Cuối tháng 6-2025, dư luận xôn xao khi nhiều trang mạng tung tin nghệ sĩ Hoài Linh bị bệnh nặng, thậm chí qua đời. Chính nghệ sĩ Hoài Linh phải lên tiếng khẳng định: “Tôi vẫn khỏe mạnh, chuyện đồn đoán tôi bệnh hay qua đời đã nhiều năm nay”.
Không chỉ nghệ sĩ Hoài Linh, Nghệ sĩ ưu tú Kim Tử Long cũng từng trở thành “nạn nhân” khi một số tài khoản mạng xã hội tung tin anh bị chấn thương sọ não, có u trong não. Hệ quả là chỉ trong vài ngày, nam nghệ sĩ phải nhận hàng trăm cuộc điện thoại thăm hỏi, còn gia đình và khán giả hoang mang cực độ. Thực tế, hình ảnh “nằm viện” bị lan truyền chỉ là một cảnh quay trong phim mới. Bức xúc trước trò bịa đặt, Kim Tử Long lên án mạnh mẽ những cá nhân đã lợi dụng việc lấy sức khỏe nghệ sĩ để câu tương tác.
Nghệ sĩ ưu tú Chí Trung cũng từng rơi vào tình cảnh tương tự. Nhiều lần anh bị đồn mắc bệnh nặng, thậm chí “qua đời vì tai nạn”, đến mức đích thân anh phải đăng đàn đính chính mình vẫn khỏe mạnh. “Một tin giả, một bức ảnh bị lợi dụng cũng đủ khiến công chúng hoang mang, gia đình tôi bất an”, nam nghệ sĩ chia sẻ.
Không chỉ giới nghệ sĩ bị đem ra làm “mồi câu like”, người dân còn phải gánh chịu hậu quả trực tiếp từ tin đồn thất thiệt. Chiều 27-7 vừa qua, mạng xã hội lan truyền tin “vỡ đập thủy điện Bản Vẽ” tại tỉnh Nghệ An. Trong lúc hoảng loạn, hàng nghìn người dân vùng lũ vội vã ôm tài sản, bế con nhỏ chạy lên núi cao, bất chấp nguy hiểm. Chỉ đến khi Công ty Thủy điện Bản Vẽ lên tiếng khẳng định “đập vẫn an toàn tuyệt đối”, bà con mới thở phào, trở về nơi sinh sống.
Đáng báo động, một số cá nhân còn dàn dựng kịch bản phản cảm nhằm gây sốc, tăng lượt xem. Điển hình là mới đây, vụ 3 thanh niên ở tỉnh Ninh Bình giả phụ nữ, quay clip “cảnh nóng” ngay trên ô tô đang di chuyển rồi tung lên mạng. Họ thú nhận chỉ muốn “tạo scandal để câu view, tăng doanh số bán hàng online” nhưng kết quả lại là sự lên án của dư luận và sự vào cuộc của cơ quan công an.
Hậu quả khôn lường
Không gian mạng đang được xem là nơi dễ dàng lan tỏa, quảng bá sản phẩm, hình ảnh nhưng không phải là nơi để lan truyền thông tin giả mạo, nhất là những hình ảnh phản cảm, trái thuần phong mỹ tục, ảnh hưởng đến an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội.
Thực tế là vào tháng 3-2025, nhóm thanh niên gồm 9 người bán quần áo trên mạng xã hội ở thành phố Hồ Chí Minh bày trò khiêng quan tài diễu phố để livestream bán hàng gây phản cảm đã bị khởi tố về hành vi "Gây rối trật tự công cộng". Vụ việc người tung tin vỡ đập thủy điện Bản Vẽ hay 3 thanh niên ở tỉnh Ninh Bình giả phụ nữ quay clip “cảnh nóng” cũng đã được cơ quan công an vào cuộc điều tra, xử lý. Sự vào cuộc kịp thời của cơ quan chức năng là hồi chuông cảnh tỉnh cho những ai đã và đang nung nấu ý định "câu view", "câu like" thu hút tương tác để bán hàng cần phân biệt rõ ranh giới mong manh giữa sáng tạo và phản cảm. Nội dung quảng bá sản phẩm có thể dàn dựng nhưng không được phép sai sự thật, trái với thuần phong mỹ tục, gây dư luận xấu trong xã hội.
Chia sẻ về vấn đề này, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Tổng hợp và phân tích dư luận xã hội (Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thành phố Hà Nội) Vũ Hào Quang nhận định: “Do nhận thức còn hạn chế nên nhiều người sẽ bị cuốn vào thế giới của những dòng tin sai lệch. Khi đã quen với các tin giả, họ sẽ dần nghi ngờ ngay cả những điều cần tin. Đó là hiểm họa lớn nhất”. Dưới góc độ pháp lý, Thạc sĩ, Luật sư Đào Trung Kiên, Giám đốc Công ty Luật TNHH Công lý toàn dân, cho biết: “Các chế tài xử lý đối với hành vi đưa thông tin sai sự thật trên không gian mạng đã được quy định tại Điều 8, Luật An toàn thông tin mạng năm 2015 và Điều 9, Luật An ninh mạng năm 2018. Theo đó, người nào có hành vi vi phạm quy định của luật thì tùy theo tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử lý vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại thì phải bồi thường theo quy định của pháp luật. Tùy tính chất và mức độ mà người thực hiện hành vi vi phạm có thể được áp dụng một, hai hoặc nhiều chế tài xử lý”.
Mạng xã hội là môi trường để lan tỏa thông tin, nhưng cũng là nơi dễ bị lợi dụng để gieo rắc tin giả. Muốn kiểm soát và ngăn chặn, cần sự vào cuộc quyết liệt hơn của cơ quan quản lý cùng chế tài mạnh tay với những tài khoản tung tin thất thiệt. Quan trọng hơn cả, mỗi cá nhân phải trang bị cho mình “bộ lọc thông tin”, không chia sẻ thông tin khi chưa xác thực, không tiếp tay cho cái sai vì tò mò hay hiếu kỳ. "Câu like", "câu view" bằng những thông tin tích cực sẽ được hoan nghênh nhưng đạt được điều này bằng tin giả, bằng sự phản cảm chỉ để bán hàng là trò nguy hiểm, hành vi cần lên án và sớm muộn cũng phải trả giá.
