Khai thác chất liệu truyền thống trong âm nhạc:

Tìm những dấu ấn lâu bền

Thời gian gần đây, giới hoạt động âm nhạc trẻ vẫn đang tích cực khai thác chất liệu âm nhạc dân gian và nghệ thuật truyền thống trong những sản phẩm mới. Tuy là hướng đi đáng khuyến khích, góp phần tạo nên sự sôi động cho đời sống âm nhạc nước nhà, thu hút sự quan tâm của công chúng, song số lượng sáng tác, biểu diễn để lại dấu ấn bền lâu khá ít ỏi…

“Tiếng lượn nhắn người phương xa” - dân ca Tày, Nùng được nghệ sĩ Ngô Hồng Quang hòa âm và chuyển soạn cho đàn tính.
“Tiếng lượn nhắn người phương xa” - dân ca Tày, Nùng được nghệ sĩ Ngô Hồng Quang hòa âm và chuyển soạn cho đàn tính.

Nối tiếp đầy cảm hứng

Chất liệu âm nhạc dân gian, nghệ thuật truyền thống các vùng miền vốn được nhiều thế hệ nhạc sĩ Việt Nam khai thác từ lâu và gần đây, những người trẻ đang tiếp nối đầy cảm hứng. Sau hiệu ứng thành công của các nghệ sĩ trẻ, như: Hoàng Thùy Linh, Đức Phúc, Hòa Minzy, Chi Pu… với những MV (video âm nhạc) lấy cảm hứng từ truyện cổ tích, lịch sử, tác phẩm văn học, âm hưởng dân gian các vùng miền, nhiều nghệ sĩ trẻ đã có hướng đi kiên trì và rõ ràng hơn trên con đường khai thác chất liệu truyền thống trong sản phẩm âm nhạc mới.

Từ “Xẩm Hà Nội”, “Xẩm xuân xanh”, “Xẩm bốn mùa hoa Hà Nội”, ca sĩ Hà Myo (Nguyễn Thị Ngọc Hà) tiếp tục gây chú ý với MV “Đập nàng Khọt” kết hợp dân ca Mường với rap bằng tiếng Mường và nhạc điện tử ra mắt hồi tháng 3. Mới đây nhất, đầu tháng 6, sau chuyến công tác Trường Sa, nữ ca sĩ đã ra mắt MV “Ký sự Trường Sa” hòa trộn giữa nhạc điện tử, rap và dân ca Nam Trung Bộ. Ca khúc do nhạc sĩ Đỗ Minh chuyển soạn từ lời thơ Nguyễn Hoài Nam, với ca từ ca ngợi vẻ đẹp Trường Sa; ý chí, nghị lực của các chiến sĩ nơi hải đảo và thể hiện tình yêu biển, đảo Tổ quốc của thế hệ trẻ. “Tôi vẫn kiên trì và miệt mài trên con đường đưa vẻ đẹp âm nhạc dân gian, nghệ thuật truyền thống Việt Nam đến với khán giả trẻ hôm nay”, ca sĩ Hà Myo khẳng định.

Đi theo thế mạnh của mình, Quán quân Sao Mai 2019 phong cách dân gian Quách Mai Thy với dự án “Thy - Nương” ra mắt năm 2021 đã tạo được dấu ấn trong đời sống âm nhạc. Dự án gồm 3 tác phẩm: MV “Mục hạ vô nhân” (xẩm chợ), ca khúc “Chờ chàng” lấy cảm hứng từ trích đoạn “Xúy Vân giả dại” trong vở chèo cổ “Kim Nham” và ca khúc “Ngọc Hoa tự khúc” lấy cảm hứng từ nhân vật Mỵ Nương trong truyền thuyết “Sơn Tinh - Thủy Tinh”. Các bài hát đều có sự hòa trộn chất liệu truyền thống và âm nhạc hiện đại.

Trong khi đó, từ thành công của chương trình “Trở về” năm 2019 với nhiều tác phẩm kết hợp âm nhạc dân gian, truyền thống với âm nhạc giao hưởng, cuối năm 2021, ca sĩ Tân Nhàn tiếp tục tạo dấu ấn với MV xẩm “Công cha ngãi mẹ sinh thành” thể hiện trên nền phối khí hòa quyện màu sắc văn hóa phương Đông và âm nhạc phương Tây, cùng tiếng đàn cello.

