Nâng cao tính nhân dân, tính Đảng trong hoạt động của Quốc hội
Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh, Đảng bộ Quốc hội là một trong những Đảng bộ tiêu biểu trong lãnh đạo, chỉ đạo hoàn thành tổ chức đại hội đảng các cấp trong Đảng bộ bảo đảm tiến độ và chất lượng theo tinh thần Chỉ thị số 45 của Bộ Chính trị. Công tác chuẩn bị dự thảo văn kiện và phương án nhân sự Đại hội này được thực hiện chu đáo, nghiêm túc, công phu, khoa học, bảo đảm theo đúng các quy định và hướng dẫn của Trung ương.
Bày tỏ sự nhất trí cao với những nội dung cơ bản của Văn kiện Đại hội, đánh giá công tác nhiệm kỳ vừa qua, Tổng Bí thư nêu rõ, Báo cáo chính trị và các ý kiến tham luận tại Đại hội đã khẳng định những kết quả quan trọng của Đảng bộ và các tổ chức Đảng trong Quốc hội đã đạt được trên các lĩnh vực; đề nghị Đại hội tiếp tục thảo luận, phân tích, đánh giá, nhấn mạnh và làm sâu sắc thêm những chuyển biến mới trong tư duy và hoạt động của Đảng bộ Quốc hội thời gian qua.
Tổng Bí thư chia sẻ, kết quả công tác nhiệm kỳ qua đã thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự sáng tạo và quyết tâm chính trị rất cao của Đảng bộ Quốc hội; đồng thời cũng bước đầu khẳng định sự đúng đắn, phù hợp của mô hình tổ chức mới, phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện của Đảng, đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong tình hình mới.
Bên cạnh kết quả rất tích cực, Tổng Bí thư đánh giá cao tinh thần tự phê bình nghiêm túc và đề nghị Đại hội tiếp tục thảo luận, phân tích thấu đáo, làm rõ hạn chế, khuyết điểm, nguyên nhân, nhất là nguyên nhân chủ quan để bổ sung, hoàn thiện bài học kinh nghiệm, đề ra giải pháp hiệu quả để khắc phục, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Đảng bộ Quốc hội và Quốc hội trong thời gian tới.
Tổng Bí thư gợi mở 2 yêu cầu, 4 định hướng công tác trọng tâm để thảo luận, làm rõ, bổ sung, hoàn thiện và thống nhất thực hiện.
Tổng Bí thư yêu cầu, nâng cao tính nhân dân trong mọi hoạt động của Quốc hội. Đây là yêu cầu mang tính bản chất của Quốc hội - cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân. Quốc hội Việt Nam phải gắn bó máu thịt với nhân dân, thực sự là “Quốc hội của Nhân dân, do Nhân dân, vì Nhân dân” - không chỉ trong lời nói mà trong từng đạo luật, từng phiên chất vấn, từng quyết sách quan trọng, đều phải hướng đến mục tiêu tối thượng: hạnh phúc, ấm no, tự do của nhân dân và sự thịnh vượng của đất nước. Mỗi đạo luật không chỉ là văn bản pháp lý, mà còn phải là kết tinh của trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của nhân dân. Đại biểu Quốc hội không chỉ là người làm luật, người giám sát hay người quyết định, mà trước hết phải là “đại biểu của cử tri” - người đại diện trung thành cho tiếng nói, khát vọng, quyền lợi chính đáng của cử tri và của toàn dân tộc. Mỗi đại biểu là nhịp cầu tin cậy, mang hơi thở của cuộc sống vào nghị trường và mang quyết sách đúng đắn của Quốc hội trở lại cuộc sống, góp phần nâng cao đời sống mọi mặt cho nhân dân.
