5.

Quy định này chưa thống nhất về tổ chức với các cơ quan tư pháp khác ở địa phương và phải sửa đổi một số luật liên quan để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, đồng thời phát sinh một số chi phí (như sửa con dấu, biển hiệu, các loại biểu mẫu, giấy tờ). Do đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị cho giữ nguyên quy định của Luật hiện hành về tòa án nhân dân cấp tỉnh, tòa án nhân dân cấp huyện.

Do đại biểu Quốc hội còn có ý kiến khác nhau và Tòa án Nhân dân Tối cao tiếp tục đề nghị đổi mới tòa án nhân dân cấp tỉnh thành tòa án nhân dân phúc thẩm, tòa án nhân dân cấp huyện thành tòa án nhân dân sơ thẩm, nên Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo xây dựng 2 phương án tại khoản 1 Điều 4 dự thảo Luật để trình Quốc hội xem xét, thảo luận.

nhandan.vn

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Tổ đại biểu số 13 HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri tại xã Tả Van

Tổ đại biểu số 13 HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri tại xã Tả Van

Sáng 18/11, Tổ đại biểu số 13 HĐND tỉnh Lào Cai khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri tại xã Tả Van trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026. Hội nghị ghi nhận 13 ý kiến, kiến nghị tập trung vào đầu tư hạ tầng, phát triển kinh tế - xã hội và giải quyết những vấn đề dân sinh tại địa phương.

Cử tri 5 xã kiến nghị nhiều vấn đề dân sinh tại hội nghị tiếp xúc với đại biểu HĐND tỉnh Lào Cai

Cử tri 5 xã kiến nghị nhiều vấn đề dân sinh tại hội nghị tiếp xúc với đại biểu HĐND tỉnh Lào Cai

Ngày 18/11, Tổ đại biểu số 2 HĐND tỉnh Lào Cai khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức tiếp xúc cử tri tại 5 xã Yên Bình, Bảo Ái, Thác Bà, Yên Thành và Cảm Nhân trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026. Nhiều kiến nghị liên quan đến hạ tầng giao thông, đất đai, chế độ chính sách và an sinh xã hội được cử tri phản ánh tại hội nghị.

Toàn văn Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi AIPA-47

Toàn văn Thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi AIPA-47

Ngày 18/11, tại thủ đô Manila, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dẫn đầu Đoàn đại biểu cấp cao Quốc hội Việt Nam dự Lễ khai mạc Đại hội đồng liên Nghị viện Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) lần thứ 47 (AIPA-47) với chủ đề “Nghị viện bảo đảm một ASEAN hòa bình, thịnh vượng và lấy người dân làm trung tâm”. Nhân dịp này, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã gửi Thông điệp tới Đại hội đồng AIPA-47. 

Phát huy hiệu quả vai trò "tai mắt" của dân

Phát huy hiệu quả vai trò "tai mắt" của dân

Ở bất cứ thôn bản hay tổ dân phố nào, người dân luôn mong muốn những đồng tiền mình đóng góp, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước hay công trình phúc lợi trên địa bàn đều được thực hiện minh bạch, công tâm và đúng mục đích. Để giữ được sự minh bạch ngay từ cơ sở, không gì hiệu quả bằng chính sự giám sát của người dân tại chỗ. Đó là lý do ban thanh tra nhân dân ra đời và trở thành chỗ dựa tin cậy của bà con.

Phó Bí thư Tỉnh ủy Giàng Thị Dung thăm, chúc mừng các trường học và kiểm tra mô hình phát triển kinh tế tại xã Phình Hồ

Phó Bí thư Tỉnh ủy Giàng Thị Dung thăm, chúc mừng các trường học và kiểm tra mô hình phát triển kinh tế tại xã Phình Hồ

Sáng 18/11, đồng chí Giàng Thị Dung - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh cùng đoàn công tác của tỉnh đến thăm, tặng quà chúc mừng các trường học nhân dịp kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam (20/11/1982 - 20/11/2026) và kiểm tra một số mô hình phát triển kinh tế, du lịch trên địa bàn xã Phình Hồ.

Bảo Thắng - Lan tỏa nghĩa tình trong chiến dịch 500 ngày đêm

Bảo Thắng - Lan tỏa nghĩa tình trong chiến dịch 500 ngày đêm

Trong Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, xã Bảo Thắng được giao thực hiện nhiều nhiệm vụ quan trọng. Với tinh thần trách nhiệm cao, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và sự chung sức của Nhân dân, địa phương đã góp phần lan tỏa sâu sắc đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.

Sắc màu văn hóa cùng ngày hội đại đoàn kết

Sắc màu văn hóa cùng ngày hội đại đoàn kết

Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 tại Lào Cai mang một sắc thái mới khi được tổ chức gắn với Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11). Đây không chỉ là dịp gặp gỡ, thắt chặt tình làng nghĩa xóm, ngày hội còn trở thành không gian hội tụ, giao lưu và lan tỏa những giá trị văn hóa truyền thống. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào, ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa, bồi đắp sức mạnh đại đoàn kết từ mỗi khu dân cư.

Lào Cai mở lối cửa ngõ, đón vận hội APEC

Lào Cai mở lối cửa ngõ, đón vận hội APEC

Trên trục kết nối kinh tế Việt Nam - Trung Quốc và ASEAN, Lào Cai đang phát huy lợi thế cửa ngõ để mở rộng thương mại, thu hút nguồn lực và nâng cao năng lực logistics. Từ hạ tầng giao thông, cửa khẩu thông minh đến xúc tiến thương mại và tận dụng các hiệp định thương mại tự do, ngoại giao kinh tế địa phương đang tạo đà để tỉnh sẵn sàng đón cơ hội từ tiến trình hội nhập APEC.

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai và Tuyên Quang xuất cảnh, bắt đầu chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc)

Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai và Tuyên Quang xuất cảnh, bắt đầu chuyến thăm và làm việc tại tỉnh Vân Nam (Trung Quốc)

Sáng 18/11, tại Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, Đoàn đại biểu tỉnh Lào Cai do đồng chí Dương Quốc Huy - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy làm Trưởng đoàn đã xuất cảnh sang Trung Quốc, bắt đầu chương trình công tác và tham dự các hoạt động tại tỉnh Vân Nam.

Tổ đại biểu số 15 HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri khu vực Bảo Yên trước kỳ họp cuối năm 2026

Tổ đại biểu số 15 HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri khu vực Bảo Yên trước kỳ họp cuối năm 2026

Chiều 17/11, tại xã Nghĩa Đô, Tổ đại biểu số 15 HĐND tỉnh Lào Cai khóa XVII, nhiệm kỳ 2026 - 2031 tổ chức hội nghị tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026 với cử tri các xã khu vực Bảo Yên. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến, kết nối tới các điểm cầu xã Xuân Hòa, Thượng Hà, Bảo Yên, Bảo Hà và Phúc Khánh.

Đại biểu HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026

Đại biểu HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026

Ngày 17/11, các tổ đại biểu số 5, 3 và 16 HĐND tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri tại các xã Hạnh Phúc, Phúc Lợi và Võ Lao trước kỳ họp thường lệ cuối năm 2026 của HĐND tỉnh khóa XVII. Cử tri kiến nghị nhiều vấn đề liên quan đến chế độ, chính sách đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, hoạt động của chính quyền cơ sở và đầu tư hạ tầng giao thông.

fb yt zl tw