Bền bỉ nhiều năm với những cuộc điền dã khắp các vùng miền của đất nước, nghệ sĩ Ngô Hồng Quang liên tục cho ra mắt những sáng tác mới từ chất liệu âm nhạc bản địa và những bài dân ca phối khí mang màu sắc đương đại, được giới chuyên môn đánh giá cao. Gần đây, anh có MV “Đi tìm” kết hợp hát, đàn môi, sáo Mèo, khèn Mông và MV “Tiếng lượn nhắn người phương xa” - dân ca Tày, Nùng được anh hòa âm và chuyển soạn cho đàn tính. Tiếc là nghệ sĩ này chưa chú ý nhiều đến khâu quảng bá, giới thiệu, nên những tác phẩm của anh còn ít được khán giả trẻ biết đến…

Ca sĩ Hà Myo kết hợp dân ca Mường với rap bằng tiếng Mường và nhạc điện tử trong MV “Đập nàng Khọt”.
Ca sĩ Hà Myo kết hợp dân ca Mường với rap bằng tiếng Mường và nhạc điện tử trong MV “Đập nàng Khọt”.

Cần tâm huyết và sự dấn thân

Việc khai thác tinh hoa âm nhạc Việt Nam đưa vào tác phẩm mới hoặc thể hiện trong không gian đương đại là hướng đi tích cực, cần khuyến khích những người trẻ dấn thân tìm tòi, thể hiện.

Nhạc sĩ, nhà nghiên cứu âm nhạc Nguyễn Quang Long cho rằng, những năm gần đây, có thêm nhiều sản phẩm âm nhạc khai thác chất liệu dân gian, truyền thống là tín hiệu đáng mừng cho âm nhạc đại chúng Việt Nam. Bên cạnh đó, việc khai thác những yếu tố dân gian, truyền thống, vừa là cách thể hiện tình yêu với quê hương, đất nước của nghệ sĩ, vừa dễ tạo được cảm xúc với khán giả. Phát hành những sản phẩm này là góp phần truyền bá giá trị truyền thống dân tộc đến với giới trẻ.

Còn bạn Nguyễn Phương Nhung, sinh viên năm thứ 3, Trường Đại học Nội vụ Hà Nội, chia sẻ: “Nghe những tác phẩm mang màu sắc dân gian, truyền thống của các tác giả hiện nay, vừa quen thuộc, song cũng rất lạ tai. Chúng giúp tôi nhận thấy vẻ đẹp của văn hóa Việt và thêm yêu mến, mong muốn khám phá”.

Theo nhạc sĩ, nhà báo Trần Lệ Chiến, Phó Tổng Biên tập Tạp chí Âm nhạc Việt Nam, việc khai thác vốn cổ trong các sáng tác âm nhạc đương đại hiện nay rất đáng ghi nhận. Tuy nhiên, có những ca khúc chưa mang chất liệu âm nhạc của vùng miền nào trong giai điệu chính. Có những MV nếu không xem hình ảnh thì khó cảm nhận được màu sắc dân gian, truyền thống chứa đựng trong đó...

“Để tác phẩm âm nhạc khai thác chất liệu âm nhạc dân gian, nghệ thuật truyền thống có đời sống, giá trị lâu bền, thì người sáng tạo cần có nền tảng âm nhạc vững vàng, hiểu biết về văn hóa, địa lý, phong tục tập quán và âm nhạc từng vùng, miền, dân tộc. Tác phẩm phải hội tụ đủ hai khái niệm nội hàm là nghệ thuật vị nghệ thuật và nghệ thuật vị nhân sinh, tức là đáp ứng cái tôi nghệ sĩ và đem lại lợi ích cho xã hội, thì mới tạo dấu ấn lâu bền trong lòng công chúng, góp phần phát triển âm nhạc Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, nhạc sĩ Trần Lệ Chiến nhấn mạnh.

Kho tàng âm nhạc dân gian và nghệ thuật truyền thống Việt Nam vô cùng phong phú. Người sáng tác, hoạt động âm nhạc đương đại cần dấn thân tìm tòi, khai thác sâu hơn để tạo nên những tác phẩm chất lượng, có giá trị cho âm nhạc Việt Nam.

Nguồn: Hànộimới

Có thể bạn quan tâm

Tin cùng chuyên mục

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Lào Cai tổ chức các hoạt động chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 2026

Chào mừng Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 gắn với Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026, tỉnh Lào Cai tổ chức nhiều hoạt động đặc sắc. Điểm nhấn là chương trình nghệ thuật "Lào Cai - Sắc màu hội tụ" diễn ra lúc 20h00' ngày 23/11/2026 (thứ Hai), được truyền hình trực tiếp trên sóng Báo và Phát thanh, Truyền hình tỉnh Lào Cai. Trước đó, chương trình diễu diễn đường phố bắt đầu từ 19h15' cùng ngày. Dịp này, tỉnh cũng tổ chức khai trương “Không gian trà Shan và Sắc màu thổ cẩm”.