Tổng Bí thư nêu rõ cần nâng cao tính Đảng trong hoạt động của Quốc hội. Đây là yêu cầu xuyên suốt, bảo đảm Quốc hội ta luôn kiên định mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân lên trên hết, trước hết. Tính Đảng không làm giảm đi tính dân chủ, mà trái lại là định hướng để dân chủ được thực hiện đúng bản chất của chế độ ta. Đối với những Đại biểu Quốc hội là đảng viên phải thực hiện tốt “trách nhiệm kép”, là cầu nối trực tiếp giữa Đảng với Quốc hội; giữa ý chí, nguyện vọng của nhân dân với những quyết sách hệ trọng của đất nước.
Khách quan, công tâm khi quyết định những vấn đề hệ trọng
Về 4 định hướng, Tổng Bí thư chỉ rõ, tiếp tục đổi mới tư duy, tập trung lãnh đạo Quốc hội thực hiện tốt 3 chức năng quan trọng nhất là lập pháp, giám sát tối cao, quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước. Về lập pháp, cần xác định đây là công tác "đột phá của đột phá", không chỉ dừng lại ở việc khắc phục chồng chéo, mâu thuẫn, điểm nghẽn, mà còn phải đi trước, mở đường, dẫn dắt cho phát triển của đất nước, khuyến khích sáng tạo, giải phóng toàn bộ sức lao động, khơi thông mọi nguồn lực cho phát triển; cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh, nâng cao năng lực hội nhập, phát triển khu vực tư nhân trở thành động lực quan trọng nhất của nền kinh tế. Đặc biệt, các bên liên quan chú trọng những lĩnh vực mới như pháp luật về kinh tế số, tài sản số, dữ liệu, năng lượng tái tạo, tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, môi trường, biến đổi khí hậu, quốc phòng - an ninh phi truyền thống… Cơ quan của Quốc hội tiếp tục quán triệt và thực hiện có hiệu quả tư duy mới trong công tác xây dựng pháp luật được xác định trong Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, thực hiện nghiêm quy trình lập pháp, phát huy vai trò phản biện xã hội, tham vấn rộng rãi ý kiến chuyên gia, nhà khoa học, cử tri và cộng đồng doanh nghiệp; phải cảnh giác, kiên quyết phòng chống tác động tiêu cực của lợi ích nhóm, sự hướng lái chính sách của các thế lực thù địch hay vận động thiếu minh bạch, bảo đảm mọi đạo luật đều xuất phát từ lợi ích quốc gia - dân tộc và nguyện vọng chính đáng của nhân dân.
Trong giai đoạn mới, giám sát tối cao phải thật sự đi vào chiều sâu, tập trung vào những vấn đề bức thiết nhất như quản lý đất đai, tài nguyên, môi trường, phòng chống tham nhũng, lãng phí, bảo vệ quyền con người, quyền công dân... Trong công tác giám sát, không chỉ “nghe báo cáo” mà phải đi thực tế, đối thoại trực tiếp với nhân dân, với đối tượng chịu tác động của chính sách; quan trọng hơn, phải truy đến cùng trách nhiệm của tổ chức, cá nhân, bảo đảm các kiến nghị sau giám sát được thực hiện nghiêm, có chế tài rõ ràng; kết hợp phương thức truyền thống với công cụ công nghệ số để nâng cao hiệu quả giám sát.
Về quyết định các vấn đề quan trọng, Tổng Bí thư nhấn mạnh, mỗi nghị quyết, mỗi quyết định của Quốc hội không chỉ tác động tức thời đến kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, đời sống của hàng triệu người dân hôm nay mà còn in dấu lâu dài vào tương lai của dân tộc. Vì vậy, Quốc hội cần phải thể hiện rõ bản lĩnh, trí tuệ, khách quan, công tâm khi quyết định những vấn đề hệ trọng như chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, phân bổ ngân sách quốc gia, dự án hạ tầng trọng điểm, chính sách an sinh xã hội, chủ trương lớn về hội nhập quốc tế, hay những vấn đề liên quan đến độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ… Mọi quyết định Quốc hội phải thực sự đặt lợi ích quốc gia - dân tộc, lợi ích của nhân dân lên trên hết, trước hết, kiên quyết ngăn chặn và loại bỏ mọi sự chi phối của lợi ích nhóm, mọi tác động tiêu cực từ bên ngoài.
Tổng Bí thư đề nghị, tiếp tục nghiên cứu cải tiến, đổi mới cách thức hoạt động của Quốc hội, các cơ quan Quốc hội, bảo đảm hiệu quả, giảm tính hình thức, tăng tính thực chất. Trọng tâm là tiếp tục cải tiến việc xây dựng chương trình kỳ họp, phương thức thảo luận, tranh luận, chất vấn và trả lời chất vấn quy trình thẩm tra, tiếp xúc cử tri, giám sát... Cần tăng cường phối hợp giữa các cơ quan của Quốc hội, Chính phủ, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong chuẩn bị các nội dung, dự án luật trình Quốc hội, bảo đảm chặt chẽ, hiệu quả. Các bên liên quan tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng Quốc hội số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Quốc hội và từng đại biểu Quốc hội.
Các đơn vị chú trọng công tác xây dựng Đảng, nâng cao năng lực lãnh đạo và sức chiến đấu của Đảng bộ; xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh về tư tưởng, chính trị, đạo đức, tổ chức và cán bộ; duy trì sự đoàn kết thống nhất cao trong Đảng bộ; đổi mới sinh hoạt chi bộ gắn với thực tiễn, phát huy dân chủ trong Đảng và trong các cơ quan của Quốc hội.
Tổng Bí thư lưu ý, cán bộ, đảng viên trong Đảng bộ Quốc hội phải tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất, năng lực và uy tín, "vừa hồng vừa chuyên", có khát vọng cống hiến, dám nghĩ, dám làm, dám đổi mới sáng tạo, dám chịu trách nhiệm, đặt lợi ích chung lên trên hết. Đại biểu Quốc hội phải thực sự là người đại diện trung thành cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân; có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, chuyên môn sâu, kỹ năng nghị trường tốt. Quan trọng nhất, đại biểu phải giữ mối liên hệ mật thiết, thường xuyên với cử tri, lắng nghe tâm tư, phản ánh trung thực vào nghị trường, đồng thời chịu sự giám sát của nhân dân. Niềm tin và sự tín nhiệm của cử tri chính là thước đo cao nhất cho uy tín và trách nhiệm của đại biểu.
Tổng Bí thư đề nghị cần phát huy tinh thần của Đại hội để bắt tay ngay thực hiện 4 công việc trọng tâm, cấp bách trước mắt: Lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức thành công Kỳ họp thứ 10 - kỳ họp cuối cùng của Quốc hội khóa XV, quyết định nhiều vấn đề quan trọng của đất nước; tổ chức trang trọng, thiết thực các hoạt động Kỷ niệm 80 năm ngày Tổng tuyển cử đầu tiên bầu Quốc hội Việt Nam (6/1/1946 - 6/1/2026); lãnh đạo tổ chức thành công cuộc Bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và bầu cử HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 theo đúng tinh thần Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị; tiếp tục đóng góp tích cực, chủ động vào thành công của Đại hội XIV của Đảng.
Với truyền thống vẻ vang 80 năm Quốc hội Việt Nam, tinh thần đổi mới và trách nhiệm chính trị cao, Tổng Bí thư tin tưởng, Đảng bộ Quốc hội và toàn thể cán bộ, đảng viên, đại biểu Quốc hội sẽ phát huy cao độ trí tuệ, bản lĩnh, đoàn kết, sáng tạo; hoàn thành xuất sắc trọng trách lịch sử, đưa Quốc hội Việt Nam ngày càng phát triển vững mạnh, thực sự là hiện thân sống động của ý chí và nguyện vọng của nhân dân, góp phần đưa đất nước vươn mình phát triển giàu mạnh, thịnh vượng trong kỷ nguyên mới.
Thay mặt Đảng bộ Quốc hội, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng tiếp thu ý kiến chỉ đạo, định hướng quan trọng, sâu sắc của Tổng Bí thư Tô Lâm, cụ thể hóa các ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư trong Nghị quyết Đại hội và Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ ngay từ đầu nhiệm kỳ.