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Người giữ ký ức qua từng sợi nan

Ở Nghĩa Đô (Lào Cai), những câu chuyện về nếp sống xưa vẫn được lưu giữ qua từng chiếc làn, giỏ đan bằng tre, giang, nứa. Với nghệ nhân dân gian Nguyễn Thị San, mỗi sản phẩm không chỉ là vật dụng thủ công mà còn chứa đựng ký ức của nhiều thế hệ. Bằng tình yêu nghề và đôi bàn tay khéo léo, bà đang góp phần giữ gìn một nét văn hóa truyền thống trước nguy cơ mai một.

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Những người Tày đưa bản làng lên không gian số

Không cần thiết bị đắt tiền hay ê-kíp chuyên nghiệp, bằng chiếc máy quay và tình yêu dành cho văn hóa dân tộc, những người trẻ dân tộc Tày ở Lào Cai đang từng ngày kể câu chuyện về quê hương trên các nền tảng mạng xã hội. 

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Đánh thức nguồn lực văn hóa, mở hướng phát triển mới cho Lào Cai

Một điệu Xòe Thái, một phiên chợ vùng cao, một nghề thủ công truyền thống hay một lễ hội của đồng bào các dân tộc không chỉ là nét sinh hoạt văn hóa đặc sắc, mà còn chứa đựng tri thức, ký ức và bản sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là nguồn tài nguyên đặc biệt, tạo nên sức hấp dẫn riêng của Lào Cai. 

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Then Pang – Hành trình trao truyền di sản của người Tày

Trong đời sống văn hóa tâm linh của đồng bào Tày, Then Pang là nghi lễ đặc sắc, chứa đựng những quan niệm tín ngưỡng và giá trị văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Không chỉ mang ý nghĩa đối với người thực hành Then, nghi lễ còn thể hiện ước vọng về cuộc sống bình an, no đủ và góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa truyền thống giữa nhịp sống hiện đại.

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Lào Cai có thêm 3 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia

Ngày 16/11/2026, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã quyết định ghi danh 3 di sản văn hóa phi vật thể của Lào Cai đưa vào Danh mục quốc gia về di sản văn hóa phi vật thể. Đây là tin vui và có ý nghĩa trong dịp Lào Cai hướng tới Ngày Văn hóa Việt Nam (24/11).

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Sức sống biên cương qua các tác phẩm ký

Có những vùng đất chỉ cần nhắc tên đã gợi lên bao niềm thương nỗi nhớ và sự thiêng liêng dạt dào trong lòng mỗi người dân. Dải đất biên cương Lào Cai - nơi “dốc A Lù, sương mù Y Tý” hay phố núi Si Ma Cai thanh bình đã đi vào trang ký của Hoàng Xuân Lý qua “Chiều biên giới”, của Thế Quynh với “Ký sự vùng biên” hay Nguyễn Hiền Lương với “Đồn là nhà, biên giới là quê hương, đồng bào các dân tộc là anh em ruột thịt” bằng tất cả sự sống động và tự hào.

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Người trẻ nối dài mạch nguồn văn hóa

Tuần Văn hóa - Đại đoàn kết dân tộc năm 2026, diễn ra từ ngày 18 đến 24/11, là dịp tôn vinh những giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng các dân tộc. Trong nhịp sống hôm nay, bằng tình yêu, niềm tự hào và những việc làm thiết thực, thế hệ trẻ đang tiếp nối mạch nguồn văn hóa, góp phần gìn giữ, phát huy và lan tỏa những giá trị truyền thống của cha ông.

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Điểm hẹn của những tâm hồn đồng điệu

Từ một trang thơ trên mạng xã hội Facebook được hình thành năm 2017 với 6 thành viên, qua 9 năm hoạt động, Câu lạc bộ Người yêu thơ Việt tỉnh Lào Cai đã trở thành mái nhà chung ấm áp của hơn 200 hội viên cùng 14 tổ, nhóm trực thuộc. 

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Hướng dẫn đăng ký vé chương trình nghệ thuật 'Muôn sắc Việt Nam': Những câu hỏi người hâm mộ cần biết

Cổng đăng ký vé trực tuyến chương trình nghệ thuật đặc biệt “Muôn sắc Việt Nam” chính thức mở từ 10h ngày 17/11/2026. Để quá trình đăng ký và nhận vé diễn ra thuận lợi, Ban Tổ chức đã giải đáp những câu hỏi thường gặp, từ cách thức đăng ký, thông tin cần chuẩn bị đến quy trình đổi vé cứng và những lưu ý quan trọng dành cho khán giả.

fb yt zl tw